REKLAMA

Jak działa kwas ursodeoksycholowy?

Kwas ursodeoksycholowy należy do grupy kwasów żółciowych i naturalnie występuje w niewielkich ilościach w żółci człowieka123. Jego działanie polega głównie na zmniejszaniu ilości cholesterolu w żółci, co pomaga rozpuszczać kamienie cholesterolowe14. Ponadto, kwas ursodeoksycholowy zastępuje toksyczne kwasy żółciowe mniej szkodliwą formą, chroniąc komórki wątroby i wspierając ich prawidłowe funkcjonowanie15. Dzięki temu wykorzystywany jest w terapii wielu chorób wątroby i dróg żółciowych zarówno u dorosłych, jak i dzieci6.

Wskazania do stosowania u dorosłych

Zakres zastosowań kwasu ursodeoksycholowego jest szeroki i zależy od postaci leku oraz sposobu jego podania. U dorosłych substancja ta stosowana jest w następujących przypadkach:

  • Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych – szczególnie u osób, które nie mogą lub nie chcą poddać się operacji. Warunkiem skuteczności jest, aby kamienie były przepuszczalne dla promieni rentgenowskich, miały średnicę nie większą niż 15 mm (lub 2 cm, zależnie od produktu) oraz zachowaną czynność pęcherzyka żółciowego789.
  • Leczenie objawowe pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) – kwas ursodeoksycholowy pomaga łagodzić objawy tej przewlekłej choroby wątroby, pod warunkiem że nie występuje niewyrównana marskość wątroby1011.
  • Inne choroby wątroby i dróg żółciowych o różnej etiologii – stosowany, gdy brak jest innych rekomendowanych terapii711.
  • Zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci – łagodzi objawy refluksu żółciowego do żołądka711.
  • Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych – stosowany w drugim i trzecim trymestrze ciąży w celu łagodzenia objawów związanych z zastojem żółci712.
  • Leczenie wspomagające przed i po zabiegu rozbijania kamieni żółciowych falą uderzeniową (litotrypsja) – niektóre preparaty przewidują takie zastosowanie8.
Ważne:

  • Nie każdy kamień żółciowy nadaje się do leczenia kwasem ursodeoksycholowym – warunkiem jest odpowiednia wielkość i rodzaj kamieni oraz zachowana czynność pęcherzyka żółciowego.
  • W przypadku stosowania leku do rozpuszczania kamieni, konieczne są regularne badania obrazowe, aby ocenić skuteczność terapii i wcześnie wykryć ewentualne zwapnienia1314.
  • Pacjentki w wieku rozrodczym powinny stosować niehormonalne metody antykoncepcji podczas terapii, ponieważ hormonalne środki antykoncepcyjne mogą nasilać tworzenie się kamieni żółciowych1516.
  • Lek należy przyjmować pod ścisłą kontrolą lekarza i z regularną kontrolą parametrów wątrobowych1317.

Wskazania do stosowania u dzieci i młodzieży

Kwas ursodeoksycholowy znajduje zastosowanie także u dzieci i młodzieży, jednak zakres wskazań oraz wiek pacjenta mogą się różnić w zależności od postaci leku.

  • Zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych związane z mukowiscydozą – terapia jest możliwa u dzieci w wieku od 6 do 18 lat, a w przypadku niektórych postaci (np. zawiesina doustna) nawet od 1. miesiąca życia1889.
  • Leczenie innych chorób wątroby i dróg żółciowych – niektóre preparaty dopuszczają takie wskazanie, jeśli nie ma innych rekomendowanych terapii11.

U dzieci poniżej 6. roku życia możliwość stosowania leku zależy od wybranej postaci – zawiesina doustna umożliwia leczenie młodszych dzieci, natomiast kapsułki i tabletki są przeznaczone dla starszych dzieci, które potrafią je połknąć1819.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Nie zaleca się stosowania kwasu ursodeoksycholowego u dzieci w celu rozpuszczania kamieni żółciowych lub leczenia pierwotnej marskości żółciowej wątroby, jeśli w ChPL nie podano odrębnych wskazań pediatrycznych18.

Inne specjalne grupy pacjentów

W niektórych przypadkach, takich jak cholestaza ciężarnych, kwas ursodeoksycholowy może być stosowany w drugim i trzecim trymestrze ciąży712. Wskazania te dotyczą wyłącznie dorosłych kobiet ciężarnych. Szczególna ostrożność i nadzór lekarski są wymagane w przypadku pacjentów z chorobami wątroby w zaawansowanym stadium, a także u osób z niewydolnością wątroby1317.

Podsumowanie wskazań w różnych grupach wiekowych i klinicznych

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Rozpuszczanie kamieni żółciowych Tak Nie Nie Tak Brak danych
Pierwotna marskość żółciowa wątroby (PBC) Tak Nie Nie Tak Brak danych
Inne choroby wątroby i dróg żółciowych Tak Tak, z modyfikacją Tak, z modyfikacją (zależnie od postaci) Tak Brak danych
Mukowiscydoza – zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nie Tak Tak (od 1. miesiąca życia dla zawiesiny) Nie dotyczy Brak danych
Cholestaza ciężarnych Tylko kobiety w ciąży Nie Nie Nie dotyczy Brak danych
Zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci Tak Brak danych Brak danych Tak Brak danych
Pamiętaj:

  • Nie wszystkie wskazania dotyczą każdej postaci leku – na przykład zawiesina doustna umożliwia leczenie także najmłodszych dzieci, natomiast tabletki i kapsułki są przeznaczone głównie dla dorosłych i młodzieży.
  • Wskazania oraz możliwość stosowania mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta i obecności innych schorzeń1820.
  • W przypadku chorób przewlekłych konieczna jest regularna kontrola parametrów wątrobowych, a leczenie prowadzone jest pod ścisłym nadzorem lekarza1314.

Kwas ursodeoksycholowy – wszechstronne wsparcie dla wątroby i dróg żółciowych

Kwas ursodeoksycholowy to substancja o szerokim zastosowaniu w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych. Dzięki różnym postaciom leku i elastyczności dawkowania, może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w tym już od pierwszych miesięcy życia (w przypadku zawiesiny). Najważniejsze wskazania obejmują rozpuszczanie kamieni żółciowych, leczenie pierwotnej marskości żółciowej wątroby oraz zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych związane z mukowiscydozą. Zawsze jednak decyzję o rozpoczęciu terapii podejmuje lekarz, który dobiera postać leku oraz dawkowanie odpowiednie do wieku i stanu zdrowia pacjenta187.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się kwas ursodeoksycholowy?

Stosuje się go do rozpuszczania kamieni żółciowych, leczenia pierwotnej marskości żółciowej wątroby, zaburzeń czynności wątroby i dróg żółciowych oraz w mukowiscydozie u dzieci i młodzieży.

Czy kwas ursodeoksycholowy może być stosowany u dzieci?

Tak, jest stosowany u dzieci i młodzieży z zaburzeniami wątroby i dróg żółciowych związanymi z mukowiscydozą. Wskazania i postać leku zależą od wieku dziecka.

Czy kwas ursodeoksycholowy jest bezpieczny w ciąży?

Może być stosowany w leczeniu cholestazy ciężarnych w drugim i trzecim trymestrze, wyłącznie pod kontrolą lekarza.

Czy każdy kamień żółciowy można rozpuścić kwasem ursodeoksycholowym?

Nie, lek działa tylko na kamienie cholesterolowe przepuszczalne dla promieni rentgenowskich, o określonej wielkości i przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego.

REKLAMA