Diagnostyka bakteriologiczna zespołu hemolityczno-mocznicowego

Badania mikrobiologiczne stanowią fundamentalny element diagnostyki zespołu hemolityczno-mocznicowego spowodowanego przez pałeczki E.coli wytwarzające toksynę Shiga. Identyfikacja patogenu ma znaczenie nie tylko dla potwierdzenia rozpoznania, ale również dla działań epidemiologicznych i zdrowia publicznego1.

Metody wykrywania toksyny Shiga

Hodowla kału na agarze sorbitolowo-MacConkey’a służy do wykrycia pałeczek E.coli wytwarzających toksynę Shiga, a reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR) wykrywa toksynę Shiga 1 i toksynę Shiga 21. Coraz częściej laboratoria mikrobiologii używają testów opartych na reakcji łańcuchowej polimerazy zamiast hodowli E.coli, ponieważ są znacznie szybsze2.

Badanie kału na obecność toksyny Shiga jest szybsze i bardziej wiarygodne niż hodowla3. PCR może wykryć gen toksyny Shiga do 20 dni po wystąpieniu objawów brzusznych, podczas gdy hodowla kału może być już negatywna4.

Ważne: Diagnostyka STEC musi obejmować zarówno hodowlę, jak i testy nieoparte na hodowli, takie jak reakcja łańcuchowa polimerazy do wykrywania toksyn lub genów STEC4. Do momentu rozpoznania HUS hodowla kału jest mniej prawdopodobna, że będzie dodatnia dla E.coli.

Ograniczenia czasowe badań kału

Organizm i toksyna mogą zostać usunięte do momentu zgłoszenia się pacjenta5. Organizm zwykle usuwa bakterie z kału w ciągu tygodnia, więc ujemny wynik testu nie wyklucza choroby. Dodatni test pomaga potwierdzić HUS i zostanie zgłoszony organom zdrowia publicznego w celu ustalenia źródła infekcji6.

Ponieważ istnieje okres inkubacji między biegunką a hemolizą, ważne jest badanie krwi u każdego dziecka z dodatnim wynikiem STEC na obecność małopłytkowości i hemolizy oraz wykonanie badania na toksynę Shiga w celu wykluczenia infekcji tym szczepem E.coli7.

Techniki laboratoryjne

Hodowla kału jest również ważna w ustaleniu obecności tego drobnoustroju z perspektywy zdrowia publicznego7. Badania kału i próbek krwi mogą potwierdzić obecność E.coli O157 i toksyny Shiga8.

Próbka kału używana jest do sprawdzenia zarazka powodującego chorobę. Bakterie lub krew w kale mogą pomóc lekarzowi wyizolować podstawową przyczynę objawów9. Badanie kału wykonuje się w celu oceny obecności krwi10.

Uwaga epidemiologiczna: Powinno istnieć wysokie podejrzenie, gdy pacjent rozwija biegunkę po spożyciu hamburgerów, ponieważ zanieczyszczenie mięsa hamburgerowego tą bakterią jest najczęstszą przyczyną HUS w Stanach Zjednoczonych7.

Inne patogeny w diagnostyce HUS

Zespół hemolityczno-mocznicowy może być również spowodowany przez inne infekcje, w tym bakterie pneumokokowe, wirus HIV lub wirus grypy11. Hodowle krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego, narządów/tkanek mogą być potrzebne w przypadku podejrzenia innych źródeł HUS, na przykład infekcji pneumokokowej12.

Rozpoznanie prawdopodobnego pHUS stawia się u pacjentów, zwykle młodszych niż 2 lata, z sepsą, zapaleniem płuc lub zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych oraz dodatnim testem Coombsa bez cech DIC13. Ostateczne rozpoznanie zostało potwierdzone po identyfikacji odkrytego antygenu T na krwinkach czerwonych pacjenta prostą techniką aglutynacji13.

Znaczenie dla zdrowia publicznego

HUS jest chorobą podlegającą zgłoszeniu, dlatego lokalne organy zdrowia publicznego powinny zostać powiadomione14. Identyfikacja patogenu ma kluczowe znaczenie epidemiologiczne – w 2011 roku ogniska w Europie zostały powiązane przez organy zdrowia publicznego z zanieczyszczonymi kiełkami6.

Zgłaszanie w ciągu 24 godzin od rozpoznania do lokalnego departamentu zdrowia jest obowiązkowe15. Właściwa identyfikacja źródła zakażenia pozwala na szybkie działania prewencyjne i zapobieganie dalszemu rozprzestrzenianiu się infekcji w społeczności.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego hodowla kału może być ujemna w HUS?

Bakterie E.coli są zwykle usuwane z organizmu w ciągu tygodnia od zakażenia, więc do czasu wystąpienia objawów HUS hodowla może już być negatywna.

Które badanie jest bardziej czułe – hodowla czy PCR?

PCR jest bardziej czuły i szybszy niż hodowla. Może wykryć gen toksyny Shiga do 20 dni po wystąpieniu objawów, podczas gdy hodowla często jest już negatywna.

Czy ujemne badanie kału wyklucza HUS?

Nie, ujemny wynik badania kału nie wyklucza HUS, ponieważ bakterie mogą zostać już usunięte z organizmu do momentu wystąpienia objawów zespołu.

Dlaczego ważne jest zgłaszanie przypadków HUS?

HUS jest chorobą podlegającą obowiązkowemu zgłoszeniu ze względu na możliwość wystąpienia ognisk epidemicznych. Zgłoszenie pozwala na identyfikację źródła zakażenia i działania prewencyjne.

Reklama
Reklama