Dawkowanie difenhydraminy – informacje ogólne
Difenhydramina to lek przeciwhistaminowy I generacji, wykazujący także działanie uspokajające i nasenne. Występuje w różnych postaciach i połączeniach, dlatego sposób jej stosowania zależy od konkretnej formy leku, drogi podania oraz wieku pacjenta123456. Difenhydramina często występuje w połączeniu z innymi substancjami, takimi jak paracetamol, lidokaina, nafazolina czy pseudoefedryna7891011.
Standardowe dawkowanie dla dorosłych
- Tabletki doustne (monopreparaty 50 mg): 1 tabletka (50 mg) na 20 minut przed snem, tylko raz na dobę12. Nie należy przekraczać dawki 1 tabletki na dobę i nie stosować dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem12.
- Tabletki doustne w połączeniu z paracetamolem (25 mg difenhydraminy): 1 lub 2 tabletki na 30 minut przed snem (maksymalnie 2 tabletki na dobę, czyli 50 mg difenhydraminy)31213.
- Krople do nosa (1 mg/ml, z nafazoliną): 1–3 krople do każdego otworu nosowego, nie częściej niż co 4–6 godzin. Maksymalnie przez 3–5 dni4.
- Krople do oczu (1 mg/ml, z nafazoliną): 1–2 krople do worka spojówkowego, w razie potrzeby co 6–8 godzin. Maksymalnie przez 3–5 dni5.
- Żel na skórę (20 mg/g, z lidokainą): Niewielką ilość żelu nakładać na zmienione miejsce 2–3 razy na dobę, według potrzeb6.
Częstotliwość i czas trwania terapii
- Tabletki doustne (monopreparaty): maksymalnie raz na dobę, tylko przez najkrótszy możliwy okres, nie dłużej niż 7 dni bez porozumienia z lekarzem12.
- Tabletki złożone z paracetamolem: maksymalnie raz dziennie (1–2 tabletki), bez konsultacji z lekarzem nie dłużej niż 5–7 dni312.
- Krople do nosa i do oczu: nie stosować dłużej niż przez 3–5 dni45.
- Żel na skórę: stosować według potrzeb, zwykle 2–3 razy na dobę6.
- Nie przekraczaj zalecanych dawek difenhydraminy – zarówno przy podaniu doustnym, donosowym, do oka, jak i miejscowo na skórę146.
- Nie stosuj preparatów dłużej niż określono w ulotce, by uniknąć niebezpiecznych działań niepożądanych i efektu „z odbicia” (nasilenie objawów po odstawieniu)1415.
- Difenhydramina nie jest przeznaczona do długotrwałego leczenia bezsenności ani przewlekłych objawów alergii12.
- Nigdy nie stosuj kilku preparatów zawierających difenhydraminę jednocześnie.
Dawkowanie difenhydraminy w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Tabletki doustne (monopreparaty 50 mg): nie należy stosować u osób poniżej 18 roku życia12.
- Tabletki złożone (paracetamol + difenhydramina): dzieci 12–15 lat – 1 tabletka na dobę; poniżej 12 lat – nie stosować312.
- Krople do nosa: nie stosować u dzieci poniżej 12 lat416.
- Krople do oczu: nie stosować u dzieci poniżej 6 lat515.
- Żel na skórę: dozwolony od 2 roku życia6.
Pacjenci w podeszłym wieku
Difenhydraminę należy stosować ostrożnie, ponieważ osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane, zwłaszcza te związane z układem nerwowym i sercowo-naczyniowym. U osób z dezorientacją i osłabionych może być wskazane zmniejszenie dawki lub częstotliwości podawania1213.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
W przypadku umiarkowanych lub ciężkich zaburzeń czynności nerek, difenhydraminę należy stosować ostrożnie, a dawkowanie może wymagać indywidualnej modyfikacji12. Niektóre preparaty (np. z paracetamolem) wymagają wydłużenia odstępów między dawkami lub zmniejszenia dawki przy obniżonej filtracji nerkowej17.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Także w tej grupie zaleca się ostrożność i ewentualną modyfikację dawkowania, szczególnie przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach funkcji wątroby1213. W preparatach z paracetamolem może być konieczne zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami13.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Brak jest szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania difenhydraminy w ciąży i podczas karmienia piersią w przedstawionych źródłach, dlatego w tych sytuacjach stosowanie leku powinno być zawsze indywidualnie rozważone i skonsultowane z lekarzem.
- Dzieci i młodzież są szczególnie wrażliwe na działanie difenhydraminy, dlatego w wielu preparatach stosowanie jest ograniczone wiekowo lub przeciwwskazane16151.
- U osób starszych mogą częściej występować działania niepożądane, takie jak senność, dezorientacja, zaburzenia rytmu serca12.
- W razie chorób nerek lub wątroby konieczna jest szczególna ostrożność i ewentualna korekta dawki13.
Dawkowanie difenhydraminy w zależności od wskazania
- Bezsenność: doustnie 50 mg na dobę (monopreparaty) lub 25–50 mg w połączeniu z paracetamolem, na 20–30 minut przed snem12312.
- Łagodzenie objawów alergicznych i świądu: miejscowo na skórę (żel), 2–3 razy na dobę6.
- Alergiczne stany zapalne błony śluzowej nosa: donosowo, 1–3 krople do każdego otworu nosowego co 4–6 godzin4.
- Alergiczne stany zapalne spojówek: do oka, 1–2 krople co 6–8 godzin5.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Doustnie (monopreparaty): nie przekraczać 50 mg na dobę12.
- Preparaty złożone (np. z paracetamolem): maksymalnie 50 mg difenhydraminy na dobę312.
- Krople do nosa i oczu: nie stosować częściej niż co 4–6 godzin (nos) lub 6–8 godzin (oczy) i nie dłużej niż 3–5 dni45.
Przedawkowanie difenhydraminy może prowadzić do poważnych skutków ubocznych, takich jak senność, drgawki, zaburzenia rytmu serca, majaczenie, śpiączka, a nawet zapaść sercowo-naczyniową1819202122. Objawy przedawkowania mogą być groźniejsze u dzieci oraz osób starszych. Leczenie polega na usunięciu leku z organizmu oraz leczeniu objawowym1819202122.
Difenhydramina – podsumowanie dawkowania w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (monopreparat, doustnie) | 50 mg na dobę, na 20 minut przed snem, maksymalnie 7 dni12 |
| Dorośli (preparaty złożone, doustnie) | 25–50 mg na dobę (1–2 tabletki), na 30 minut przed snem, do 5–7 dni31213 |
| Dzieci 12–15 lat (preparaty złożone) | 25 mg na dobę (1 tabletka), nie dłużej niż 5–7 dni3 |
| Dzieci poniżej 12 lat | Nie zaleca się / przeciwwskazane (doustnie, donosowo, do oka)1231615 |
| Dzieci powyżej 2 lat (żel na skórę) | Niewielka ilość na zmienione miejsce, 2–3 razy na dobę6 |
| Osoby starsze | Ostrożność, czasem wskazane zmniejszenie dawki lub rzadsze podawanie1213 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby | Ostrożność, możliwa modyfikacja dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami1213 |
Difenhydramina – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania
Difenhydramina to substancja, której dawkowanie wymaga uwzględnienia wielu czynników: wieku, drogi podania, połączeń z innymi substancjami oraz stanu zdrowia pacjenta. Warto pamiętać, że zalecane dawki różnią się w zależności od postaci leku, a także od wskazania. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami nerek i wątroby. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania pozwala zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i zapewnić skuteczność leczenia12312456.


















