Łysienie plackowate – charakterystyczne objawy i przebieg choroby

Łysienie plackowate (alopecia areata) to choroba, która występuje, gdy system immunologiczny atakuje mieszki włosowe i powoduje wypadanie włosów¹. Włosy zazwyczaj wypadają w małych, okrągłych plamach wielkości monety, ale w niektórych przypadkach utrata włosów jest bardziej rozległa¹.

Charakterystyczne objawy łysienia plackowatego

Łysienie plackowate zazwyczaj rozpoczyna się nagłą utratą okrągłych lub owalnych plam włosów na skórze głowy, ale może dotyczyć dowolnej części ciała, takiej jak obszar brody u mężczyzn lub brwi czy rzęsy¹. Wokół brzegów plamy często znajdują się krótkie, połamane włosy lub tzw. „włosy wykrzyknikowe”, które są węższe u podstawy niż na końcu¹.

Zazwyczaj nie ma żadnych oznak wysypki, czerwoności ani blizn na nagich plamach¹. Niektórzy ludzie mówią, że czują mrowienie, pieczenie lub swędzenie na plamach skóry tuż przed wypadnięciem włosów¹.

Ta choroba powoduje nagłe wypadanie włosów, które często rozpoczyna się jako okrągła lub owalna, gładka łysina rozwijająca się na skórze głowy lub brodzie². Jednak wypadanie włosów może rozpocząć się na dowolnym obszarze ciała². Niektórzy ludzie tracą brwi, rzęsy, włosy w nozdrzach lub włosy na nogach².

Różne formy łysienia plackowatego

Łysienie plackowate może przybierać różne formy w zależności od rozległości utraty włosów. Gdy wypadanie włosów się utrzymuje, pojawiają się więcej plam utraty włosów². Plamy mogą być duże lub mieszanka różnych rozmiarów².

Jeśli stan postępuje, może powodować rozległą utratę włosów². Łysienie plackowate może postępować, powodując utratę wszystkich włosów na skórze głowy². Medyczna nazwa dla całkowitej utraty włosów na skórze głowy to alopecia totalis².

Choć rzadkie, niektórzy ludzie tracą wszystkie włosy na ciele³. Medyczna nazwa tego stanu to alopecia universalis³. Ludzie, którzy tracą wszystkie włosy na skórze głowy i ciele (alopecia universalis) często rozwijają kruche, kruszące się paznokcie³. Może to być bolesne³.

Nieprzewidywalny przebieg choroby

Przebieg łysienia plackowatego różni się od osoby do osoby¹. Niektórzy mają epizody wypadania włosów przez całe życie, podczas gdy inni mają tylko jeden epizod¹. Powrót do zdrowia też jest nieprzewidywalny, z włosami odrastającymi całkowicie u niektórych ludzi, ale nie u innych¹.

Gdy rozwija się naga plama, trudno przewidzieć, co stanie się dalej⁴. Możliwości obejmują: odrastanie włosów w ciągu kilku miesięcy, rozwój dodatkowych nagich plam, czasami włosy odrastają w pierwszej plamie, podczas gdy nowe nagie plamy się formują, małe plamy łączą się i tworzą większe⁴.

W niektórych przypadkach włosy są ostatecznie tracone z całej skóry głowy, zwane alopecia totalis⁴. Istnieje progresja do całkowitej utraty włosów na ciele, typ choroby zwany alopecia universalis⁴. To nie jest powszechne⁴. W większości przypadków włosy odrastają, ale mogą wystąpić kolejne epizody wypadania włosów⁴.

Dodatkowe objawy i zmiany paznokci

Oprócz wypadania włosów ludzie z łysieniem plackowatym mogą rozwijać nieprawidłowości paznokci rąk lub stóp⁴. Tworzenie się wielu zagłębień w paznokciu jest najczęstsze⁵.

Niektórzy ludzie z łysieniem plackowatym widzą zmiany w swoich paznokciach rąk i stóp⁶. Paznokcie mogą mieć małe wgłębienia (pitting), mieć białe plamy lub linie i być szorstkie⁶.

Inne objawy łysienia plackowatego, które można doświadczać, obejmują: pieczenie lub swędzenie w obszarach, gdzie straciłeś włosy (do 14% ludzi z chorobą to doświadcza), szare lub białe włosy, które pozostają w miejscach, gdzie większość włosów zginęła⁷.

Lokalizacja występowania objawów

Diagnoza łysienia plackowatego zależy głównie od historii wypadania włosów i objawów⁷. Najoczywistszym objawem łysienia plackowatego jest wypadanie włosów, ale sposób, w jaki wypadanie włosów się prezentuje, różni się w zależności od typu⁷.

Można zobaczyć małe, okrągłe lub owalne plamy wypadania włosów na: skórze głowy, obszarze brody twarzy, innych obszarach ciała z włosami⁷. Wypadanie włosów może być gdziekolwiek i w więcej niż jednym miejscu: skóra głowy, do 95% czasu, broda (mężczyźni), 28% czasu, brwi, 3,8% czasu, kończyny, 1,3% czasu⁷.

Sezonowość i czynniki wyzwalające

Inne oznaki, że możesz mieć łysienie plackowate, obejmują: włosy zaczynają odrastać same w miejscu, gdzie wypadły, włosy zaczynają rosnąć w łysej plamie i zaczynają wypadać w innym obszarze, wypadanie włosów występuje w chłodniejszym miesiącu roku³.

Zimno może być wyzwalaczem łysienia plackowatego³. W jednym badaniu badacze zauważyli, że ludzie zdiagnozowani z łysieniem plackowatym najczęściej mieli wypadanie włosów w listopadzie, a następnie w październiku i styczniu³. Pacjenci mieli najmniej zaostrzeń w maju i sierpniu³.

Rokowanie i możliwość powrotu włosów

Łysienie plackowate często zaczyna się nagle jedną lub więcej okrągłymi, gładkimi łysinami na skórze głowy⁸. Możliwe jest, że wszystkie włosy na głowie wypadną, ale to nie jest powszechne⁸. Często włosy odrastają w ciągu kilku miesięcy, nawet bez leczenia⁸.

Mogą rosnąć najpierw cienkie lub białe, ale zwykle wracają do swojej oryginalnej tekstury i koloru z czasem⁸. Ludzie z łysieniem plackowatym mogą tracić i odzyskiwać włosy więcej niż raz, albo w tych samych plamach co wcześniej, albo w różnych plamach⁸. Prawie zawsze włosy odrastają⁸. Bardzo rzadko wypadanie włosów jest trwałe⁸.