Wrodzone przyczyny zaburzeń białokrwinkowych u dzieci – zespoły genetyczne

Wrodzone zaburzenia układu białokrwinkowego u dzieci stanowią grupę rzadkich, ale poważnych schorzeń wynikających z defektów genetycznych¹. Te zaburzenia mogą być spowodowane przyczynami wrodzonymi związanymi z przyczynami genetycznymi lub nabyte w wyniku działania leków, toksyn, wirusów lub ataków ze strony własnego układu immunologicznego dziecka¹. Większość dzieci z wrodzonymi zaburzeniami niewydolności szpiku kostnego ma możliwą do zidentyfikowania etiologię².

Ciężkie wrodzone neutropenie

Zespół Kostmanna reprezentuje ciężką formę wrodzonej neutropenii, będącej dziedzicznym zaburzeniem, w którym krew praktycznie pozbawiona jest neutrofili, ponieważ nie dojrzewają one prawidłowo¹. Jest to choroba szpiku kostnego, w której dzieci rodzą się bez określonego typu białych krwinek, które normalnie są wykorzystywane do zwalczania zakażeń³. Mutacje genetyczne wpływające na produkcję, funkcjonowanie lub przeżywalność neutrofili powodują wrodzoną neutropenię u dzieci⁴.

Ciężka wrodzona neutropenia wiąże się z bardzo niskimi liczbami neutrofili i częstymi, ciężkimi zakażeniami⁵. To zaburzenie genetyczne charakteryzuje się niskimi poziomami neutrofili, typu białych krwinek, i oznacza tę chorobę genetyczną⁶. Dzieci z tą chorobą są bardziej narażone na zakażenia⁶.

Zespół Shwachmana-Diamonda

Zespół Shwachmana-Diamonda to rzadka dziedziczna choroba charakteryzująca się dysfunkcją trzustki i wrodzoną neutropenią – niskimi liczbami neutrofili z powodu niewystarczającej produkcji¹. Ten zespół jest jednym z najważniejszych wrodzonych zespołów niewydolności szpiku kostnego u dzieci²⁷.

Dzieci z zespołem Shwachmana-Diamonda mają predyspozycję do rozwoju niedokrwistości aplastycznej⁷. Zespół ten wpływa nie tylko na produkcję białych krwinek, ale również na funkcjonowanie trzustki, co może prowadzić do problemów trawiennych i zaburzeń wchłaniania.

Cykliczna neutropenia

Cykliczna neutropenia może być dziedziczona genetycznie lub nabyta w wyniku rozwiniętej mutacji⁸. Niektóre przypadki są obecne przy urodzeniu i wydają się występować sporadycznie⁸. Jest dziedziczona w sposób autosomalnie dominujący, co oznacza, że wystarczy tylko jedna kopia zmienionego genu w każdej komórce, aby wywołać tę chorobę⁸.

W większości przypadków osoba dotknięta chorobą dziedziczy mutację od jednego z dotkniętych rodziców⁸. Inne przypadki wynikają z nowych mutacji w genie i występują u osób bez rodzinnego wywiadu choroby⁸. To genetyczne zaburzenie krwi powoduje niskie poziomy białych krwinek zwanych neutrofilami, a dzieci z tym zaburzeniem częściej chorują na zakażenia⁶.

Pierwotne niedobory odporności

Pierwotne niedobory odporności to rzadkie zaburzenia genetyczne, które uniemożliwiają organizmowi właściwą odpowiedź immunologiczną na zakażenia⁹. Są to zaburzenia genetyczne, które mogą mieć ponad 350 różnych przyczyn genetycznych⁹.

Ciężki złożony niedobór odporności (SCID) to zaburzenie genetyczne, które może powodować u dziecka niską liczbę komórek T i B lub ich całkowity brak¹⁰. Wspólny zmienny niedobór odporności (CVID) powoduje niskie poziomy immunoglobulin (Ig) i sprawia, że ludzie są bardziej narażeni na zakażenia, szczególnie zatok, płuc i układu trawiennego¹⁰.

Zaburzenia funkcji białych krwinek

Przewlekła choroba ziarniniakowa (CGD) to rzadkie dziedziczne zaburzenie, które powoduje niskie poziomy fagocytów, typu białych krwinek zwanych neutrofilami, które pochłaniają ciała obce, takie jak bakterie i grzyby, zjadając i trawiąc je oraz chroniąc przed wyrządzaniem szkód⁹. To zaburzenie genetyczne powoduje, że niektóre białe krwinki działają nieprawidłowo i zachowują się w sposób nienormalny¹¹.

Niedobory adhezji leukocytów to grupa rzadkich zaburzeń genetycznych, które wpływają na zdolność białych krwinek do zwalczania zakażeń¹¹. Niedobór adhezji leukocytów (LAD) to pierwotny niedobór odporności, który powoduje, że osoby są nienormalnie podatne na częste zakażenia tkanek miękkich, zapalenie dziąseł i utratę zębów¹². Zaburzenie jest spowodowane wrodzonymi wariantami genów związanymi z przyczepnością i ruchem komórek¹².

Zespoły z wielonarządowymi manifestacjami

Zespół Chediak-Higashi to rzadkie, poważne zaburzenie immunologiczne spowodowane mutacjami w genie zwanym genem LYST¹⁰. Dzieci z tym zaburzeniem mają zwiększoną skłonność do krwawień i siniaków¹⁰. Ten pierwotny niedobór odporności jest spowodowany mutacją genetyczną i dotyka głównie mężczyzn¹⁰.

Zespół Bartha to dziedziczna choroba wpływająca na białe krwinki i powodująca zakażenia⁶. Zespół Pearsona jest spowodowany przypadkową (nie dziedziczoną) zmianą genetyczną i wpływa na produkcję wszystkich typów komórek krwi przez szpik kostny, często prowadząc do niedokrwistości, zmęczenia i zakażeń⁶.

Zespoły predysponujące do nowotworów

Niektóre wrodzone zaburzenia układu białokrwinkowego zwiększają ryzyko rozwoju nowotworów krwi. Niedokrwistość Fanconiego (FA) to dziedziczna niedokrwistość aplastyczna, która wpływa na produkcję wszystkich komórek krwi przez szpik kostny¹³. Dzieci z zaburzeniami niewydolności szpiku kostnego są narażone na pewne nowotwory, w tym białaczkę, w szczególności ostrą białaczkę szpikową – nowotwór białych krwinek¹³.

Dyskeratoza wrodzona to kolejny zespół predysponujący do rozwoju niedokrwistości aplastycznej²⁷. Rodzinne niedokrwistości aplastyczne również należą do schorzeń, które predysponują dziecko do rozwoju niedokrwistości aplastycznej⁷.