Mokry kaszel u niemowlaka podczas ząbkowania – czy to powód do niepokoju?

Czy przy ząbkowaniu może być kaszel?

Z medycznego punktu widzenia, kaszel (czy to suchy czy mokry) tak samo jak katar, nie jest związany z ząbkowaniem. W rozumieniu – wyżynające się zęby nie są bezpośrednią przyczyną rozwoju kaszlu. Często jednak zdarzają się sytuacje, że do pediatry zgłaszają się rodzice, którzy zaniepokojeni są sytuacją, że wraz z ząbkowaniem pojawił się suchy lub mokry kaszel. Obraz takiego kaszlu jest dość charakterystyczny – ma on postać nieregularnych napadów, które najbardziej intensywne są w dzień, w trakcie wzmożonej aktywności dziecka [1]. 

Jakie są przyczyny kaszlu u dziecka w trakcie ząbkowania?

Jedną z głównych przyczyn jest wzmożona produkcja śliny (To wyjaśnia dlaczego w większości przypadków kaszel pojawiający się podczas ząbkowania opisywany jest przez rodziców jako “mokry”). Ślina, która produkowana jest podczas ząbkowania jest przez dziecko wypluwana. Jej nadmiar (czyli ta reszta, która nie zostanie wypluta) spływa po tylnej ścianie gardła i powoduje odruch kaszlu. Kolejnym wyjaśnieniem przyczyny kaszlu podczas ząbkowania jest infekcja. W związku z obniżoną odpornością organizmu dziecka w trakcie ząbkowania oraz wzmożonym kontaktem z wirusami czy bakteriami, na skutek wkładania do buzi rączek i różnych przedmiotów, ząbkowaniu często towarzyszy infekcja górnych dróg oddechowych. W tej sytuacji oprócz kaszlu może pojawić się dodatkowo katar oraz gorączka. Ważną informacją jest to, że Jeśli kaszel u dziecka w trakcie ząbkowania jest wywołany nadprodukcją śliny, nie będą towarzyszyć mu inne infekcyjne dolegliwości. Napady kaszlu będą raczej sporadyczne i krótkotrwałe [2].

Czy konieczna jest wizyta u lekarza jeśli w czasie ząbkowania pojawia się kaszel?

Do lekarza z dzieckiem należy udać się wtedy, gdy kaszel jest nasilony i męczący. Może on świadczyć o rozwijającej się infekcji, a nieleczona infekcja u małego dziecka może mieć liczne powikłania – na przykład zapalenie ucha, oskrzeli czy płuc. 

Jak długo trwa kaszel przy ząbkowaniu?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Jest to kwestia indywidualna dla każdego dziecka. U jednych kaszel może pojawić się jednorazowo, a u innych dzieci może trwać przez cały okres wyrzynania się zębów. Uznaje się, że dziecko może kasłać w okresach najsilniejszego wzrostu poszczególnych zębów (jeden ząb wyrzyna się przez około 1-7 dni). Łącznie kaszel przy ząbkowaniu może trwać aż do końca ząbkowania, czyli do osiągnięcia przez dziecko mniej więcej 30 miesiąca życia [2]. 

Jak ograniczyć kaszel podczas ząbkowania?

Istnieje kilka domowych sposobów, aby spróbować ograniczyć kaszel obecny podczas ząbkowania [2]:

• ograniczać ilość śliny, która spływa po tylnej ścianie gardła – w tym celu należy zadbać o to, aby dziecko częściej przebywało w pozycji siedzącej lub tak zwanej półleżącej;
• zadbać o odpowiednią wilgotność w pomieszczeniu w którym przebywa dziecko ponieważ suche powietrze dodatkowo podrażnia górne drogi oddechowe. Dobrze jest zatem zaopatrzyć się w nawilżacz powietrza lub przynajmniej zawieszać w pokoju dziecka mokry ręcznik na kaloryferze;
• zadbać o odpowiednie nawodnienie dziecka –  należy podawać odpowiednie ilość płynów, które rozrzedzą ślinę (w przypadku niemowląt najlepsza będzie woda, u starszych dzieci mogą to być herbatki owocowe).

Czy można stosować jakieś leki na kaszel przy ząbkowaniu?

Jeśli kaszel u dziecka (suchy lub mokry) trwa długo lub towarzyszy mu WYSOKA gorączka i objawy przeziębienia lub grypy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem pediatrą. Wysoka gorączka z objawami przeziębienia i grypy nie jest związana z ząbkowaniem, ale jest oznaką rozwijającej się infekcji. Syrop na kaszel spowodowany ząbkowaniem również nie jest dobrym rozwiązaniem. Korzystniejsze będzie na przykład przeprowadzenie inhalacji u dziecka – z użyciem roztworu soli fizjologicznej lub hipertonicznej, a także wspomniane wyżej zadbanie o prawidłowe nawodnienie dziecka. 

Nebu-dose Isotonic, roztwór soli fizjologicznej

Nebu-dose, roztwór hipertoniczny

Gilbert NaCl 0.9%, roztwór soli fizjologicznej

Orsalit (bez dodatków smakowych), proszek

Hydronea baby, proszek

Proces ząbkowania u dzieci przebiega bardzo różnie. Jedne maluchy niemal nie zdradzają żadnych objawów, a inne bardzo się męczą. Napady kaszlu, które mogą się pojawić, są raczej sporadyczne i krótkotrwałe i NIE są objawem typowym czy charakterystycznym dla okresu ząbkowania.