Jak nieleczone problemy psychiczne wpływają na leczenie uzależnień?

Badania przeprowadzone wśród pacjentów poddawanych terapii metadonowej w Wietnamie ujawniają poważny problem – współwystępujące zaburzenia zdrowia psychicznego pozostają często nierozpoznane i nieleczone¹². W badaniu wzięło udział 30 pacjentów, z których 63% zgłaszało objawy lękowe, 40% depresyjne, a 20% doświadczało silnego stresu¹¹. Spośród osób z ciężkimi objawami depresji tylko 18% kiedykolwiek szukało pomocy psychiatrycznej, podczas gdy żaden pacjent z objawami lękowymi nie podjął leczenia¹².

Pacjenci często przypisują swoje problemy psychiczne długotrwałemu używaniu substancji psychoaktywnych, szczególnie metamfetaminy i heroiny¹³¹⁴. Co więcej, zamiast szukać profesjonalnej pomocy, wielu z nich sięga po kolejne substancje, próbując w ten sposób radzić sobie z objawami¹⁵.

Dlaczego pacjenci nie zgłaszają się po pomoc psychiatryczną?

Najważniejszą przeszkodą okazuje się podwójna stygmatyzacja – społeczne naznaczenie zarówno z powodu uzależnienia, jak i problemów psychicznych¹⁶¹⁷. Pacjenci obawiają się, że diagnoza psychiatryczna spotka się z jeszcze większym odrzuceniem ze strony otoczenia⁴¹⁸.

Kolejnym czynnikiem jest brak wiedzy o objawach zaburzeń psychicznych³. Wielu uczestników badania nie rozpoznawało swoich doświadczeń jako objawów wymagających leczenia³. Dodatkowo 30% badanych zgłosiło negatywne doświadczenia związane z leczeniem psychiatrycznym¹⁹. Wielu pacjentów celowo ukrywa objawy przed rodziną, chcąc oszczędzić bliskim dodatkowego cierpienia²⁰²¹.

Jak zintegrowana opieka może pomóc pacjentom?

Badanie wskazuje na obiecujące rozwiązanie – integrację usług psychiatrycznych z terapią metadonową w jednym miejscu²³²⁴. Taki model opieki eliminuje konieczność wizyt w różnych placówkach, oszczędzając czas i pieniądze⁸²⁵.

Kluczową rolę w rozpoznawaniu problemów psychicznych odgrywa rodzina – bliscy często jako pierwsi zauważają niepokojące zmiany w zachowaniu⁵⁶. Personel ośrodków metadonowych może stworzyć bezpieczne środowisko, w którym pacjenci czują się komfortowo dzieląc się swoimi obawami⁷²⁶. Jednak badanie ujawnia potrzebę dodatkowego szkolenia personelu w zakresie opieki psychiatrycznej²⁷²⁸.

Zaskakującym odkryciem jest rosnąca rola platform internetowych – wielu pacjentów korzysta z zasobów online, aby porównać swoje objawy z opisami zaburzeń psychicznych i znaleźć informacje o dostępnych usługach⁹¹⁰²⁹.

Co to oznacza dla przyszłości leczenia uzależnień?

Badanie jednoznacznie wskazuje na istnienie znaczących luk w opiece psychiatrycznej nad pacjentami leczącymi uzależnienie³⁰. Kluczowe znaczenie ma edukacja na temat różnych typów zaburzeń psychicznych, obalanie mitów dotyczących leków psychiatrycznych oraz szkolenie personelu ośrodków metadonowych³⁰. Szczególnie ważne jest zwiększenie świadomości na temat zaburzeń lękowych, które często pozostają nierozpoznane mimo wysokiej częstości występowania²².

Integracja opieki psychiatrycznej z leczeniem uzależnień może znacząco poprawić wykrywanie, diagnozowanie i kierowanie pacjentów do odpowiedniej opieki²⁴. Model ten, wspierany przez zaangażowanie rodziny, wykwalifikowany personel i dostęp do informacji online, stanowi obiecującą strategię dla systemów opieki zdrowotnej o ograniczonych zasobach²⁴³¹.

Pytania i odpowiedzi