Czy większość dorosłych Polaków stosuje suplementy diety?

Badanie przeprowadzone w grudniu 2024 roku na reprezentatywnej próbie 5006 dorosłych Polaków w wieku 18-64 lata ujawniło zaskakująco wysoką prewalencję stosowania suplementów diety¹. Aż 39,1% badanych deklarowało regularne przyjmowanie suplementów w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a kolejne 31,5% stosowało je okazjonalnie¹. Oznacza to, że ponad siedem na dziesięć osób w wieku produkcyjnym sięga po witaminy, minerały lub inne preparaty wspomagające dietę.

Niepokojący jest jednak fakt, że tylko 11,4% użytkowników miało wszystkie preparaty przepisane przez lekarza, a kolejne 22,7% skonsultowało część z nich². Pozostałe 65,9% stosowało suplementację całkowicie na własną rękę². Kobiety częściej niż mężczyźni sięgają po suplementy – 43,7% wobec 34,4%¹. Młodsze osoby (18-24 lata) wykazują wyższą skłonność do regularnej suplementacji niż grupa 45-64 lata⁷.

Mieszkańcy miast, zarówno małych (poniżej 100 tysięcy), jak i największych aglomeracji (powyżej 500 tysięcy), częściej stosują suplementy niż osoby z terenów wiejskich⁶⁷. Może to wynikać z większej ekspozycji na kampanie marketingowe oraz łatwiejszego dostępu do aptek i sklepów ze suplementami⁶.

Dlaczego konsultacja z lekarzem i dieta mają znaczenie?

Stosowanie suplementów bez nadzoru medycznego niesie ryzyko zaburzeń równowagi składników odżywczych oraz interakcji z lekami⁸⁹. Badanie wykazało, że osoby z gorszym stanem zdrowia częściej konsultują suplementację – wśród osób z trzema lub więcej chorobami przewlekłymi 15,2% miało wszystkie suplementy przepisane przez lekarza².

Szczególnie istotny jest związek między nawykami żywieniowymi a stosowaniem suplementów⁵. Osoby stosujące dietę niskowęglowodanową wykazują najwyższy wskaźnik suplementacji – aż 86,3% z nich regularnie lub okazjonalnie przyjmuje preparaty⁵. Z kolei wśród osób nieprzywiązujących wagi do diety tylko 57,1% stosuje jakiekolwiek suplementy⁵. Osoby często chorujące (pięć lub więcej razy w roku) wykazują wyższą skłonność do suplementacji, prawdopodobnie w przekonaniu o ich korzystnym wpływie na odporność¹⁰.

Jak bezpiecznie korzystać z suplementów diety?

Badanie pokazuje, że suplementacja stała się powszechnym elementem codziennego życia Polaków, jednak niska częstość konsultacji medycznych budzi niepokój¹¹. Lekarze pierwszego kontaktu powinni aktywniej pytać pacjentów o stosowane suplementy i edukować w zakresie wskazań do ich przyjmowania¹².

Szczególną uwagę należy zwrócić na grupy wysokiego ryzyka – młodych dorosłych, mieszkańców miast oraz osoby stosujące restrykcyjne diety, które najczęściej podejmują decyzje o suplementacji samodzielnie¹¹. Potrzebne są kampanie edukacyjne dostosowane do różnych grup, które wyjaśnią, kiedy suplementacja jest uzasadniona, a kiedy może stanowić zagrożenie¹².

Pytania i odpowiedzi