Reklama

Wprowadzenie do działań niepożądanych szczepionki przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A

Szczepionki zawierające inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A (Vaccinum hepatitidis A inactivatum adsorbatum) należą do preparatów o korzystnym profilu bezpieczeństwa. Większość działań niepożądanych jest łagodna, przemijająca i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni od podania szczepionki123. Poważne reakcje są bardzo rzadkie, a korzyści wynikające z ochrony przed zachorowaniem znacznie przewyższają potencjalne ryzyko4.

Częstość i rodzaj działań niepożądanych mogą się różnić w zależności od:

  • wiek pacjenta (inne profile u dzieci, młodzieży i dorosłych)5
  • postaci szczepionki i dawki3
  • drogi podania (wszystkie dostępne szczepionki są podawane domięśniowo)6
  • indywidualnej reakcji organizmu oraz przyjmowanych innych leków3

Warto pamiętać, że działania niepożądane mogą, ale nie muszą wystąpić u każdego. Zawsze należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z przyjęciem szczepionki1.

Najczęstsze działania niepożądane

Działania bardzo częste (≥1/10)

  • Ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia – najczęściej zgłaszany objaw, zwykle łagodny, ustępuje po kilku dniach378
  • Uczucie zmęczenia lub osłabienia37
  • Ból głowy37
  • Drażliwość (szczególnie u dzieci)37

Działania częste (≥1/100 do <1/10)

  • Senność3
  • Biegunka, nudności, wymioty37
  • Zmniejszenie apetytu37
  • Złe samopoczucie, gorączka (najczęściej łagodna, poniżej 38,5°C)37
  • Reakcje miejscowe: stwardnienie, obrzęk, uczucie ciepła w miejscu podania3
  • Ból ramienia (szczególnie u dorosłych, w które podano wstrzyknięcie)9

Działania niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100)

  • Zawroty głowy3
  • Wysypka skórna, świąd3
  • Bóle mięśni i stawów37
  • Objawy przypominające przeziębienie lub infekcję górnych dróg oddechowych3
  • Bóle brzucha3

Działania rzadkie i bardzo rzadkie (<1/1000)

  • Reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne (nagłe reakcje uczuleniowe, mogące prowadzić do wstrząsu)103
  • Drgawki3
  • Zapalenie naczyń krwionośnych3
  • Obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, pokrzywka3
  • Zespół Guillain-Barré (bardzo rzadko, głównie u dzieci)1112
  • Trombocytopenia (spadek liczby płytek krwi)1113
Ważne: Większość objawów niepożądanych po szczepieniu jest łagodna i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Najczęściej są to miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zaczerwienienie czy obrzęk. Objawy ogólne, jak gorączka czy zmęczenie, występują rzadziej i są przejściowe. Poważne reakcje, takie jak reakcje alergiczne, należą do wyjątków. W przypadku wystąpienia nietypowych lub nasilonych objawów warto skonsultować się z personelem medycznym.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa szczepionek u dzieci i młodzieży jest bardzo podobny do tego u dorosłych, jednak niektóre działania niepożądane, takie jak drażliwość, płaczliwość, gorączka czy zmniejszony apetyt, mogą występować częściej u najmłodszych pacjentów57. Objawy te mają zazwyczaj łagodny charakter i ustępują samoistnie.

  • Ból/tkliwość i rumień w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często)8
  • Drażliwość, gorączka, uczucie ciepła w miejscu wstrzyknięcia (często)8
  • Płaczliwość, ospałość, niepokój psychoruchowy (niezbyt często)14
  • Objawy żołądkowo-jelitowe: biegunka, wymioty, nudności (często lub niezbyt często)14
  • Wysypka, pieluszkowe zapalenie skóry, świąd (niezbyt często lub rzadko)8

Działania niepożądane po szczepieniu dorosłych

U dorosłych, podobnie jak u dzieci, najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, tkliwość, zaczerwienienie, obrzęk), a także łagodne objawy ogólne, takie jak ból głowy, zmęczenie czy gorączka23. Rzadziej pojawiają się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypka czy bóle mięśniowo-stawowe.

