Jak dawkować paroksetynę – podstawowe zasady
Paroksetyna dostępna jest w postaci tabletek powlekanych, które należy przyjmować raz dziennie, najlepiej rano, podczas posiłku. Tabletkę należy połknąć w całości, nie żuć ani nie ssać1234. Standardowa dawka początkowa dla dorosłych zależy od rodzaju zaburzenia, które ma być leczone:
- Ciężka depresja: 20 mg na dobę. U większości pacjentów poprawa pojawia się po tygodniu, ale wyraźna jest zwykle od drugiego tygodnia leczenia1536.
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: leczenie rozpoczyna się od 20 mg na dobę, a dawka jest stopniowo zwiększana do zalecanej – zwykle 40 mg na dobę78910.
- Zaburzenia lękowe z napadami lęku: początkowo 10 mg na dobę, następnie zwiększa się dawkę co kilka dni o 10 mg, aż do 40 mg na dobę7111213.
- Fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowe: 20 mg na dobę14151617.
Dawkę można stopniowo zwiększać co tydzień o 10 mg, jeśli po kilku tygodniach leczenia odpowiedź jest niewystarczająca. Maksymalne dawki zależą od wskazania i wynoszą:
- Depresja, fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowego – do 50 mg na dobę
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i zaburzenia lękowe z napadami lęku – do 60 mg na dobę
Dawkowanie paroksetyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Paroksetyna nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. W badaniach wykazano zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz brak potwierdzonej skuteczności w tej grupie wiekowej18192021. U dzieci poniżej 7 lat bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone18192021.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych (powyżej 65 lat) stężenie paroksetyny we krwi może być wyższe, ale zwykle nie wymaga to zmiany dawki początkowej. Jednak maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 40 mg2219204.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) lub niewydolnością wątroby zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek, czyli dolnego zakresu dawkowania przewidzianego dla danego wskazania222234.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Nie zaleca się stosowania paroksetyny w czasie ciąży, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Paroksetyna przenika do mleka kobiecego, dlatego decyzję o karmieniu piersią należy omówić z lekarzem222234.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie paroksetyny różni się w zależności od leczonego zaburzenia:
- Depresja: zazwyczaj 20 mg/dobę, możliwość zwiększenia do 50 mg/dobę.
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: zalecane 40 mg/dobę, początkowo 20 mg/dobę, zwiększane co tydzień o 10 mg do maksymalnie 60 mg/dobę.
- Zaburzenia lękowe z napadami lęku: początkowo 10 mg/dobę, zwiększane co tydzień o 10 mg do 40 mg/dobę, maksymalnie do 60 mg/dobę.
- Fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowe: 20 mg/dobę, możliwość zwiększenia do 50 mg/dobę.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna dawka paroksetyny różni się w zależności od zaburzenia:
- Depresja, fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowego: 50 mg na dobę
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i lękowe z napadami lęku: 60 mg na dobę
- U osób w podeszłym wieku: nie przekraczać 40 mg na dobę
Przedawkowanie paroksetyny rzadko prowadzi do ciężkich powikłań, ale może wywołać gorączkę, mimowolne skurcze mięśni, a w wyjątkowych przypadkach śpiączkę lub zmiany w EKG. Leczenie polega na wsparciu czynności życiowych. Nie ma specyficznej odtrutki24252627.
Odstawianie paroksetyny
Nie należy nagle przerywać leczenia paroksetyną. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki – najlepiej co tydzień o 10 mg, aby ograniczyć ryzyko objawów odstawiennych, takich jak zawroty głowy, nudności, zaburzenia snu, drażliwość czy lęk28152317.
- Nie stosuj paroksetyny u dzieci i młodzieży – ryzyko działań niepożądanych przewyższa potencjalne korzyści.
- Osoby starsze powinny szczególnie uważać na zwiększanie dawki – nie przekraczaj 40 mg/dobę.
- W przypadku zaburzeń pracy nerek lub wątroby – stosuj możliwie najniższe skuteczne dawki.
- Odstawiaj lek stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Podsumowanie – dawkowanie paroksetyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | Standardowo 20 mg na dobę, w zależności od wskazania możliwość stopniowego zwiększenia; maksymalnie do 50-60 mg na dobę |
| Dzieci i młodzież (7-17 lat) | Nie zaleca się stosowania / Przeciwwskazane |
| Dzieci poniżej 7 lat | Nie zaleca się stosowania / Brak danych o bezpieczeństwie |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych, ale nie przekraczać 40 mg na dobę |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby | Stosować dolny zakres dawek (najniższe skuteczne dawki) |


















