Wprowadzenie do działań niepożądanych dutasterydu
Dutasteryd to substancja czynna, która jest stosowana przede wszystkim w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego u mężczyzn. Działania niepożądane mogą pojawić się u niektórych osób, jednak u większości pacjentów są one łagodne lub umiarkowane. Najczęściej dotyczą one układu rozrodczego, ale mogą również obejmować inne układy organizmu12345. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być zależne od czasu stosowania, dawki, postaci leku, a także od indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy stan zdrowia2.
Działania niepożądane mogą również różnić się w zależności od tego, czy dutasteryd stosowany jest samodzielnie, czy w połączeniu z inną substancją czynną, np. tamsulosyną67. Warto pamiętać, że nie każda osoba przyjmująca dutasteryd doświadczy tych objawów, a decyzja o rozpoczęciu leczenia zawsze powinna uwzględniać zarówno potencjalne korzyści, jak i ryzyko5.
Działania niepożądane według częstości występowania
Często występujące działania niepożądane (≥1/100 do <1/10)
- Impotencja – trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji. Może wystąpić u około 6% pacjentów w pierwszym roku leczenia, a częstość maleje w kolejnych latach stosowania2348.
- Zmniejszenie libido – obniżenie popędu seksualnego, odnotowywane u ok. 3-4% pacjentów w pierwszym roku terapii2348.
- Zaburzenia wytrysku nasienia – zmiany w ilości lub jakości nasienia, często w postaci zmniejszonej objętości wytrysku2348.
- Zaburzenia piersi – tkliwość, obrzęk lub powiększenie piersi, czasami mogą pojawić się guzki lub wydzielina z brodawek2348.
Niezbyt często występujące działania niepożądane (≥1/1 000 do <1/100)
- Łysienie – przede wszystkim utrata owłosienia ciała, rzadziej głowy9108.
- Nadmierne owłosienie – pojawienie się dodatkowego owłosienia w nietypowych miejscach9108.
Działania niepożądane o nieznanej częstości
- Reakcje alergiczne – mogą objawiać się wysypką, świądem, pokrzywką, miejscowym obrzękiem lub obrzękiem naczynioruchowym (nagły obrzęk np. warg, języka, gardła)9108.
- Depresja – pogorszenie nastroju lub objawy depresyjne9108.
- Ból i obrzęk jąder – nieprzyjemne dolegliwości w obrębie jąder9108.
Działania niepożądane w terapii skojarzonej z tamsulosyną
Dutasteryd może być również stosowany w połączeniu z tamsulosyną, zwłaszcza u pacjentów z nasilonymi objawami ze strony dolnych dróg moczowych. Połączenie tych dwóch substancji zwiększa ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych, zwłaszcza w pierwszym roku terapii. Najczęściej są to zaburzenia wytrysku nasienia, impotencja, zmniejszenie libido i zaburzenia piersi. Objawy te zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i w większości przypadków ustępują podczas dalszego leczenia lub po jego zakończeniu11712.
Inne możliwe działania niepożądane przy terapii skojarzonej
- Zawroty głowy – mogą pojawić się szczególnie na początku leczenia1314.
- Niewydolność serca – bardzo rzadko, może objawiać się dusznością, obrzękami czy szybkim zmęczeniem1314.
- Bóle głowy, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty – objawy ze strony przewodu pokarmowego1415.
- Objawy skórne – wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, bardzo rzadko zespół Stevensa-Johnsona1615.
- Priapizm – bardzo rzadko, długotrwała i bolesna erekcja16.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane, które pojawi się podczas stosowania dutasterydu (zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z tamsulosyną), powinno być zgłaszane odpowiednim instytucjom. Można to zrobić za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, korzystając z danych kontaktowych dostępnych na stronie internetowej https://smz.ezdrowie.gov.pl lub kontaktując się bezpośrednio z producentem leku1718.
Tabela podsumowująca działania niepożądane dutasterydu
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ rozrodczy i piersi | – |
Impotencja Zmniejszenie libido Zaburzenia wytrysku nasienia Zaburzenia piersi (tkliwość, powiększenie) |
Łysienie, nadmierne owłosienie | – | – | Ból i obrzęk jąder |
| Układ immunologiczny | – | – | – | – | – | Reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) |
| Skóra i tkanka podskórna | – | – | Łysienie, nadmierne owłosienie | – | – | – |
| Układ nerwowy | – | – | – | – | – | Depresja |
| Serca (terapia skojarzona) | – | Niewydolność serca | – | – | – | – |
| Objawy żołądkowo-jelitowe (terapia skojarzona) | – | – | Zaparcia, biegunka, nudności, wymioty | – | – | – |
| Inne | – | – | – | – | – | Zespół Stevensa-Johnsona, priapizm (terapia skojarzona) |
Dutasteryd – co warto wiedzieć o działaniach niepożądanych?
Dutasteryd to lek, który u większości pacjentów wywołuje jedynie łagodne lub umiarkowane działania niepożądane, najczęściej dotyczące układu rozrodczego. Objawy takie jak zaburzenia libido, impotencja czy zaburzenia wytrysku mogą utrzymywać się przez pewien czas nawet po zakończeniu leczenia, jednak nie są one nieodwracalne i z reguły ich nasilenie maleje wraz z upływem czasu. W przypadku stosowania terapii skojarzonej z tamsulosyną część działań niepożądanych może występować częściej, zwłaszcza na początku leczenia. Należy pamiętać, że nie każdy pacjent musi doświadczyć tych objawów, a zgłaszanie wszelkich niepokojących reakcji pomaga w monitorowaniu bezpieczeństwa terapii21086.


















