Rodzaje kropli do uszu w leczeniu zapalenia ucha zewnętrznego

Krople do uszu stanowią najważniejszy element leczenia zapalenia ucha zewnętrznego, a ich skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach randomizowanych i metaanalizach¹. Ogólnie rzecz biorąc, krople antybiotykowe do uszu są bezpieczne i dobrze tolerowane przez pacjentów¹. Niektóre badania wykazały, że miejscowe krople antybiotykowe zawierające kortykosteroidy mogą zmniejszać stan zapalny i wydzielinę oraz przyspieszyć łagodzenie bólu¹.

Krople z kwasem octowym i kortykosteroidami

W łagodnych przypadkach zapalenia ucha zewnętrznego skuteczne są krople zawierające kwas octowy z kortykosteroidem, takim jak hydrokortyzon, stosowane cztery razy dziennie². Roztwory lekko kwaśne zawierające kwas borowy lub octowy są skuteczne w przypadku wczesnych infekcji³. Kwas octowy pomaga przywrócić naturalne mechanizmy obronne ucha poprzez zakwaszenie środowiska przewodu słuchowego⁴.

Zakwaszające krople są zazwyczaj podawane trzy lub cztery razy dziennie przez pięć do siedmiu dni i są zwykle wystarczające do ukończenia leczenia⁶. Dodanie kortykosteroidów do kropli może zmniejszyć stan zapalny i obrzęk przewodu słuchowego oraz szybciej rozwiązać objawy, choć nie wszystkie badania wykazały korzyść⁴.

Krople antybiotykowe z kortykosteroidami

W przypadkach umiarkowanych do ciężkich najlepszym wyborem są krople antybiotykowe z kortykosteroidem². Antybiotykowe krople do uszu z kortykosteroidami lub bez nich są podstawą terapii⁷. Kombinacje antybiotyków z kortykosteroidami wykazały wysoką skuteczność w leczeniu z wskaźnikami wyleczenia wynoszącymi 87-97%⁷.

Najczęściej przepisywane miejscowe antybiotyki wskazane w zapaleniu ucha zewnętrznego to⁸:

• Polimyksyna B, neomycyna i hydrokortyzon – 3-4 krople do chorego ucha cztery razy dziennie
• Ofloksacyna – 5 kropli do chorego ucha dwa razy dziennie
• Ciprofloksacyna z hydrokortyzonem – 3 krople do chorego ucha dwa razy dziennie

W przeszłości najczęściej przepisywaną miejscową terapią była kombinacja neomycyny, polimyksyny i hydrokortyzonu. U osób uczulonych na neomycynę stosowanie tych kropli może spowodować zaczerwienienie i obrzęk przewodu słuchowego⁹. Reakcja może rozszerzyć się na ucho zewnętrzne i otaczającą skórę i może być połączona z pęcherzami. Jeśli wystąpi taka reakcja, należy zaprzestać stosowania kropli i natychmiast skontaktować się z lekarzem⁹.

Fluorochinolony – bezpieczne przy perforacji błony bębenkowej

Jeśli podejrzewa się perforację błony bębenkowej, należy unikać kropli z neomycyną/polimyksyną B/hydrokortyzonem, alkoholi i kropli ototoksycznych (aminoglikozydów)⁸. Fluorochinolony nie wykazują ototoksyczności i są jedynymi lekami zatwierdzonymi przez FDA do stosowania w uchu środkowym, dlatego są zalecane w leczeniu niepowikłanego zapalenia ucha zewnętrznego ze współistniejącą perforacją błony bębenkowej⁸.

Miejscowe antybiotyki są znacznie bardziej skuteczne i mają mniejsze ryzyko niż antybiotyki przyjmowane doustnie¹⁰. Doskonała aktywność przeciwpseudomonasowa fluorochinolonów sprawiła, że stały się one zazwyczaj leczeniem z wyboru w przypadku martwiczego zapalenia ucha zewnętrznego⁶.

Krople przeciwgrzybicze

Miejscowe leki przeciwgrzybicze nie są uważane za leczenie pierwszego rzutu w zapaleniu ucha zewnętrznego. Są zalecane tylko wtedy, gdy etiologia grzybicza jest podejrzewana na podstawie badania otoskopowego lub wyników hodowli¹¹. Łagodne infekcje grzybicze można zwykle leczyć roztworem kwasu octowego, podczas gdy cięższe przypadki mogą wymagać leczenia miejscowym lekiem przeciwgrzybiczym, takim jak 1% klotrimazol¹².

Jeśli infekcja nie ustępuje, można zastosować dostępny bez recepty 1% roztwór klotrimazolu, który ma również pewną aktywność przeciwbakteryjną⁶. Leczenie infekcji grzybiczej zewnętrznego przewodu słuchowego również koncentruje się na kombinacji miejscowych środków antyseptycznych, zakwaszających, przeciwzapalnych i przeciwgrzybiczych¹³.

Zasady stosowania i skuteczność

Krople do uszu są zazwyczaj umieszczane w przewodzie słuchowym dwa do trzech razy dziennie¹³. Pomocne jest, aby druga osoba wkraplała krople, podczas gdy pacjent leży na boku z chorym uchem skierowanym do góry¹³. Krople zwykle umieszcza się w przewodzie słuchowym trzy lub cztery razy dziennie przez około pięć dni¹⁴.

Zalecenia dotyczące leczenia różnią się nieco, ale najczęściej zaleca się podawanie kropli przez trzy dni po ustąpieniu objawów (zazwyczaj pięć do siedmiu dni), jednak u pacjentów z cięższymi infekcjami może być wymagane leczenie przez 10-14 dni⁴. Z kroplami na receptę objawy zazwyczaj poprawiają się w ciągu 24 godzin i znikają w ciągu dwóch lub trzech dni¹⁵.