Desmoplastyczne guzy drobnookrągłokomórkowe charakteryzują się wyjątkowo agresywnym przebiegiem klinicznym i bardzo niekorzystnym rokowaniem1. Pomimo zastosowania wielomodalnego leczenia obejmującego chemioterapię, chirurgię cytoredukacyjną i radioterapię, wskaźnik wyleczeń pozostaje bardzo niski1. Większość pacjentów doświadcza nawrotu choroby i umiera w ciągu trzech lat od rozpoznania1.
Ogólne wskaźniki przeżycia
Mediana całkowitego przeżycia w desmoplastycznych guzach drobnookrągłokomórkowych wynosi od 17 do 60 miesięcy, w zależności od badanej populacji i zastosowanego leczenia12. Badanie populacyjne przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazało, że mediana przeżycia dla wszystkich przypadków wynosi 27 miesięcy3. Wskaźniki przeżycia w poszczególnych okresach czasu przedstawiają się następująco: 12-miesięczne przeżycie osiąga 81% pacjentów, 36-miesięczne 39,9%, a 60-miesięczne jedynie 23,4%3.
Czynniki wpływające na rokowanie
Wiek pacjenta w momencie rozpoznania ma istotny wpływ na rokowanie. Pacjenci powyżej 70. roku życia mają znacznie gorsze przeżycie w porównaniu z osobami poniżej 60. roku życia34. Płeć pacjenta nie wpływa na rokowanie – mediana przeżycia dla mężczyzn wynosi 27 miesięcy, a dla kobiet 25 miesięcy4.
Lokalizacja nowotworu stanowi jeden z najważniejszych czynników prognostycznych5. Pacjenci z guzami pozabrzusznymi mają znacznie lepsze rokowanie w porównaniu z tymi, u których nowotwór zlokalizowany jest w jamie brzusznej5. W jednym z badań wszyscy pacjenci z lokalizacją pozabrzuszną byli nadal żywi w momencie analizy, podczas gdy mediana przeżycia dla pacjentów z guzami wewnątrzbrzusznymi wynosiła 15 miesięcy5.
Wpływ metod leczenia na rokowanie
Rodzaj zastosowanego leczenia ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjentów z desmoplastycznymi guzami drobnookrągłokomórkowych Zobacz więcej: Wpływ metod leczenia na rokowanie w DSRCT. Pacjenci poddani wyłącznie chemioterapii mają zwiększone ryzyko zgonu o 79% w porównaniu z chorymi leczonymi chirurgicznie z chemioterapią6.
Szczególnie korzystne jest połączenie chirurgii z chemioradioterapią, które wiąże się z 53% redukcją ryzyka zgonu w porównaniu z leczeniem chirurgicznym połączonym wyłącznie z chemioterapią34. Pacjenci leczeni chirurgicznie z chemioradioterapią osiągają medianę przeżycia wynoszącą 45 miesięcy, podczas gdy ci poddani chirurgii z chemioterapią – 31 miesięcy4.
- Całkowite wycięcie chirurgiczne nowotworu
- Zastosowanie radioterapii pooperacyjnej
- Brak przerzutów pozaotrzewnowych
- Młodszy wiek pacjenta
- Lokalizacja pozabrzuszna
Kombinacja tych czynników może znacząco wydłużyć przeżycie, choć ogólne rokowanie pozostaje niekorzystne.
Rokowanie w zależności od zaawansowania choroby
Rokowanie w desmoplastycznych guzach drobnookrągłokomórkowych zależy w znacznej mierze od stadium choroby w momencie rozpoznania7. Niestety, ze względu na możliwość błędnej diagnozy lub późne wykrycie, guzy często osiągają duże rozmiary w jamie brzusznej i dają przerzuty do innych części ciała przed postawieniem właściwego rozpoznania7.
Pacjenci z ograniczoną chorobą wewnątrzbrzuszną, którzy zostali poddani zabiegowi chirurgicznemu, osiągają medianę przeżycia wynoszącą 47 miesięcy, podczas gdy ci, którzy nie byli operowani, mają medianę przeżycia jedynie 16 miesięcy5. Dla pacjentów z chorobą przerzutową wewnątrzbrzuszną, radioterapia paliatywna dla kontroli miejscowej choroby wiąże się z korzyścią w przeżyciu – mediana wynosi 47 miesięcy w porównaniu z 14 miesiącami u tych, którzy nie otrzymali radioterapii5.
Charakterystyka nawrotów i progresji choroby
Nawroty choroby stanowią główny problem w leczeniu desmoplastycznych guzów drobnookrągłokomórkowych Zobacz więcej: Nawroty i progresja choroby w DSRCT. Mediana czasu do progresji po początkowej chemioterapii wynosi około 5 miesięcy8. Mediana czasu wolnego od choroby wynosi od 10 do 15,5 miesiąca19.
Nawroty otrzewnowe występują u 69% pacjentów po medianym czasie 13 miesięcy od zakończenia leczenia10. Dwuletnie przeżycie wolne od choroby wynosi 30%, a pięcioletnie jedynie 12%10. Pomimo że pacjenci początkowo odpowiadają na chemioterapię pierwszej linii, nawroty są powszechne7.
Perspektywy i potrzeby terapeutyczne
Obecne protokoły leczenia nie wykazują znaczącej poprawy wyników, co podkreśla pilną potrzebę przeprowadzenia przyszłych badań klinicznych2. Opracowanie nowych podejść terapeutycznych jest niezbędne do poprawy wskaźników przeżycia pacjentów z tym schorzeniem2. Niektórzy pacjenci w remisji lub z nieoperacyjnym guzem mogą odnieść korzyść z długoterminowej chemioterapii w małych dawkach, co może przekształcić desmoplastyczny guz drobnookrągłokomórkowy w chorobę przewlekłą7.
Wielomodalne podejście obejmujące chemioterapię w wysokich dawkach, agresywną resekcję chirurgiczną, radioterapię i ratunkowe przeszczepienie komórek macierzystych może poprawić przeżycie u niektórych pacjentów7. Niemniej jednak, nawet przy zastosowaniu najbardziej zaawansowanych metod leczenia, rokowanie pozostaje bardzo niekorzystne, a potrzeba nowych terapii jest pilna2.













