Immunoterapia i terapie celowane w Mięsaku Kaposiego

Immunoterapia i terapie celowane reprezentują nowoczesne podejście do leczenia Mięsaka Kaposiego, wykorzystując naturalne mechanizmy obronne organizmu oraz celując w specyficzne szlaki molekularne odpowiedzialne za rozwój nowotworu¹. Te innowacyjne metody leczenia oferują alternatywę lub uzupełnienie dla konwencjonalnej chemioterapii, często z korzystniejszym profilem skutków ubocznych.

Interferon alfa – podstawa immunoterapii

Interferon alfa pozostaje jedynym modyfikatorem odpowiedzi biologicznej/środkiem przeciwwirusowym, który wykazał aktywność w Mięsaku Kaposiego związanym z AIDS². Interferony alfa wykazują aktywność kliniczną w Mięsaku Kaposiego, która może być związana z ich właściwościami przeciwangiogennymi, przeciwwirusowymi i immunomodulacyjnymi³.

Interferony alfa są szeroko badane i wykazują 40% obiektywną odpowiedź u pacjentów z Mięsakiem Kaposiego związanym z AIDS⁴. Zydowudyna w połączeniu z interferonem alfa wydawała się być bardziej skuteczna przeciwko zmianom Mięsaka Kaposiego niż którykolwiek z leków stosowanych osobno².

Interferon alfa może być stosowany u pacjentów z bardziej rozległą chorobą niż ta, którą można opanować samym leczeniem miejscowym⁵. Lekarz może przepisać interferon alfa, jeśli liczba komórek CD4 pacjenta (rodzaj białych krwinek) przekracza 200 i ma stosunkowo zdrowy układ immunologiczny⁶.

Terapia biologiczna, zwana również bioterapią lub immunoterapią, polega na wykorzystaniu układu immunologicznego pacjenta do walki ze złośliwością⁷. Stosuje się substancje in vivo lub in vitro w celu wzmocnienia, ukierunkowania lub przywrócenia naturalnych mechanizmów obronnych organizmu przeciwko nowotworom⁷.

Pomalidomid – przełom w immunomodulacji

FDA zatwierdziła rozszerzenie stosowania leku immunomodulującego o nazwie pomalidomid (Pomalyst) o leczenie dorosłych, którzy mają Mięsaka Kaposiego⁸. Pomalidomid jest przeznaczony do stosowania u dorosłych z Mięsakiem Kaposiego związanym z AIDS po niepowodzeniu HAART oraz u pacjentów z Mięsakiem Kaposiego, którzy są HIV-ujemni⁸.

Zatwierdzenie pomalidomidu do leczenia pacjentów z Mięsakiem Kaposiego opierało się na wynikach badania klinicznego fazy I/II Study 12-C-0047 prowadzonego przez National Cancer Institute⁸. Według oświadczenia FDA, 12 z 18 pacjentów HIV-dodatnich miało częściowe lub całkowite zmniejszenie guza, a odpowiedzi trwały medianę 12,5 miesiąca. Ośmiu z 10 pacjentów HIV-ujemnych miało częściowe lub całkowite zmniejszenie guza, a odpowiedzi trwały medianę 10,5 miesiąca⁸.

Pomalidomid jest teratogenny, przepisywany w ramach programu Risk Evaluation and Mitigation Strategy (REMS), i powinien być podawany z aspiryną w celu zmniejszenia ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej⁴. Immunomodulatory, które obejmują talidomid, są przyjmowane doustnie⁹.

Terapie antyangiogenne

Ze względu na wysoce naczyniowy charakter Mięsaka Kaposiego jest on uważany za naturalny cel dla hamowania angiogenezy³. Terapie antyangiogenne stanowią atrakcyjne cele terapeutyczne w tym kontekście, ze względu na centralną rolę angiogenezy w patogenezie Mięsaka Kaposiego¹⁰. Mogą stanowić alternatywę dla chemioterapii¹¹.

Bewacyzumab jest inhibitorem VEGF, który był badany w Mięsaku Kaposiego związanym z AIDS¹². Przeciwciała monoklonalne pomagają identyfikować i niszczyć obce substancje w organizmie, takie jak bakterie i wirusy. Jeden z tych leków, bewacyzumab, wykazał zmniejszenie guzów Mięsaka Kaposiego u niewielkiej liczby osób⁹. Przeciwciała zakłócają zdolność komórek nowotworowych do wytwarzania nowych naczyń krwionośnych, które odżywiają ich wzrost⁹.

