Zaawansowane metody diagnostyki grzybicy skóry – testy laboratoryjne

Zaawansowane metody diagnostyki grzybicy skóry odgrywają kluczową rolę w przypadkach, gdy standardowe badanie kliniczne nie dostarcza jednoznacznych wyników¹. Te precyzyjne techniki laboratoryjne pozwalają na dokładną identyfikację gatunku grzyba odpowiedzialnego za zakażenie oraz dobór najbardziej skutecznego leczenia².

Test KOH – badanie mikroskopowe

Test z użyciem wodorotlenku potasu (KOH) stanowi jeden z najważniejszych narzędzi diagnostycznych w rozpoznawaniu grzybicy skóry³. Grzybica może być często diagnozowana na podstawie jej okrągłego, pierścieniowatego wyglądu, ale gdy zachodzi potrzeba, zeskrobina zmiany może być badana pod mikroskopem z kroplą barwnika z chlorku potasu (KOH) w celu pozytywnego zidentyfikowania grzyba³.

Procedura polega na pobraniu próbki skóry, włosów lub paznokcia z zajętego obszaru poprzez delikatne zeskrobanie zmiany⁴. Próbka jest następnie traktowana wodorotlenkiem potasu (KOH) i badana pod mikroskopem⁴. KOH rozpuszcza komórki nie-grzybicze, czyniąc elementy grzybicze, takie jak strzępki (rozgałęziające się nitkowate struktury), łatwiejszymi do zobaczenia⁴. To szybki i wiarygodny test potwierdzający obecność dermatofitów⁴.

Czułość testu KOH znacznie różni się w różnych warunkach, wahając się od 12% w badaniu obejmującym 27 belgijskich lekarzy rodzinnych do 88% w centrum opieki specjalistycznej w Nowej Szkocji⁵. Mimo tych różnic, badanie mikroskopowe pozostaje centralnym elementem diagnostyki grzybicy w gabinecie lekarskim⁶.

Hodowla grzybów – złoty standard diagnostyki

Hodowla grzybów jest uważana za złoty standard wykrywania dermatofitów⁷. Próbki zeskrobin skóry są umieszczane w sterylnym pożywce hodowlanym³. Jeśli obecne są zarodniki grzybów, zaczną rosnąć i dostarczą ostatecznego dowodu zakażenia w ciągu trzech do czterech tygodni³.

Hodowla grzybów z włosów i zeskrobin z zajętych obszarów jest najdokładniejszą metodą⁸. Chociaż hodowle grzybów mogą zapewnić ostateczną identyfikację, wymagają czasu na wzrost⁹. Wykonanie testów na wrażliwość przeciwgrzybiczą na hodowanych organizmach może pomóc w określeniu najskuteczniejszego schematu leczenia⁹.

Najnowocześniejszym typem hodowli używanym w niektórych klinikach jest Pożywka Testowa Dermatofitów (DTM), która zapewnia szybszą identyfikację¹⁰. Próbka jest umieszczana na specjalnej pożywce, która zmienia kolor w obecności dermatofitów¹⁰. Zapewnia to szybsze wyniki niż standardowe hodowle grzybów, chociaż potwierdzenie gatunku grzyba może nadal być potrzebne¹⁰.

Badanie lampą Wooda

Lampa Wooda to narzędzie diagnostyczne wykorzystujące światło ultrafioletowe o określonej długości fali (320-400 nm) do identyfikacji chorób skóry¹¹. Podczas badania sierści, grzyb grzybicy Microsporum canis będzie świecił jasnym zielonym kolorem pod lampą¹¹. Niektóre przypadki grzybicy u kotów będą świecić żółto-zielonym fluorescencją, gdy skóra i sierść są badane w ciemnym pomieszczeniu pod specjalną lampą ultrafioletową zwaną lampą Wooda¹².

Jednak nie wszystkie przypadki wykazują wyraźną fluorescencję i niektóre inne gatunki dermatofitów nie fluoryzują pod lampą Wooda¹². Test z lampą Wooda to kolejny sposób diagnozowania chorób skóry, opracowany przez amerykańskiego fizyka Roberta Wooda¹³. Podczas badania wszystkie światła są wyłączone, a lekarz włącza lampę Wooda i trzyma ją 5 cali od skóry, aby obserwować zmiany kolorów¹³. Niektóre grzyby spowodują, że zajęte obszary zmienią kolor pod światłem¹³.

Nowoczesne metody molekularne – PCR

Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR) to technika wykorzystywana w mikrobiologii i biochemii do szybkiego wytwarzania kopii określonych sekwencji DNA¹⁴. PCR znajduje szerokie zastosowanie w diagnostyce i jest nowszym sposobem diagnozowania grzybicy u zwierząt domowych¹⁴. Test PCR sprawdza obecność DNA grzybów w przesłanej próbce i musi być wykonany w komercyjnym laboratorium weterynaryjnym¹⁵.

Zaletami tego bardzo czułego testu PCR są szybki czas uzyskania wyniku (2-3 dni) dla diagnozy i identyfikacji gatunku dermatofit¹⁶. Ujemny wynik PCR jest bardzo wiarygodny i dokładny w wskazywaniu braku zakażenia, więc jest szczególnie przydatny do wykluczania zakażenia u kotów z podejrzanymi zmianami skórnymi¹⁶. Test może dostarczyć wyników w ciągu pięciu dni, chociaż może wykazywać wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne¹⁵.

Badanie histopatologiczne

W rzadkich przypadkach może być konieczna biopsja skóry w celu potwierdzenia diagnozy¹⁷. Mały kawałek zajętej skóry jest usuwany i badany pod mikroskopem w celu sprawdzenia elementów grzybiczych i zmian tkankowych¹⁰. Grzybica jest czasami diagnozowana na podstawie biopsji skóry, a charakterystyczne zmiany histologiczne są widoczne¹⁸. Histologia jest zazwyczaj wymagana do diagnozy ziarniniaka Majocchiego¹⁸.

Rzadko występujące guzkowe lub atypowe zmiany powinny być oceniane przez biopsję skóry i histopatologię, lub badanie cytologiczne aspiratu⁷. W przypadkach z nietypową prezentacją, takich jak reakcja kerion lub przewlekłe, niegojące się rany, weterynarz może zalecić wykonanie biopsji skóry¹⁹.

Diagnostyka szczepów opornych

Diagnostyka nowo pojawiających się szczepów często wymaga specjalistycznych badań dostępnych jedynie w wybranych laboratoriach referencyjnych²⁰. Rozpoznanie zakażenia T. indotineae wymaga zaawansowanych technik molekularnych, takich jak sekwencjonowanie genomowe²⁰. Większość laboratoriów klinicznych nie może odróżnić T. indotineae od T. mentagrophytes lub T. interdigitale, innych typów dermatofitów powodujących grzybicę²⁰.

Podobnie, diagnostyka zakażenia TMVII wymaga zaawansowanych technik molekularnych, takich jak sekwencjonowanie genomowe²⁰. Większość laboratoriów klinicznych nie może odróżnić TMVII od T. mentagrophytes lub T. interdigitale, dwóch innych typów dermatofitów²⁰.