Dawkowanie lidokainy – ogólne zasady

Lidokaina jest stosowana przede wszystkim jako środek miejscowo znieczulający oraz lek przeciwarytmiczny. Dawkowanie zależy od formy farmaceutycznej, drogi podania oraz wskazań terapeutycznych.

Dawkowanie u dorosłych

Standardowe dawki lidokainy są dostosowywane do masy ciała pacjenta, stanu zdrowia i rodzaju zabiegu:

  • Znieczulenie miejscowe i regionalne: maksymalna jednorazowa dawka to zwykle 200 mg (około 4,5 mg/kg masy ciała), przy zastosowaniu roztworów 0,5-2%. W przypadku dodania noradrenaliny dawka może wzrosnąć do 500 mg, ale nie powinna przekraczać 7 mg/kg masy ciała.
  • Znieczulenie dożylne: dawka początkowa to 70-100 mg podawane powoli, maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 300 mg (lub 400 mg w niektórych preparatach), z możliwością kontynuacji wlewu dożylnego w dawkach 20-50 μg/kg/min.
  • Miejscowe stosowanie na skórę lub błony śluzowe: kremy i żele stosuje się w ilościach od kilku do kilkudziesięciu miligramów lidokainy, np. 4-8 mg lidokainy w żelu Lignox na powierzchnię błony śluzowej.
  • Preparaty w postaci aerozoli: jedna dawka to około 4,6-8,7 mg lidokainy, maksymalna dawka dobowa u dorosłych to około 200 mg.
  • Preparaty stomatologiczne: dawka pojedyncza wynosi 20-100 mg, stosowana nasiękowo lub jako blokada nerwu.
  • Preparaty do znieczulenia oka (np. Mydrane): jednorazowa dawka 0,2 ml zawiera 2 mg lidokainy, stosowana dokomorowo.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W przypadku dzieci dawki lidokainy są mniejsze i dostosowane do masy ciała oraz wieku pacjenta:

  • Nie zaleca się stosowania lidokainy u dzieci poniżej 1 roku życia w postaci iniekcji dożylnej.
  • Dawka dla dzieci zwykle nie powinna przekraczać 3-5 mg/kg masy ciała w zależności od postaci leku i drogi podania.
  • W preparatach miejscowych, takich jak kremy czy plastry (np. EMLA), dawkowanie jest ściśle określone i zależy od wieku, np. noworodkom do 2 miesięcy zaleca się nie więcej niż 1 plaster na godzinę, a dzieciom starszym większe dawki i dłuższy czas stosowania.
  • W przypadku aerozoli lub żeli, dawki oblicza się na podstawie masy ciała i stanu pacjenta, z zachowaniem ograniczeń dotyczących maksymalnej dawki.
Ważne: Dawkowanie lidokainy wymaga indywidualnego podejścia. W przypadku dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami wątroby, nerek lub serca dawka powinna być odpowiednio zmniejszona, aby uniknąć działań niepożądanych.

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

U osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek nie ma potrzeby zmniejszania dawki u większości preparatów miejscowych, jednak zaleca się ostrożność i indywidualne dostosowanie dawki w przypadku preparatów podawanych dożylnie lub w dużych dawkach, ze względu na możliwą kumulację leku i metabolitów.

  • Nie określono specjalnych schematów dawkowania dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby w przypadku niektórych preparatów, np. glukozaminy z lidokainą (Arthryl Fast).
  • W przypadku leczenia lidokainą dożylnie lub w postaci znieczulenia regionalnego u pacjentów z niewydolnością wątroby, nerek lub serca zaleca się zmniejszenie dawki i monitorowanie stanu pacjenta.
Ważne: Przedawkowanie lidokainy może prowadzić do poważnych objawów ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, takich jak drgawki, zaburzenia rytmu serca czy zatrzymanie akcji serca. Zawsze stosuj się do zaleceń lekarza i nie przekraczaj zalecanych dawek.

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży i okresie karmienia piersią

W materiałach źródłowych nie znaleziono szczegółowych danych dotyczących dawkowania lidokainy u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na metabolizm w wątrobie i możliwość kumulacji, stosowanie powinno być prowadzone ostrożnie, z uwzględnieniem ryzyka i korzyści.

Zależność dawkowania od wskazań i postaci leku

Dawkowanie lidokainy różni się w zależności od wskazań terapeutycznych:

  • Znieczulenie miejscowe: Dawkowanie zależy od rodzaju zabiegu, wielkości i unaczynienia obszaru, a także postaci leku (krem, żel, aerozol, roztwór do wstrzykiwań).
  • Leczenie zaburzeń rytmu serca: Dożylne podanie lidokainy w dawkach początkowych 70-100 mg, z możliwością powtórzenia i kontynuacji wlewu.
  • Leczenie bólu neuropatycznego i okołooperacyjnego: Infuzje dożylne w dawkach 1,5-3 mg/kg/h przez określony czas.
  • Endodoncja (dewitalizacja miazgi): pasta zawierająca lidokainę stosowana miejscowo w ilości 2-4 mg na obnażoną miazgę.

Podsumowanie dawkowania lidokainy dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Maksymalna jednorazowa dawka 200 mg (4,5 mg/kg mc.) dla większości form; do 500 mg z dodatkiem noradrenaliny; dożylnie dawki początkowe 70-100 mg; infuzje 20-50 μg/kg/min.
Dzieci i młodzież Dawka dostosowana do masy ciała, zwykle do 3-5 mg/kg mc.; w preparatach miejscowych dawki i czas stosowania zależne od wieku i wskazań; nie stosować u niemowląt poniżej 1 roku (zależnie od postaci leku).
Osoby starsze i pacjenci z niewydolnością wątroby/nerek Dawka jak u dorosłych, ale z ostrożnością i indywidualnym dostosowaniem, zwłaszcza przy podawaniu dożylnym lub w dużych dawkach.
Pacjenci z zaburzeniami rytmu serca Dożylne podanie dawki 50-100 mg, możliwość powtórzenia; monitorowanie EKG; unikanie przekraczania dawki 300 mg/godz.

Pytania i odpowiedzi

Jaką maksymalną dawkę lidokainy można podać dorosłemu pacjentowi?

Maksymalna jednorazowa dawka lidokainy dla dorosłych wynosi zwykle 200 mg, a z dodatkiem noradrenaliny do 500 mg, z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności.

Czy lidokainę można stosować u dzieci?

Tak, ale dawki lidokainy u dzieci są dostosowane do masy ciała i wieku, zwykle nie przekraczają 3-5 mg/kg masy ciała, a niektóre postacie leku są przeciwwskazane u niemowląt.

Jak dawkować lidokainę u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek?

U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek zaleca się ostrożność i indywidualne dostosowanie dawki, zwłaszcza przy podawaniu dożylnym lub w dużych dawkach.

Jakie są objawy przedawkowania lidokainy?

Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia układu nerwowego (mrowienie, drgawki, śpiączka) oraz sercowo-naczyniowego (bradykardia, zatrzymanie akcji serca). Wymaga to natychmiastowego przerwania podawania i leczenia objawowego.

Czy lidokaina może być stosowana w ciąży?

Brak szczegółowych danych dotyczących dawkowania u kobiet w ciąży, dlatego stosowanie powinno być ostrożne i pod kontrolą lekarza, z uwzględnieniem ryzyka i korzyści.