Trendy czasowe i wzrost częstości choroby moyamoya na świecie

W ciągu ostatnich kilku dekad obserwuje się znaczący wzrost częstości diagnozowania choroby moyamoya w różnych populacjach na całym świecie¹. Ten trend jest szczególnie wyraźny w krajach Azji Wschodniej, ale obserwuje się go również w populacjach zachodnich, co budzi zainteresowanie badaczy i klinicystów.

Wzrost częstości w Japonii

Japonia, gdzie po raz pierwszy opisano chorobę moyamoya, dostarcza najbardziej kompletnych danych epidemiologicznych dotyczących trendów czasowych. Według ogólnokrajowych badań przeprowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia, częstość występowania choroby wzrosła dramatycznie z 3,16 na 100 000 mieszkańców w 1994 roku do 6,03 na 100 000 w 2003 roku, a następnie do 10,5 na 100 000 w 2006 roku².

Równolegle wzrosła częstość zachorowania z 0,35 na 100 000 w 1994 roku do 0,54 na 100 000 w 2004 roku, a następnie do 0,94 na 100 000 w 2006 roku². Jeśli uwzględnić pacjentów bezobjawowych diagnozowanych przypadkowo, częstość występowania w Japonii może sięgać nawet 50,7 na 100 000 mieszkańców³.

Trendy w Korei Południowej

Korea Południowa wykazuje jeszcze bardziej dramatyczne wzrosty częstości diagnozowania choroby moyamoya. Według danych z Narodowego Ubezpieczenia Zdrowotnego, częstość występowania wzrosła z 6,3 na 100 000 w 2004 roku do 9,1 na 100 000 w 2008 roku¹. W kolejnych latach wzrost był jeszcze bardziej znaczący – do 18,1 na 100 000 w 2013 roku⁴.

Częstość zachorowania również systematycznie rosła z 2,7 na 100 000 w 2005 roku do 4,3 na 100 000 w 2013 roku⁴. Liczba nowych przypadków wzrosła z 848 w 2007 roku do 1192 w 2011 roku, co oznacza wzrost częstości zachorowania z 1,7 do 2,3 na 100 000 osób rocznie¹.

Zmiany w innych krajach azjatyckich

Chiny również wykazują wzrost częstości diagnozowania, chociaż na niższym poziomie niż Japonia czy Korea. W badaniach ogólnokrajowych częstość występowania wzrosła z 0,62 na 100 000 w 2013 roku do 1,01 na 100 000 w 2016 roku⁵. Na Tajwanie, według danych z programu Narodowego Ubezpieczenia Zdrowotnego z lat 2000-2011, roczna częstość zachorowania wynosiła 0,15 na 100 000 mieszkańców⁶.

Wzrost częstości w populacjach zachodnich

Również w krajach zachodnich obserwuje się wzrost częstości diagnozowania choroby moyamoya. W Stanach Zjednoczonych częstość występowania objawowej choroby moyamoya wzrosła czterokrotnie między 2005 a 2008 rokiem⁷. Szacuje się, że w latach 2005-2008 hospitalizowano 7473 pacjentów z diagnozą choroby moyamoya⁸.

Przyczyny obserwowanego wzrostu

Wzrost częstości diagnozowania choroby moyamoya może mieć kilka przyczyn. Najważniejszą z nich jest prawdopodobnie postęp w nieinwazyjnych metodach diagnostycznych⁹. Wprowadzenie angiografii rezonansu magnetycznego (MRA) i angiografii tomografii komputerowej (CTA) umożliwiło wykrywanie przypadków, które wcześniej pozostawały niezdiagnozowane⁹.

Zwiększona świadomość choroby wśród lekarzy również przyczynia się do częstszego rozpoznawania¹⁰. Choroba moyamoya, pierwotnie uważana za specyficzną dla populacji azjatyckich, jest obecnie coraz częściej rozpoznawana w populacjach europejskich i amerykańskich¹¹.

Nie można jednak wykluczyć rzeczywistego wzrostu częstości zachorowania⁹. Czynniki środowiskowe, zmiany stylu życia lub inne nieznane przyczyny mogą przyczyniać się do zwiększonej częstości występowania choroby.

Znaczenie dla przyszłości

Obserwowane trendy wzrostowe mają istotne implikacje dla systemów opieki zdrowotnej. Zwiększona częstość diagnozowania wymaga lepszego przygotowania ośrodków medycznych do diagnostyki i leczenia choroby moyamoya¹⁰. Konieczne jest również intensywne monitorowanie tych trendów, aby lepiej zrozumieć czynniki odpowiedzialne za obserwowane zmiany¹⁰.

Rozwój genetycznych metod diagnostycznych i lepsze zrozumienie roli genu RNF213 może w przyszłości umożliwić identyfikację osób wysokiego ryzyka przed wystąpieniem objawów klinicznych¹², co może dalej wpłynąć na obserwowane trendy epidemiologiczne.