Badanie fazy II talidomidu u 20 pacjentów zakażonych HIV z Mięsakiem Kaposiego dało 40% odsetek odpowiedzi z medianą czasu trwania odpowiedzi wynoszącą 7 miesięcy³.

Inhibitory kinazy tyrozynowej

Inhibitor kinazy tyrozynowej imatynib celuje i blokuje białka znajdujące się na powierzchni komórek nowotworowych, które sygnalizują komórkom wzrost i podział⁹. Blokowanie tych sygnałów powoduje śmierć komórek Mięsaka Kaposiego⁹. Imatynib przyjmuje się doustnie⁹.

Niektóre typy mięsaka tkanek miękkich mają specyficzne charakterystyki komórkowe, które są podatne na atak poprzez celowane leczenie lekami; terapia celowana była szczególnie pomocna w guzach podścieliska przewodu pokarmowego¹³. Terapia przeciwciałami monoklonalnymi (np. bewacyzumab) i inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI; np. mezylan imatynibu) są badane w leczeniu Mięsaka Kaposiego¹³.

Inhibitory szlaku mTOR

Inhibitory szlaku mTOR, takie jak sirolimus (rapamycyna) i temsirolimus, również wykazywały aktywność przeciwko Mięsakowi Kaposiego¹⁴. Sirolimus jest zalecany jako pierwsza linia po przeszczepie narządu¹⁵. Kilka retrospektywnych i prospektywnych badań wykazało korzyść z przejścia z inhibitorów kalcyneuryny (np. cyklosporyna, takrolimus) na inhibitor mTOR, szczególnie sirolimus¹⁵.

Przejście terapii immunosupresyjnej na inhibitor mTOR, taki jak sirolimus, wykazało skuteczność w małych badaniach i może być rozważane¹⁶. Sirolimus może być stosowany zamiast innego leku przeciwodrzutowego, ponieważ często może sprawić, że zmiany Mięsaka Kaposiego się zmniejszą¹⁷.

Blokada punktów kontrolnych immunologicznych

Terapia inhibitorami punktów kontrolnych immunologicznych została przetestowana w klasycznym Mięsaku Kaposiego i dała obiecujące wyniki¹⁶. Blokada punktów kontrolnych immunologicznych również stanowi interesujące alternatywne podejście terapeutyczne poprzez przywrócenie odporności przeciwko HHV-8, czynnikowi sprawczemu Mięsaka Kaposiego, i poprawę kontroli guza¹⁰.

Blokada punktów kontrolnych immunologicznych również wymaga dalszej oceny w tym kontekście¹¹. Te innowacyjne terapie mogą pomóc w przywróceniu naturalnej zdolności układu immunologicznego do rozpoznawania i eliminowania komórek zakażonych wirusem HHV-8.

Kombinowanie immunoterapii z innymi metodami

Środki, które modulują układ immunologiczny, takie jak leki imidowe i interferon alfa-2b, wykazały skuteczność zarówno w klasycznym, jak i związanym z AIDS Mięsaku Kaposiego¹⁶. Immunomodulacja interferonem alfa wykazuje aktywność kliniczną w Mięsaku Kaposiego, która może być związana z jego właściwościami przeciwangiogennymi, przeciwwirusowymi i immunomodulacyjnymi¹⁸.

W badaniach klinicznych nowe leki są łączone ze standardowymi lekami, takimi jak liposomalna doksorubicyna, u osób z Mięsakiem Kaposiego¹⁹. Pacjent i lekarz mogą omówić, czy badanie kliniczne jest odpowiednie¹⁹.

Przyszłość immunoterapii

Różnorodne leki celowane są obecnie badane klinicznie⁹. Niektóre z nich wykazały skuteczność u niewielkiej liczby osób leczonych w badaniach klinicznych⁹. Obecnie badane są talidomid, inhibitory VEGF, inhibitory kinazy tyrozynowej i metaloproteinazy macierzy jako pojedyncze środki do leczenia Mięsaka Kaposiego²⁰.

Kilka nowatorskich terapii jest również badanych w leczeniu Mięsaka Kaposiego. Obejmują one leki celujące w czynniki wzrostu śródbłonka naczyniowego, kinazę tyrozynową, metaloproteinazy macierzy i szereg molekularnych szlaków sygnalizacyjnych²¹. Nowe cele terapeutyczne są potrzebne do skutecznego leczenia pacjentów z Mięsakiem Kaposiego opornym na chemioterapię¹¹.