Dlaczego wyniki testów mikrobiomu mogą być mylące?

Badanie przeprowadzone przez Narodowy Instytut Standaryzacji i Technologii (NIST) w USA pokazuje, że testy mikrobiomu jelitowego oferowane bezpośrednio konsumentom mogą dawać bardzo różne wyniki⁹. Naukowcy przeanalizowali siedem firm oferujących takie badania i odkryli, że różnice wynikające z zastosowanych metod analitycznych często były równie duże, a czasem nawet większe niż naturalne różnice między poszczególnymi osobami⁵. Oznacza to, że ta sama próbka stolca mogła zostać zinterpretowana zupełnie inaczej w zależności od wybranej firmy⁴.

Aby wykluczyć wpływ czynników biologicznych, badacze wykorzystali standaryzowany materiał kałowy¹⁰. Każda z siedmiu firm otrzymała trzy identyczne próbki do analizy¹⁰. Różnice zaczynały się już na etapie pobrania próbki, a następnie obejmowały metody ekstrakcji DNA, techniki sekwencjonowania oraz używane algorytmy bioinformatyczne²³. W efekcie tylko trzy rodzaje bakterii zostały wykryte we wszystkich próbkach przez wszystkie firmy¹¹.

Co ta zmienność oznacza dla zdrowia jelit?

Największy problem polega na tym, że rozbieżne wyniki mogą prowadzić do sprzecznych zaleceń zdrowotnych. W jednym z przypadków ta sama próbka została uznana za “zdrową” i “niezdrową” przez tę samą firmę przy powtórnym badaniu¹². Różne firmy posługują się także odmiennymi definicjami “zdrowego mikrobiomu” – niektóre opierają się na własnych bazach danych, inne na projektach badawczych⁷¹². Problem w tym, że te punkty odniesienia często nie są ze sobą zgodne⁷.

Badacze zwracają uwagę, że szczególnie narażone są osoby z przewlekłymi problemami jelitowymi, które mogą podejmować decyzje terapeutyczne na podstawie takich wyników⁸. Błędna interpretacja może opóźnić właściwe leczenie albo skłonić do niepotrzebnych zmian w diecie czy suplementacji⁸. Niektóre firmy rekomendują kosztowne probiotyki lub suplementy, których skuteczność kliniczna nie została jednoznacznie potwierdzona¹³.

Czy warto polegać na testach dostępnych dla konsumentów?

Badanie NIST jasno pokazuje, że obecne testy mikrobiomu jelitowego oferowane bezpośrednio konsumentom wymagają lepszej standaryzacji i kontroli jakości⁶. Choć mikrobiom odgrywa ważną rolę w zdrowiu człowieka, testy te nie przeszły tak rygorystycznej walidacji jak klasyczne badania diagnostyczne stosowane w medycynie klinicznej¹⁴¹⁵. W związku z tym naukowcy sugerują konieczność opracowania wspólnych standardów branżowych¹⁶.

Pytania i odpowiedzi