  • Ból i tkliwość w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk, uczucie ciepła, rumień (bardzo często lub często)9
  • Ból głowy, zmęczenie, gorączka (często)9
  • Ból ramienia, bóle mięśni i stawów (często lub niezbyt często)9
  • Nudności, biegunka, wymioty (niezbyt często)15
  • Reakcje alergiczne i poważniejsze działania niepożądane są wyjątkowo rzadkie11
Wskazówka: Niektóre objawy, takie jak omdlenie wazowagalne (krótka utrata przytomności po iniekcji), mogą pojawić się u osób wrażliwych na iniekcje. To zjawisko nie jest związane bezpośrednio ze szczepionką, ale z reakcją organizmu na zastrzyk. Zawsze warto poinformować personel szczepiący o wcześniejszych reakcjach tego typu.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzewane działanie niepożądane po szczepieniu należy zgłaszać do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta szczepionki. Zgłoszenia te pozwalają na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania szczepionek i pomagają w szybkim reagowaniu na ewentualne nowe zagrożenia161718.

Zgłoszenia można przesyłać przez formularz internetowy dostępny na stronie https://smz.ezdrowie.gov.pl lub kontaktować się telefonicznie bądź listownie z URPL1718.

Podsumowanie – Szczepionka przeciw WZW A i jej profil bezpieczeństwa

Szczepionka inaktywowana przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A cechuje się bardzo dobrym profilem bezpieczeństwa zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane są łagodne i mają charakter przejściowy, obejmując głównie reakcje miejscowe, bóle głowy, zmęczenie, drażliwość oraz łagodne objawy żołądkowo-jelitowe. Poważne reakcje, takie jak silne reakcje alergiczne czy neurologiczne, są niezwykle rzadkie. Regularne zgłaszanie wszelkich nietypowych objawów po szczepieniu pomaga w dalszym monitorowaniu bezpieczeństwa szczepionek i chroni zdrowie wszystkich pacjentów11913.

Tabela – Działania niepożądane szczepionki przeciw WZW A według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ nerwowy Ból głowy, drażliwość Senność Zawroty głowy Osłabienie czucia, parestezje, migrena Zespół Guillain-Barré Omdlenie wazowagalne
Układ żołądkowo-jelitowy Biegunka, nudności, wymioty Ból brzucha Wzdęcia, zaparcia
Skóra i tkanka podskórna Świąd, pokrzywka Wysypka Obrzęk naczynioruchowy, rumień, wysypka uogólniona
Mięśnie i stawy Ból mięśni, ból stawów, ból ramienia Bóle mięśniowo-szkieletowe, sztywność Zapalenie błony maziowej
Ogólne i miejscowe Ból, zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie Gorączka, złe samopoczucie, obrzęk, uczucie ciepła Choroba grypopodobna, świąd w miejscu wstrzyknięcia Dreszcze, stwardnienie, krwiak Reakcja anafilaktyczna
Układ krwiotwórczy Limfadenopatia Trombocytopenia

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane po szczepieniu przeciw WZW A?

Najczęściej występują ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, ból głowy, uczucie zmęczenia, drażliwość oraz łagodne objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności czy biegunka37.

Czy działania niepożądane po szczepionce przeciw WZW A są groźne?

Większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca. Poważne reakcje, takie jak silna alergia, są bardzo rzadkie310.

Jak długo utrzymują się działania niepożądane po szczepionce przeciw WZW A?

Objawy zazwyczaj ustępują samoistnie w ciągu kilku dni po szczepieniu13.

Czy dzieci mają inne działania niepożądane niż dorośli?

Profil działań niepożądanych jest podobny, ale u dzieci częściej pojawiają się drażliwość, gorączka i zmęczenie, natomiast u dorosłych dominują miejscowe reakcje w miejscu podania5.

Jak zgłosić działanie niepożądane po szczepieniu?

Działania niepożądane można zgłaszać do URPL lub producenta szczepionki, np. przez stronę internetową https://smz.ezdrowie.gov.pl1718.

Reklama
Reklama