Czy radioterapia szkodzi skórze i jak może pomóc nowy hydrożel?

Radioterapia to jedno z najważniejszych narzędzi w walce z nowotworami, ale niestety ma jedną bardzo nieprzyjemną stronę – niemal wszyscy pacjenci (aż 95%) doświadczają problemów ze skórą w miejscach napromienianych. Skóra, będąc największym organem naszego ciała, jest szczególnie wrażliwa na promieniowanie, które może powodować zaczerwienienie, złuszczanie się naskórka, a w najgorszych przypadkach nawet trudno gojące się rany i owrzodzenia. Problem polega na tym, że promieniowanie niszczy drobne naczynia krwionośne w skórze i sprawia, że rany goją się znacznie wolniej niż normalnie. Dodatkowo zwiększa się ryzyko zakażeń bakteryjnych, co jeszcze bardziej komplikuje proces zdrowienia. Obecnie dostępne opatrunki często nie są wystarczająco skuteczne w przypadku ran powstałych po napromienianiu, które charakteryzują się przewlekłym stanem zapalnym i zaburzoną regeneracją tkanek.

Naukowcy opracowali rewolucyjny hydrożel wielofunkcyjny, który może całkowicie zmienić sposób leczenia popromiennych uszkodzeń skóry. Ten specjalny materiał składa się z kilku składników działających razem jak dobrze zgrany zespół medyczny. Pierwszym elementem jest chitozan kwaternizowany, który działa jak naturalny antybiotyk, niszcząc bakterie dzięki swojemu dodatniemu ładunkowi elektrycznemu. Drugi składnik to utleniony kwas hialuronowy, znany z kosmetyków jako substancja nawilżająca, który tutaj nadaje hydrożelowi odpowiednią strukturę. Trzecim komponentem jest paramylon, naturalny związek otrzymywany z glonów, który ma silne właściwości antyoksydacyjne. Najważniejszym jednak składnikiem jest specjalny peptyd P1R16, molekuła oparta na hormonie przytarczyczym, która potrafi stymulować gojenie ran na poziomie komórkowym. Unikalność tego hydrożelu polega na jego podwójnej strukturze sieciowej, która sprawia, że jest jednocześnie wytrzymały i elastyczny, może się dopasować do kształtu rany i poruszać się wraz ze skórą, nie pękając ani nie odpadając.

Mechanizm działania tego innowacyjnego hydrożelu opiera się na kilku równoczesnych procesach leczniczych, które działają jak kompleksowa terapia. Po pierwsze, działa jako potężny antyoksydant – neutralizuje szkodliwe wolne rodniki powstające w wyniku napromieniania, które normalnie niszczą komórki i opóźniają gojenie. Badania wykazały, że hydrożel potrafi zneutralizować ponad 90% takich szkodliwych cząsteczek. Po drugie, ma silne właściwości antybakteryjne przeciwko groźnym bakteriom jak gronkowiec złocisty dzięki dodatnio naładowanym cząsteczkom chitosanu, które przyczepiają się do ujemnie naładowanych bakterii i je niszczą. Po trzecie, hydrożel wykazuje działanie przeciwstarzeniowe na poziomie komórkowym – zmniejsza ponad dwukrotnie liczbę komórek wykazujących oznaki starzenia. Najważniejsze jednak jest to, że stymuluje tworzenie nowych naczyń krwionośnych, co jest kluczowe dla prawidłowego gojenia ran. Materiał ma także zdolność samoregeneracji – jeśli zostanie uszkodzony, może się sam naprawić, co oznacza, że opatrunek nie musi być często wymieniany.

Podsumowanie

Radioterapia, choć kluczowa w leczeniu nowotworów, powoduje problemy skórne u 95% pacjentów, obejmujące zaczerwienienia, złuszczanie się naskórka, a w ciężkich przypadkach trudno gojące się rany i owrzodzenia. Promieniowanie niszczy naczynia krwionośne w skórze, opóźnia gojenie i zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych. Naukowcy opracowali rewolucyjny wielofunkcyjny hydrożel składający się z chitosanu kwaternizowanego o działaniu antybakteryjnym, utlenionego kwasu hialuronowego nadającego strukturę, paramylonu o właściwościach antyoksydacyjnych oraz peptydu P1R16 stymulującego gojenie ran.  Hydrożel jest całkowicie biokompatybilny, nie wywołuje reakcji zapalnych w głównych narządach i zachowuje żywotność komórek powyżej 95%. Jego właściwości samoregeneracyjne oraz możliwość aplikacji w postaci żelu lub wstrzyknięcia znacznie ułatwiają leczenie i zmniejszają dyskomfort pacjentów.