Wprowadzenie do działań niepożądanych dutasterydu

Dutasteryd to substancja czynna, która jest stosowana przede wszystkim w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego u mężczyzn. Działania niepożądane mogą pojawić się u niektórych osób, jednak u większości pacjentów są one łagodne lub umiarkowane. Najczęściej dotyczą one układu rozrodczego, ale mogą również obejmować inne układy organizmu12345. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być zależne od czasu stosowania, dawki, postaci leku, a także od indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy stan zdrowia2.
Działania niepożądane mogą również różnić się w zależności od tego, czy dutasteryd stosowany jest samodzielnie, czy w połączeniu z inną substancją czynną, np. tamsulosyną67. Warto pamiętać, że nie każda osoba przyjmująca dutasteryd doświadczy tych objawów, a decyzja o rozpoczęciu leczenia zawsze powinna uwzględniać zarówno potencjalne korzyści, jak i ryzyko5.

Działania niepożądane według częstości występowania

Często występujące działania niepożądane (≥1/100 do <1/10)

  • Impotencja – trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji. Może wystąpić u około 6% pacjentów w pierwszym roku leczenia, a częstość maleje w kolejnych latach stosowania2348.
  • Zmniejszenie libido – obniżenie popędu seksualnego, odnotowywane u ok. 3-4% pacjentów w pierwszym roku terapii2348.
  • Zaburzenia wytrysku nasienia – zmiany w ilości lub jakości nasienia, często w postaci zmniejszonej objętości wytrysku2348.
  • Zaburzenia piersi – tkliwość, obrzęk lub powiększenie piersi, czasami mogą pojawić się guzki lub wydzielina z brodawek2348.

Niezbyt często występujące działania niepożądane (≥1/1 000 do <1/100)

  • Łysienie – przede wszystkim utrata owłosienia ciała, rzadziej głowy9108.
  • Nadmierne owłosienie – pojawienie się dodatkowego owłosienia w nietypowych miejscach9108.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

  • Reakcje alergiczne – mogą objawiać się wysypką, świądem, pokrzywką, miejscowym obrzękiem lub obrzękiem naczynioruchowym (nagły obrzęk np. warg, języka, gardła)9108.
  • Depresja – pogorszenie nastroju lub objawy depresyjne9108.
  • Ból i obrzęk jąder – nieprzyjemne dolegliwości w obrębie jąder9108.
Ważne: Działania niepożądane związane z układem rozrodczym, takie jak zaburzenia libido, impotencja czy zaburzenia wytrysku nasienia, mogą utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia dutasterydem. Jednak nie u wszystkich pacjentów takie objawy będą występować, a ich nasilenie często zmniejsza się wraz z czasem stosowania leku. Jeśli pojawią się niepokojące objawy, warto omówić je z lekarzem, który oceni zasadność kontynuacji leczenia1097.

Działania niepożądane w terapii skojarzonej z tamsulosyną

Dutasteryd może być również stosowany w połączeniu z tamsulosyną, zwłaszcza u pacjentów z nasilonymi objawami ze strony dolnych dróg moczowych. Połączenie tych dwóch substancji zwiększa ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych, zwłaszcza w pierwszym roku terapii. Najczęściej są to zaburzenia wytrysku nasienia, impotencja, zmniejszenie libido i zaburzenia piersi. Objawy te zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i w większości przypadków ustępują podczas dalszego leczenia lub po jego zakończeniu11712.

Inne możliwe działania niepożądane przy terapii skojarzonej

  • Zawroty głowy – mogą pojawić się szczególnie na początku leczenia1314.
  • Niewydolność serca – bardzo rzadko, może objawiać się dusznością, obrzękami czy szybkim zmęczeniem1314.
  • Bóle głowy, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty – objawy ze strony przewodu pokarmowego1415.
  • Objawy skórnewysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, bardzo rzadko zespół Stevensa-Johnsona1615.
  • Priapizm – bardzo rzadko, długotrwała i bolesna erekcja16.
Wskazówka: Połączenie dutasterydu z tamsulosyną może zwiększyć ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych, szczególnie tych związanych z układem rozrodczym i zaburzeniami wytrysku. Jeśli stosujesz taki zestaw leków, obserwuj swój organizm i zwracaj uwagę na wszelkie nietypowe objawy. Pamiętaj, że wiele działań niepożądanych może ustępować w trakcie dalszego leczenia1113.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, które pojawi się podczas stosowania dutasterydu (zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z tamsulosyną), powinno być zgłaszane odpowiednim instytucjom. Można to zrobić za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, korzystając z danych kontaktowych dostępnych na stronie internetowej https://smz.ezdrowie.gov.pl lub kontaktując się bezpośrednio z producentem leku1718.

Tabela podsumowująca działania niepożądane dutasterydu

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ rozrodczy i piersi Impotencja
Zmniejszenie libido
Zaburzenia wytrysku nasienia
Zaburzenia piersi (tkliwość, powiększenie)
Łysienie, nadmierne owłosienie Ból i obrzęk jąder
Układ immunologiczny Reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy)
Skóra i tkanka podskórna Łysienie, nadmierne owłosienie
Układ nerwowy Depresja
Serca (terapia skojarzona) Niewydolność serca
Objawy żołądkowo-jelitowe (terapia skojarzona) Zaparcia, biegunka, nudności, wymioty
Inne Zespół Stevensa-Johnsona, priapizm (terapia skojarzona)

21014168

Dutasteryd – co warto wiedzieć o działaniach niepożądanych?

Dutasteryd to lek, który u większości pacjentów wywołuje jedynie łagodne lub umiarkowane działania niepożądane, najczęściej dotyczące układu rozrodczego. Objawy takie jak zaburzenia libido, impotencja czy zaburzenia wytrysku mogą utrzymywać się przez pewien czas nawet po zakończeniu leczenia, jednak nie są one nieodwracalne i z reguły ich nasilenie maleje wraz z upływem czasu. W przypadku stosowania terapii skojarzonej z tamsulosyną część działań niepożądanych może występować częściej, zwłaszcza na początku leczenia. Należy pamiętać, że nie każdy pacjent musi doświadczyć tych objawów, a zgłaszanie wszelkich niepokojących reakcji pomaga w monitorowaniu bezpieczeństwa terapii21086.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane dutasterydu?

Najczęściej występują impotencja, zmniejszenie libido, zaburzenia wytrysku nasienia i tkliwość piersi23.

Czy działania niepożądane dutasterydu mogą ustępować podczas leczenia?

Tak, częstość i nasilenie działań niepożądanych maleją z czasem trwania terapii7.

Czy dutasteryd może powodować trwałe zaburzenia seksualne?

Zaburzenia takie jak impotencja czy obniżenie libido mogą się utrzymywać po zakończeniu leczenia, ale zwykle nie są trwałe7.

Czy można zgłaszać działania niepożądane dutasterydu?

Tak, każde działanie niepożądane należy zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub producenta leku14.

Czy stosowanie dutasterydu razem z tamsulosyną zwiększa ryzyko działań niepożądanych?

Tak, terapia skojarzona może zwiększać ryzyko, zwłaszcza zaburzeń wytrysku nasienia10.