Charakterystyka wszawicy głowy

W dzisiejszych czasach, jeśli myślimy o wszawicy, to najczęściej mamy przed oczami wszawicę głowy. To choroba pasożytnicza wywoływana przez wesz głowową (Pediculus humanus capitis). Dorosłe wszy mają najczęściej od 2 do 4 mm. Żyją blisko skóry głowy, gdzie mają idealne warunki do rozwoju, stąd w bujnych włosach czasami ciężko je zlokalizować. Pomimo tego, że u chorych na wszawicę lokalizuje się najczęściej od 10 do 20 dorosłych osobników, to w okolicach włosów mogą pojawić się ich jaja, czyli gnidy. Dorosły osobnik może produkować dziennie nawet do 6 jaj. Po około 10 dniach z jaja wylęga się nimfa, która po około 2 tygodniach przekształca się w dorosłego osobnika [1].

Objawy wszy głowowej

Dorosłe wszy odżywiają się ludzką krwią. Gryzienie powoduje uporczywy świąd, przez co osoba zarażona jest zmuszona do drapania tych miejsc. W efekcie może dojść do podrażnień skórnych i zadrapań, które określa się mianem przeczosów. Drobne rany mogą być źródłem zakażeń bakteryjnych skóry. Miejsca, w których bytują wszy, są często zaczerwienione [1].

Jaka jest przyczyna wszawicy?

Wszawicę najczęściej łączy się ze złą higieną i słabymi warunkami bytowymi. Oczywiście nieprawidłowe warunki sanitarne mają wpływ na zakażenie wszami, ale nie można tego traktować stereotypowo. Wszawica głowy to niestety nadal dość częsta przypadłość u dzieci w wieku wczesnoszkolnym i szkolnym. Dzieci zarażają się wszami od siebie, np. w szkołach i przedszkolach. Jak dochodzi do przeniesienia wszy z jednego dziecka na drugie? Wynika to najczęściej z bezpośrednich kontaktów włosami podczas zabawy lub korzystania ze wspólnych przedmiotów, np. zabawek, grzebieni, przyborów toaletowych, ręczników, poduszek itd. Pamiętajmy, że wesz nie ma zdolności do skakania lub latania – przenosi się jedynie ruchem pełzakowym, który jest dość szybki. Zwierzęta również nie stanowią wektora przenoszenia wszy ludzkiej. Jak w takim razie zapobiec wszawicy? Czego nie lubią wszy [1]?

Jak zapobiec wszawicy?

Aktualnie mamy lato i wakacje, jednak nieuchronnie zbliża się sezon szkolny. To czas zwiększenia występowania wszawicy głowowej. Jak zapobiec wszawicy u najmłodszych, gdy pójdą już do szkoły? W dalszej części artykułu przedstawimy skuteczne apteczne metody i powiemy, czego nie lubią wszy. Dla wielbicieli klasycznych mamy też przygotowane pewne babcine sposoby na wszy.

Zadbaj o edukację

Jedną z najprostszych, a jednocześnie najskuteczniejszych metod zapobiegania wszawicy będzie odpowiednia edukacja najmłodszych. Jak już wiemy z wcześniejszej części artykułu, wszy nie mogą latać ani skakać, dlatego nie ma możliwości, aby przeniosły się na człowieka bez bezpośredniego kontaktu. Z tego względu należy uczulić dzieci, aby nie używały wspólnych szczotek, grzebieni, nożyczek, opasek i innych przyrządów do włosów. Każde dziecko powinno mieć swój ręcznik oraz czapkę lub kapelusz. Wszy często bytują w okolicy skroniowej, dlatego nie powinno się wymieniać słuchawkami, gdyż można przenieść je z jednej głowy na drugą. Dzieci nie powinny również wzajemnie bawić się włosami [2].

Spray z apteki przeciw wszom

Wszy lubią wilgotne i ciepłe środowisko, dlatego skóra głowy to idealne miejsce do ich bytowania. Czego nie lubią wszy? Te pasożyty nie preferują mocnych i intensywnych zapachów. Na szczęście większość z nich jest miła w odbiorze dla ludzi, dlatego producenci wyrobów medycznych i kosmetyków do zapobiegania wszawicy często stosują się w swoich produktach. Przykładowe związki, które odstraszają wszy to olejek z drzewa herbacianego, lawendy, jaśminu, mięty lub anyżu (np. Anida Sora, Sora Protect, PreveLissa). Działają on z jednej strony drażniąco na wszy, a z drugiej strony maskują zapach ludzkiego ciała. 

