Rozsiana kokcydioidomikoza jest najcięższą i najrzadszą postacią tej infekcji grzybiczej, występującą u około 1% wszystkich pacjentów12. W tej postaci choroby infekcja rozprzestrzenia się z płuc do innych części organizmu przez krwiobieg, powodując różnorodne i często poważne objawy.
Mechanizm rozprzestrzeniania infekcji
Rozsiewanie kokcydioidomikozy następuje, gdy grzyb przedostaje się z płuc do krążenia systemowego i kolonizuje inne narządy3. Najczęściej zajętymi miejscami są skóra, kości, stawy, węzły chłonne, układ nerwowy oraz inne narządy wewnętrzne14.
Rozprzestrzenienie najczęściej występuje u osób z osłabionym układem immunologicznym, w tym u pacjentów po przeszczepieniu narządów, z HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne, diabetyków oraz kobiet w ciąży5. Ryzyko rozsiewania jest również wyższe u osób pochodzenia afrykańskiego i filipińskiego6.
Objawy skórne rozsianej kokcydioidomikozy
Zmiany skórne są jednymi z najczęstszych przejawów rozsianej kokcydioidomikozy i często stanowią pierwszy widoczny znak rozprzestrzenienia infekcji6. Objawy skórne w rozsianej postaci są znacznie bardziej poważne niż wysypka występująca w początkowej infekcji.
Charakterystyczne zmiany skórne w rozsianej kokcydioidomikozie obejmują:
- Guzki skórne – mogą być pojedyncze lub mnogie, często bolesne1
- Owrzodzenia – głębokie, często trudno gojące się rany skórne1
- Zmiany skórne bardziej poważne niż wysypka występująca w początkowej infekcji1
- Ropnie – mogą się tworzyć w tkankach miękkich9
- Niegojące się rany – przewlekle infekcyjne, drenujące się zmiany10
Zajęcie układu kostno-stawowego
Kości i stawy należą do najczęściej zajętych miejsc w rozsianej kokcydioidomikozy10. Objawy kostno-stawowe mogą być szczególnie bolesne i prowadzić do znacznego ograniczenia funkcji.
Główne objawy zajęcia układu kostno-stawowego obejmują:
- Bolesne zmiany w kościach – szczególnie w czaszce, kręgosłupie i innych kościach1
- Bolesne, opuchnięte stawy – szczególnie w kolanach i kostkach1
- Zapalenie kości i szpiku (osteomyelitis) – może prowadzić do trwałych uszkodzeń11
- Zajęcie kręgosłupa – może przypominać zapalenie kręgosłupa wywołane przez Staphylococcus aureus6
- Ropnie mięśnia lędźwiowo-biodrowego i ropnie nadtwardówkowe6
Zajęcie stawów jest powszechne, przy czym kolana są najczęściej zajętymi stawami6. Bóle i obrzęki stawowe mogą być na tyle intensywne, że znacznie ograniczają codzienne funkcjonowanie pacjenta.
Zajęcie układu nerwowego – zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Zajęcie układu nerwowego występuje u około 90% przypadków rozsianej kokcydioidomikozy i jest najpoważniejszym powikłaniem tej choroby6. Nieleczone zajęcie ośrodkowego układu nerwowego jest zawsze śmiertelne6.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (meningitis) spowodowane kokcydioidomikozy może być zagrażającym życiu stanem1012. Objawy neurologiczne wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
Główne objawy zajęcia układu nerwowego obejmują:
- Silne bóle głowy – często intensywne i długotrwałe1012
- Zaburzenia widzenia – niewyraźne widzenie10
- Światłowstręt – nadwrażliwość na światło10
- Sztywność karku – ból i ograniczenie ruchomości szyi1012
- Zaburzenia słuchu – zmiany w słyszeniu10
- Zaburzenia świadomości – splątanie, dezorientacja10
- Drgawki – w przypadkach zajęcia mózgu9
Najczęściej zajęte są opony podstawy mózgu, a wodogłowie jest częstym powikłaniem6. W płynie mózgowo-rdzeniowym obserwuje się przewagę eozynofili6.
Inne objawy rozsianej kokcydioidomikozy
Rozsiana kokcydioidomikoza może zajmować praktycznie każdy narząd w organizmie, powodując różnorodne objawy systemowe7. Do innych objawów należą:
- Zmiana stanu psychicznego – zaburzenia poznawcze, splątanie7
- Powiększone lub drenujące się węzły chłonne7
- Obrzęk stawów – może być znaczny i bolesny7
- Bardziej nasilone objawy płucne niż w postaci ograniczonej do płuc7
- Utrata masy ciała – często znaczna i postępująca7
- Zapalenie serca – rzadkie, ale poważne powikłanie9
- Problemy z układem moczowym9
Rokowanie w rozsianej kokcydioidomikozy
Rozsiana kokcydioidomikoza może być devastująca dla organizmu i bez leczenia jest zwykle śmiertelna9. Szczególnie niebezpieczne jest zajęcie układu nerwowego – około 70% osób z ciężką infekcją HIV lub AIDS umiera w ciągu miesiąca od diagnozy13.
Pacjenci z rozsianą postacią choroby często wymagają hospitalizacji i długotrwałej opieki medycznej przez kilka miesięcy lub nawet lat12. W przypadku zajęcia mózgu (zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych) pacjent prawdopodobnie będzie wymagał dożywotniego leczenia12.


















