Metylonaltrekson – mechanizm działania

Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?

Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dany związek wpływa na organizm, aby wywołać określony efekt terapeutyczny¹. W przypadku metylonaltreksonu, kluczowe jest zrozumienie, że jego działanie polega na oddziaływaniu na konkretne miejsca w ciele, zwane receptorami. To właśnie dzięki nim możliwe jest złagodzenie zaparć wywołanych przez opioidy, bez zmniejszania działania przeciwbólowego tych leków².

Warto wspomnieć o dwóch pojęciach: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak substancja działa w organizmie, czyli na jakie struktury wpływa i w jaki sposób. Z kolei farmakokinetyka tłumaczy, co dzieje się z lekiem po podaniu – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, przetwarzany i wydalany przez organizm³.

Jak metylonaltrekson działa w organizmie?

Metylonaltrekson to substancja, która działa bardzo selektywnie. Oznacza to, że blokuje tylko określone receptory – tak zwane receptory mi (µ) w przewodzie pokarmowym¹³². Opioidy, stosowane w leczeniu bólu, często powodują zaparcia, ponieważ pobudzają te właśnie receptory w jelitach. Metylonaltrekson działa jak „klucz do zamka”, który blokuje dostęp opioidów do tych receptorów, co pomaga przywrócić naturalną pracę jelit.

• Metylonaltrekson działa głównie w jelitach, gdzie blokuje działanie opioidów na przewód pokarmowy¹².
• Nie przenika do mózgu, dlatego nie wpływa na działanie przeciwbólowe opioidów¹³.
• Jest antagonistą, czyli „przeciwnikiem” receptora mi – blokuje go, nie pozwalając opioidom na wywoływanie zaparć².
• Nie wywołuje efektów odstawienia opioidów ani nie zmniejsza ich skuteczności w leczeniu bólu⁴.

Dzięki temu osoby przyjmujące opioidy na przewlekły ból mogą uzyskać ulgę w zaparciach, nie rezygnując z koniecznego leczenia przeciwbólowego⁵.

Co dzieje się z metylonaltreksonem po podaniu? (losy leku w organizmie)

Po podaniu podskórnym metylonaltrekson jest szybko wchłaniany i osiąga najwyższe stężenie we krwi już po około 30 minutach⁸⁹¹⁰. Oznacza to, że lek zaczyna działać bardzo szybko.

• Wchłanianie: Metylonaltrekson wchłania się szybko po wstrzyknięciu podskórnym, a maksymalne stężenie we krwi osiąga w około pół godziny⁸.
• Dystrybucja: Lek rozprowadza się umiarkowanie po organizmie, głównie w tkankach poza ośrodkowym układem nerwowym⁸. Wiązanie z białkami krwi jest niewielkie, co oznacza, że większość leku pozostaje aktywna⁸.
• Metabolizm: Metylonaltrekson jest przekształcany w organizmie w niewielkim stopniu, a jego główne produkty rozkładu są mniej aktywne lub nieaktywne¹¹.
• Wydalanie: Około połowa dawki jest usuwana z organizmu przez nerki, a reszta z kałem. Lek utrzymuje się w organizmie przez około 8 godzin (tyle wynosi jego okres półtrwania)¹¹.

Na to, jak szybko i skutecznie metylonaltrekson jest wydalany, mogą wpływać niektóre choroby, np. niewydolność nerek. U osób z ciężką niewydolnością nerek lek jest wydalany wolniej, dlatego może utrzymywać się dłużej we krwi¹²¹³. Natomiast u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby nie zaobserwowano znaczących różnic w działaniu leku¹².

U pacjentów w podeszłym wieku, a także u osób o różnej masie ciała i obu płci, nie stwierdzono potrzeby zmiany dawki leku – lek działa podobnie skutecznie i bezpiecznie¹⁴¹⁵.

Co wykazały badania przedkliniczne?

Badania na zwierzętach nie wykazały szczególnych zagrożeń dla ludzi podczas stosowania metylonaltreksonu w typowych dawkach¹⁶¹⁷¹⁸. W bardzo wysokich dawkach zaobserwowano pewne działania niepożądane u zwierząt, takie jak wpływ na serce czy płodność, jednak dawki te były wielokrotnie wyższe niż stosowane u ludzi¹⁶.

• Nie wykazano działania rakotwórczego ani genotoksycznego (nie uszkadza materiału genetycznego)¹⁶.
• Nie wykryto działania teratogennego, czyli nie stwierdzono szkodliwego wpływu na rozwój płodu w badaniach na szczurach i królikach¹⁶.
• Bardzo wysokie dawki mogą wpływać na serce (wydłużenie pewnych parametrów pracy serca u psów), ale mechanizm tego działania nie został wyjaśniony i nie dotyczy typowych dawek stosowanych u ludzi¹⁶.
• U młodych zwierząt wysokie dawki mogą powodować większą wrażliwość na działania niepożądane¹⁹.

W badaniach przedklinicznych nie stwierdzono, aby metylonaltrekson miał negatywny wpływ na przeżycie potomstwa, ciążę czy rozwój młodych w dawkach zbliżonych do tych stosowanych u ludzi¹⁹.

Metylonaltrekson – skuteczna pomoc przy zaparciach wywołanych opioidami

Metylonaltrekson działa w sposób celowany, blokując tylko te receptory w jelitach, które odpowiadają za zaparcia wywołane stosowaniem opioidów. Dzięki temu umożliwia złagodzenie tego uciążliwego problemu bez ryzyka osłabienia działania przeciwbólowego. Szybkość działania oraz korzystny profil bezpieczeństwa sprawiają, że jest to skuteczna i nowoczesna opcja terapeutyczna dla dorosłych pacjentów zmagających się z zaparciami na tle leczenia opioidami²⁶¹¹. Lek jest szybko wchłaniany, długo utrzymuje się w organizmie i nie wymaga modyfikacji dawki w zależności od wieku czy płci pacjenta, co czyni go wygodnym w stosowaniu. Badania na zwierzętach potwierdziły jego bezpieczeństwo w typowych dawkach, a działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach wielokrotnie wyższych niż stosowane u ludzi.