Jak rozpoznać białaczkę - najważniejsze symptomy i oznaki

Białaczka jest nowotworem krwi, który może manifestować się różnorodnymi objawami zależnie od typu i stadium choroby1. Objawy białaczki często są niespecyficzne i mogą przypominać symptomy grypy oraz innych powszechnych chorób, co sprawia, że wczesne rozpoznanie może być trudne1.

Mechanizm powstawania objawów

Objawy białaczki wynikają z niekontrolowanego rozrostu nieprawidłowych komórek krwi w szpiku kostnym1. Nieprawidłowe komórki wypierają zdrowe komórki krwi – czerwone krwinki, białe krwinki i płytki krwi – prowadząc do niedoboru normalnych komórek we krwi2. To z kolei powoduje różnorodne objawy, ponieważ organy i tkanki nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu, a organizm nie może skutecznie zwalczać infekcji ani tworzyć skrzepów krwi2.

Główne kategorie objawów

Najczęściej występujące objawy białaczki można podzielić na kilka kategorii związanych z niedoborem poszczególnych rodzajów komórek krwi3. Objawy niedokrwistości (niski poziom czerwonych krwinek) obejmują zmęczenie, duszność podczas normalnej aktywności fizycznej, zawroty głowy i bladość skóry3. Symptomy neutropenii (niski poziom neutrofilów, rodzaju białych krwinek) to częste infekcje i gorączka3.

Ważne: Objawy białaczki mogą być bardzo podobne do objawów grypy, ale w przeciwieństwie do grypy nie ustępują po kilku dniach. Jeśli objawy takie jak przewlekłe zmęczenie, częste infekcje czy łatwe siniaczenie utrzymują się przez więcej niż dwa tygodnie, należy skonsultować się z lekarzem.

Objawy związane z małopłytkowością (niski poziom płytek krwi) obejmują łatwe siniaczenie, przedłużające się krwawienia z drobnych ran, pojawienie się drobnych czerwonych plamek na skórze zwanych wybroczyny, częste lub silne krwawienia z nosa, krwawienie z dziąseł oraz obfitsze lub częstsze miesiączki u kobiet3.

Różnice między ostrą a przewlekłą białaczką

Sposób manifestacji objawów znacząco różni się między ostrymi a przewlekłymi formami białaczki2. W przypadku ostrej białaczki pacjenci czują się chorzy już w ciągu kilku tygodni od powstania komórek białaczkowych, ponieważ ostre białaczki są zagrożeniem dla życia i wymagają natychmiastowego rozpoczęcia terapii2. Przewlekła białaczka może natomiast przez lata nie powodować zauważalnych objawów2.

Przewlekła postać białaczki często charakteryzuje się powolnym narastaniem objawów przez miesiące lub lata4. Przewlekła białaczka szpikowa może przebiegać przez miesiące, a nawet lata bez objawów, zanim wejdzie w fazę, w której komórki białaczkowe zaczną rosnąć szybciej4. Więcej szczegółów na temat różnych typów objawów znajdziesz Zobacz więcej: Objawy białaczki ostrej i przewlekłej - kluczowe różnice.

Objawy ogólne występujące w większości przypadków

Niezależnie od typu białaczki, istnieje grupa objawów, które pojawiają się u większości pacjentów5. Do najczęstszych objawów ogólnych należą: utrata masy ciała, gorączka, nocne poty i utrata apetytu5. Te niespecyficzne objawy często mogą być pierwszymi sygnałami ostrzegawczymi choroby.

Szczególnie charakterystyczne są objawy związane z gromadzeniem się komórek białaczkowych w różnych organach6. Komórki białaczkowe mogą gromadzić się w wątrobie i śledzionie, powodując ich powiększenie, co może być odczuwane jako pełność lub obrzęk brzucha, albo uczucie sytości po zjedzeniu niewielkiej ilości pokarmu6. Szczegółowy opis objawów specyficznych dla różnych typów białaczki omówiono Zobacz więcej: Objawy specyficzne dla różnych typów białaczki.

Objawy u dzieci

U dzieci objawy białaczki mogą rozwijać się szybciej niż u dorosłych7. Najczęstsze objawy u dzieci obejmują bladość skóry, uczucie zmęczenia i słabości, zawroty głowy, bóle głowy, duszność, częste infekcje, które nie ustępują lub powracają, gorączka, łatwe siniaczenie lub krwawienie, bóle kości lub stawów oraz małe, płaskie, czerwone plamki pod skórą8.

Uwaga dla rodziców: U dzieci objawy białaczki mogą być często mylone z „bólami wzrostowymi” lub typowymi dziecięcymi infekcjami. Szczególną uwagę należy zwrócić na uporczywe bóle kości i stawów, częste infekcje oraz nietypową bladość i zmęczenie dziecka.

Kiedy należy skonsultować się z lekarzem

Większość ludzi z objawami podobnymi do białaczki nie choruje na tę chorobę9. Jednak niektórzy tak, a im wcześniej zostanie postawiona diagnoza, tym większe szanse na skuteczne leczenie9. Nawet jeśli występuje tylko jeden objaw, jeśli jest niewyjaśniony, utrzymuje się przez długi czas lub jest nietypowy, należy skontaktować się z lekarzem9.

Szczególnie ważne jest szybkie zgłoszenie się do lekarza w przypadku wystąpienia zespołu objawów, które nie ustępują w normalnym tempie (1-2 tygodnie) lub gdy zauważy się kombinację kilku objawów jednocześnie10. Im szybciej zostanie zdiagnozowana białaczka, tym większa szansa na pełne wyzdrowienie7.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są pierwsze objawy białaczki?

Pierwsze objawy białaczki to często przewlekłe zmęczenie, gorączka, częste infekcje oraz łatwe siniaczenie. Mogą one przypominać objawy grypy, ale w przeciwieństwie do grypy nie ustępują po kilku dniach.

Czy objawy białaczki zawsze są widoczne?

Nie, szczególnie przewlekłe formy białaczki mogą nie powodować objawów przez miesiące lub nawet lata. Często są wykrywane przypadkowo podczas rutynowych badań krwi.

Jak szybko rozwijają się objawy białaczki?

Zależy to od typu białaczki. Ostre białaczki powodują szybkie nasilanie się objawów w ciągu kilku tygodni, podczas gdy przewlekłe formy mogą rozwijać się powoli przez lata.

Czy białaczka u dzieci ma inne objawy niż u dorosłych?

Objawy są podobne, ale u dzieci mogą rozwijać się szybciej. Często objawy są mylone z „bólami wzrostowymi” lub typowymi dziecięcymi infekcjami.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza z objawami podobnymi do białaczki?

Należy skonsultować się z lekarzem, gdy objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, są niewyjaśnione lub występuje kombinacja kilku objawów jednocześnie.

REKLAMA