Kulhanie przestankowe i inne objawy miażdżycy nóg

Choroba tętnic obwodowych (PAD) to forma miażdżycy, która dotyka tętnice kończyn, najczęściej nóg1. Ponad 10 milionów ludzi w Stanach Zjednoczonych żyje z PAD, a większość doświadcza objawów w kończynach dolnych1. Choroba ta może długo przebiegać bezobjawowo, szczególnie we wczesnych stadiach1.

Kulhanie przestankowe – główny objaw PAD

Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem miażdżycy tętnic kończyn dolnych jest kulhanie przestankowe23. Ten objaw objawia się bólem nóg podczas chodzenia, który zmusza pacjenta do zatrzymania się i odpoczynku. Po krótkim odpoczynku ból ustępuje, ale powraca podczas kolejnej aktywności fizycznej.

Kulhanie przestankowe może wystąpić w różnych lokalizacjach4:

  • Pośladkach
  • Biodrach
  • Udach
  • Łydkach

Ból może być opisywany jako uczucie ciężkości, skurczu lub tępego bólu w mięśniach nóg5. Z powodu charakteru tego objawu choroba tętnic obwodowych bywa nazywana „chorobą witryn sklepowych”, ponieważ pacjenci muszą często zatrzymywać się podczas spacerów6.

Uwaga: Tylko około 6 na 10 osób z PAD doświadcza bólu nóg7. Brak bólu nie oznacza braku choroby – inne objawy również mogą wskazywać na problemy z krążeniem w nogach.

Objawy fizyczne w kończynach dolnych

Poza kulhaniem przestankowym, miażdżyca tętnic kończyn może powodować szereg charakterystycznych objawów fizycznych7:

  • Osłabienie mięśni (atrofia) – zmniejszenie masy mięśniowej
  • Utrata owłosienia – szczególnie na goleniach i stopach
  • Gładka, błyszcząca skóra – charakterystyczna zmiana tekstury skóry
  • Zimna skóra – szczególnie widoczne, gdy ból występuje podczas chodzenia
  • Osłabione lub nieobecne tętno – w stopach
  • Rany lub owrzodzenia – na nogach lub stopach, które nie goją się prawidłowo
  • Zimne lub drętwiejące palce u stóp

Zmiany koloru skóry

Miażdżyca kończyn może powodować charakterystyczne zmiany koloru skóry58:

  • Bladość skóry na nogach
  • Sinica – skóra może przybierać sinkawy odcień
  • Zmiany koloru mogą być szczególnie widoczne podczas uniesienia nóg

W zaawansowanych przypadkach może wystąpić martwica tkanek i zgorzel, co w skrajnych przypadkach może wymagać amputacji9.

Objawy w kończynach górnych

Choć znacznie rzadziej, miażdżyca może również dotykać tętnice rąk110. W początkowych stadiach choroba tętnic rąk jest stosunkowo „cicha” i nie powoduje zauważalnych objawów. Pierwszym objawem może być przejściowe kulhanie rąk.

W miarę postępu choroby mogą wystąpić1:

  • Dyskomfort lub ból palców podczas odpoczynku
  • Bladość lub sinica palców
  • Zwiększona wrażliwość na zimno
  • Osłabienie lub uczucie ciężkości w rękach
  • Wolno rosnące włosy i paznokcie na rękach
  • Słabo gojące się rany na dłoniach lub palcach
  • Brak wyczuwalnego tętna na nadgarstku
Ważne: W najbardziej zaawansowanych przypadkach choroba tętnic rąk może prowadzić do zgorzeli i konieczności amputacji9. Zgorzel zakażona bakteriami może być śmiertelna, dlatego wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe.

Postęp objawów

Miażdżyca tętnic obwodowych ma charakter postępujący11. Na początku kulhanie przestankowe może ustępować po odpoczynku, jednak w miarę rozwoju choroby ból może stać się bardziej uporczywy11. W zaawansowanych stadiach mogą wystąpić bardziej niepokojące objawy, takie jak:

Diagnostyka objawów

Jeśli lekarz podejrzewa PAD na podstawie objawów, może wykonać badanie zwane wskaźnikiem kostka-ramię (ABI)7. Jest to nieinwazyjne badanie, które mierzy ciśnienie krwi w kostkach i porównuje je z ciśnieniem w ramionach, zarówno w spoczynku, jak i po wysiłku.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Objawy wymagające konsultacji lekarskiej obejmują:

  • Ból nóg podczas chodzenia, który ustępuje po odpoczynku
  • Zimne stopy lub nogi
  • Rany na nogach, które nie goją się
  • Zmiany koloru skóry na kończynach
  • Osłabienie tętna w stopach
  • Drętwienie lub ból kończyn w spoczynku

Wczesne rozpoznanie i leczenie PAD może zapobiec poważnym powikłaniom i znacznie poprawić jakość życia pacjenta. Leczenie może obejmować zmiany stylu życia, leki oraz w niektórych przypadkach procedury chirurgiczne lub zabiegowe7.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest kulhanie przestankowe?

To ból nóg podczas chodzenia, który zmusza do zatrzymania się i odpoczynku. Po krótkim odpoczynku ból ustępuje, ale powraca podczas kolejnej aktywności fizycznej.

Czy wszystkie osoby z PAD mają ból nóg?

Nie, tylko około 6 na 10 osób z chorobą tętnic obwodowych doświadcza bólu nóg. Inne objawy to zimne stopy, zmiany skóry czy słabo gojące się rany.

Jakie są fizyczne oznaki PAD w nogach?

Objawy fizyczne obejmują utratę owłosienia, gładką błyszczącą skórę, zimną skórę, osłabione tętno w stopach, słabo gojące się rany i zmiany koloru skóry.

Czy miażdżyca może dotykać również rąk?

Tak, choć rzadziej. Objawy obejmują ból palców, bladość, zwiększoną wrażliwość na zimno, osłabienie rąk i słabo gojące się rany.

Kiedy kulhanie przestankowe wymaga pilnej konsultacji?

Jeśli ból występuje w spoczynku, budzi ze snu, lub gdy pojawiają się rany, które nie goją się, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Reklama
Reklama