Jak dawkować paroksetynę – podstawowe zasady

Paroksetyna dostępna jest w postaci tabletek powlekanych, które należy przyjmować raz dziennie, najlepiej rano, podczas posiłku. Tabletkę należy połknąć w całości, nie żuć ani nie ssać1234. Standardowa dawka początkowa dla dorosłych zależy od rodzaju zaburzenia, które ma być leczone:

Dawkę można stopniowo zwiększać co tydzień o 10 mg, jeśli po kilku tygodniach leczenia odpowiedź jest niewystarczająca. Maksymalne dawki zależą od wskazania i wynoszą:

  • Depresja, fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowego – do 50 mg na dobę
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i zaburzenia lękowe z napadami lęku – do 60 mg na dobę
Ważne: Leczenie paroksetyną powinno trwać odpowiednio długo, by zapewnić ustąpienie objawów. W przypadku depresji zaleca się co najmniej 6 miesięcy terapii, a w innych zaburzeniach nawet kilka miesięcy lub dłużej. Każda zmiana dawkowania powinna być dokonywana stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza1536.

Dawkowanie paroksetyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Paroksetyna nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. W badaniach wykazano zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz brak potwierdzonej skuteczności w tej grupie wiekowej18192021. U dzieci poniżej 7 lat bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone18192021.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych (powyżej 65 lat) stężenie paroksetyny we krwi może być wyższe, ale zwykle nie wymaga to zmiany dawki początkowej. Jednak maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 40 mg2219204.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) lub niewydolnością wątroby zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek, czyli dolnego zakresu dawkowania przewidzianego dla danego wskazania222234.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Nie zaleca się stosowania paroksetyny w czasie ciąży, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Paroksetyna przenika do mleka kobiecego, dlatego decyzję o karmieniu piersią należy omówić z lekarzem222234.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie paroksetyny różni się w zależności od leczonego zaburzenia:

  • Depresja: zazwyczaj 20 mg/dobę, możliwość zwiększenia do 50 mg/dobę.
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: zalecane 40 mg/dobę, początkowo 20 mg/dobę, zwiększane co tydzień o 10 mg do maksymalnie 60 mg/dobę.
  • Zaburzenia lękowe z napadami lęku: początkowo 10 mg/dobę, zwiększane co tydzień o 10 mg do 40 mg/dobę, maksymalnie do 60 mg/dobę.
  • Fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowe: 20 mg/dobę, możliwość zwiększenia do 50 mg/dobę.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna dawka paroksetyny różni się w zależności od zaburzenia:

  • Depresja, fobia społeczna, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie stresowe pourazowego: 50 mg na dobę
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i lękowe z napadami lęku: 60 mg na dobę
  • U osób w podeszłym wieku: nie przekraczać 40 mg na dobę

Przedawkowanie paroksetyny rzadko prowadzi do ciężkich powikłań, ale może wywołać gorączkę, mimowolne skurcze mięśni, a w wyjątkowych przypadkach śpiączkę lub zmiany w EKG. Leczenie polega na wsparciu czynności życiowych. Nie ma specyficznej odtrutki24252627.

Odstawianie paroksetyny

Nie należy nagle przerywać leczenia paroksetyną. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki – najlepiej co tydzień o 10 mg, aby ograniczyć ryzyko objawów odstawiennych, takich jak zawroty głowy, nudności, zaburzenia snu, drażliwość czy lęk28152317.

Pamiętaj:

  • Nie stosuj paroksetyny u dzieci i młodzieży – ryzyko działań niepożądanych przewyższa potencjalne korzyści.
  • Osoby starsze powinny szczególnie uważać na zwiększanie dawki – nie przekraczaj 40 mg/dobę.
  • W przypadku zaburzeń pracy nerek lub wątroby – stosuj możliwie najniższe skuteczne dawki.
  • Odstawiaj lek stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Podsumowanie – dawkowanie paroksetyny w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Standardowo 20 mg na dobę, w zależności od wskazania możliwość stopniowego zwiększenia; maksymalnie do 50-60 mg na dobę
Dzieci i młodzież (7-17 lat) Nie zaleca się stosowania / Przeciwwskazane
Dzieci poniżej 7 lat Nie zaleca się stosowania / Brak danych o bezpieczeństwie
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych, ale nie przekraczać 40 mg na dobę
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby Stosować dolny zakres dawek (najniższe skuteczne dawki)

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest standardowa dawka paroksetyny dla dorosłych?

Standardowa dawka wynosi 20 mg na dobę, przyjmowana rano podczas posiłku1234.

Czy można stosować paroksetynę u dzieci i młodzieży?

Nie zaleca się stosowania paroksetyny u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu ryzyka działań niepożądanych i braku skuteczności16171819.

Jak odstawić paroksetynę?

Paroksetynę należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę co tydzień o 10 mg, aby uniknąć objawów odstawiennych28292330.

Jaka jest maksymalna dawka paroksetyny na dobę?

W zależności od wskazania maksymalna dawka wynosi 50 mg (depresja, fobia społeczna) lub 60 mg (zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, lękowe z napadami lęku). U osób starszych nie przekraczać 40 mg1234.