Epidemiologia choroby Kawasaki – występowanie, częstość i rozkład geograficzny

Choroba Kawasaki występuje z różną częstością na świecie – najwyższą w Azji, szczególnie Japonii (264/100000 dzieci <5 lat), niższą w Europie (5-15/100000) i USA (17-21/100000). Dotyka głównie dzieci poniżej 5 lat, częściej chłopców.", "content": "Choroba Kawasaki, znana również jako zespół śluzówkowo-skórno-węzłowy, jest jednym z najczęstszych zapaleń naczyń u dzieci na świecie. Występowanie tej choroby wykazuje wyraźne różnice geograficzne, etniczne i demograficzne, co czyni ją fascynującym przedmiotem badań epidemiologicznych1. Zrozumienie wzorców epidemiologicznych choroby Kawasaki ma kluczowe znaczenie dla planowania opieki zdrowotnej oraz wczesnej diagnostyki i leczenia.Globalne różnice w występowaniu choroby KawasakiChoroba Kawasaki została zdiagnozowana w ponad 60 krajach na pięciu kontynentach, co potwierdza jej globalny charakter2. Największe różnice w częstości występowania obserwuje się między różnymi regionami świata. Kraje Azji Północno-Wschodniej, szczególnie Japonia, Korea Południowa i Tajwan, wykazują częstość występowania 10-30 razy wyższą niż Stany Zjednoczone i Europa3.W Japonii, gdzie choroba została po raz pierwszy opisana przez dr Tomisaku Kawasaki w latach 60. XX wieku, częstość występowania jest najwyższa na świecie i wynosi obecnie około 264 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia4. Oznacza to, że niemal 1 na 100 dzieci w Japonii choruje na chorobę Kawasaki do ukończenia 5. roku życia1.Ważne: W Japonii częstość występowania choroby Kawasaki stale rośnie od lat 90. XX wieku, mimo spadającego współczynnika urodzeń. W 2000 roku wynosiła 134,2 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5 lat, a w 2012 roku wzrosła do 264,8 przypadków na 100 000 dzieci. Ten wzrost nie może być wytłumaczony jedynie lepszą diagnostyką i wymaga dalszych badań nad czynnikami środowiskowymi.Epidemiologia w różnych regionach świataAzja Północno-WschodniaKorea Południowa zajmuje drugie miejsce na świecie pod względem częstości występowania choroby Kawasaki, z roczną zachorowalnością wynoszącą 134,4 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia5. W Tajwanie, gdzie dane pochodzą z krajowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych obejmującego 99% populacji, również obserwuje się wysoką częstość występowania i stopniowy wzrost zachorowalności5.W Chinach częstość występowania różni się znacząco między regionami, wynosząc od 7,06 do 55,1 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia6. W Pekinie zachorowalność wzrosła z 40,9 przypadków na 100 000 dzieci w 2000 roku do 55 na 100 000 w 2004 roku, natomiast w Szanghaju wzrosła trzykrotnie w ciągu niecałych 20 lat – z 16,8 na 100 000 w 1998 roku do 50,5 na 100 000 dzieci w 2012 roku6.Ameryka PółnocnaW Stanach Zjednoczonych częstość występowania choroby Kawasaki jest znacznie niższa niż w krajach azjatyckich i wynosi około 17,5-20,8 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia5. W 2019 roku ponad 5000 dzieci poniżej 18. roku życia zostało hospitalizowanych z powodu choroby Kawasaki w USA, z czego 3693 było poniżej 5. roku życia, co oznacza częstość hospitalizacji wynoszącą 18,9 na 100 000 dzieci w tej grupie wiekowej7.W Kanadzie częstość występowania wynosi 11,3-14,7 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia8, przy czym Ontario wykazuje najwyższą częstość poza Azją – 26,2 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia8. Obserwuje się tam znaczący wzrost zachorowalności w latach 1995-2006, z większą liczbą przypadków niepełnych.EuropaW krajach europejskich roczna częstość występowania choroby Kawasaki wynosi około 5-10 przypadków na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia9. W wielu krajach europejskich zachorowalność wzrastała w latach 90. XX wieku, a następnie ustabilizowała się9.We Włoszech, w badaniu obejmującym lata 2008-2013, częstość występowania wynosiła 5,7 na 100 000 dzieci w wieku 0-14 lat i 14,7 na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia10. W Wielkiej Brytanii przed 2000 rokiem diagnozowano mniej niż jeden przypadek na 25 000 osób rocznie, ale do 2017 roku liczba ta wzrosła do 12 przypadków na 100 000 osób, z 419 zdiagnozowanymi przypadkami11.W Szwajcarii, według prospektywnego badania krajowego z lat 2013-2017, częstość występowania wynosiła 3,1 na 100 000 dzieci poniżej 17. roku życia i 8,4 na 100 000 dzieci poniżej 5. roku życia12, co plasuje Szwajcarię w dolnym zakresie częstości występowania wśród krajów europejskich [zobacz section="Epidemiologia-888.1"].Inne regionyW Australii roczna częstość występowania choroby Kawasaki u dzieci w wieku 0-4 lata wynosi 3,6-14,31 przypadków na 100 000 dzieci13. W krajach Afryki Subsaharyjskiej dane epidemiologiczne są ograniczone, jednak zgłaszane są sporadyczne przypadki w wielu krajach regionu14. Może to wskazywać, że choroba Kawasaki nie jest tak rzadka na Bliskim Wschodzie i w Afryce Subsaharyjskiej, jak wcześniej sądzono, a zwiększona świadomość i diagnostyka mogą ujawnić rzeczywistą częstość występowania.Różnice etniczne: Choroba Kawasaki wykazuje wyraźne różnice w częstości występowania między grupami etnicznymi. Dzieci azjatyckie, szczególnie pochodzenia japońskiego, mają najwyższe ryzyko zachorowania. W USA dzieci azjatyckie i afroamerykańskie mają odpowiednio 2,5 i 1,5 raza wyższe ryzyko rozwoju choroby niż dzieci białe, co sugeruje genetyczne uwarunkowania podatności na chorobę.Charakterystyka demograficzna pacjentówChoroba Kawasaki dotyka przede wszystkim małe dzieci, przy czym około 85-90% przypadków występuje u dzieci poniżej 5. roku życia, a 90-95% przypadków u dzieci poniżej 10. roku życia15. W Stanach Zjednoczonych szczyt zachorowalności przypada na dzieci w wieku 18-24 miesięcy, podczas gdy w Japonii na dzieci w wieku 6-12 miesięcy15.Choroba częściej dotyka chłopców niż dziewczęta, przy czym stosunek zachorowań między płciami wynosi od 1,3:1 do 1,83:1, w zależności od kraju15. Ta przewaga płci męskiej jest obserwowana konsekwentnie w różnych populacjach na całym świecie.Trendy czasowe i sezonowośćJedną z charakterystycznych cech epidemiologii choroby Kawasaki jest jej sezonowość. W kilku krajach, w tym w Japonii, Korei, Tajwanie, USA, Kanadzie i Indiach, odnotowano wyraźne wzorce sezonowe9. W Japonii sezonowość ma charakter dwumodalny, ze szczytami w styczniu oraz czerwcu/lipcu i najniższą częstością w październiku16.Interesującym zjawiskiem jest stały wzrost częstości występowania choroby Kawasaki w krajach Azji Północno-Wschodniej, podczas gdy w Ameryce Północnej i Europie częstość pozostaje względnie stabilna17. Ten wzrost może wynikać z rzeczywistego wzrostu liczby przypadków lub z poprawy możliwości diagnostycznych oraz zwiększonej świadomości medycznej [zobacz section="Epidemiologia-888.2"].Znaczenie epidemiologii dla opieki zdrowotnejZrozumienie epidemiologii choroby Kawasaki ma fundamentalne znaczenie dla systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Choroba Kawasaki jest obecnie najczęstszą przyczyną nabytej choroby serca u dzieci w krajach rozwiniętych18 i coraz częściej rozpoznawaną w szybko rozwijających się krajach, takich jak Chiny i Indie, gdzie może zastąpić chorobę reumatyczną serca jako najczęstszą przyczynę nabytej choroby serca u dzieci.Znajomość rzeczywistej epidemiologii choroby Kawasaki w każdym kraju oraz dostępność publikacji na temat epidemiologii tej choroby może przynieść korzyści pracownikom służby zdrowia i ogólnej populacji. Umożliwi to wczesne wykrywanie i leczenie choroby Kawasaki, ostatecznie zmniejszając częstość występowania powikłań ze strony tętnic wieńcowych i śmiertelność3.Wyzwania diagnostyczne i ich wpływ na epidemiologięRzeczywista częstość występowania i obciążenie chorobą Kawasaki pozostają nieznane ze względu na trudności diagnostyczne19. Diagnoza choroby Kawasaki opiera się wyłącznie na charakterystycznych objawach klinicznych, przy czym występuje pewien odsetek przypadków niepełnych lub atypowych, które nie mają standardowych kryteriów diagnostycznych. Diagnoza takich przypadków jest zwykle ustalana na podstawie danych klinicznych i laboratoryjnych wspieranych opinią ekspertów.Ta trudność w diagnostyce sprawia, że rzeczywista częstość występowania i obciążenie chorobą pozostają nadal nieznane, szczególnie w krajach o ograniczonych zasobach diagnostycznych. Dlatego niezbędne są dalsze wysiłki w celu zbadania rzeczywistej epidemiologii choroby Kawasaki w każdym kraju przy użyciu badań ankietowych, danych krajowych systemów ubezpieczeń zdrowotnych lub metod kombinowanych, w zależności od środowiska medycznego każdego kraju.