Anida Sora, lotion

O produkcie:

• zawiera naturalne olejki i mentol, które skutecznie odstraszają wszy;
• redukuje świąd i podrażnienia;
• aplikator produktu ułatwia spryskiwanie skóry głowy;
• produkt przebadany dermatologicznie;
• można stosować w celu zapobiegania wszawicy oraz podczas leczenia.

Sora Protect, aerozol

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawiera naturalne olejki, które skutecznie odstraszają wszy;
• do codziennego stosowania w celu prewencji przed wszami;
• wystarczy spryskać głowę i pozostawić do wyschnięcia;
• do stosowania od 6. miesiąca życia.

PreveLissa, aerozol

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawiera naturalne olejki i składniki, które skutecznie odstraszają wszy;
• zawarte substancje tworzą powłoczkę, która utrudnia przytwierdzanie się wesz do skóry;
• wystarczy spryskać skórę głowy – nie trzeba wmasowywać;
• do codziennego stosowania w celu prewencji przed wszami;
• do stosowania od 2. roku życia.

Część preparatów do zapobiegania wszawicy oprócz naturalnych olejków o działaniu odstraszającym zawiera także dimetykon lub pochodne silikonowe (Pipi Nitolic Prevent Plus, Hedrin Ochrona, Paranit Care). Są to składniki stosowane w leczeniu wszawicy – do niszczenia wesz i gnid. Dimetykon blokuje aparaty oddechowe pasożytów i prowadzi do ich uduszenia. Preparaty do zapobiegania wszawicy z dimetykonem wydają się być mocniejsze niż te bez tego dodatku [1].

Pipi Nitolic Prevent Plus, spray

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• naturalne olejki eteryczne działają odstraszająco na wszy;
• dimetykon zapobiega ewentualnemu rozprzestrzenianiu obecnych wesz;
• do codziennego stosowania;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.

Hedrin Ochrona, spray

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• preparat przeznaczony do ochrony przed wszawicą i zapobieganiu rozwojowi obecnych wesz;
• zawiera dimetykon;
• można stosować na suche lub mokre włosy;
• nie trzeba suszyć włosów po aplikacji;
• do codziennego stosowania;
• do stosowania od 6. miesiąca życia;
• przyjemny, owocowy zapach.

Hedrin Ochrona, spray

O produkcie:

• bazuje na naturalnych olejkach o działaniu odstraszającym;
• zawiera pochodne dimetykonu;
• po aplikacji nie wymaga suszenia włosów;
• nie posiada tłustej konsystencji;
• do stosowania od 3. roku życia;
• przyjemny zapach.

Czy gumki do włosów na wszy są skuteczne?

W aptece znajdziemy też gumki do włosów chroniące przed wszami (Nitolic Prevent, CICHO wSZA). Czy to jest coś, czego nie lubią wszy? Gumki do włosów nasączone są naturalnymi olejkami, które mają działanie drażniące lub odstraszające. Zawiera podobne składniki jak spray do włosów. Czy będą one dobre do zapobiegania wszawicy? Gumki wydzielają zapach przez określony czas (1-2 tygodnie) i w konkretnym miejscu. Stosowanie ich jako jedyny sposób zapobiegania wszawicy może nie być wystarczający. Natomiast połączenie z ich ze sprayami ochronnymi będzie bardzo dobrym działaniem.

Nitolic Prevent, gumki do włosów

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• wytworzony z naturalnych składników;
• zawiera olejki eteryczne;
• występuje w dwóch różnych kolorach (różowy i zielony).

CICHO wSZA, gumki do włosów

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• wytworzony z naturalnych składników;
• zawiera olejki eteryczne;
• występuje w dwóch różnych kolorach (różowy i niebieski);
• do stosowania od 3. roku życia.

Babcine sposoby na wszy

Który z domowych i babcinych sposobów na wszy będzie najlepszy? W internecie pełno jest wskazówek, jednak niektóre z nich sprawiają, że włosy jeżą się na głowie. Poniżej prezentujemy wybrane sposoby na zapobieganie rozwojowi wszawicy. Z pewnością najlepiej będzie zastosować naturalne olejki eteryczne, takie jak lawendowy, miętowy, z drzewa herbacianego, goździkowy lub cytrynowy. Bezpośrednia aplikacja na skórę nie jest wskazana, bo może wywołać jej podrażnienie. Można natomiast dodać po kilka kropli każdego z nich do wody (do uzyskania wyraźnego zapachu) i taki roztwór aplikować na włosy przed wyjściem.

Babciny sposób na wszy to ocet. Powinien dobrze działać nawet na bytujące już wszy i gnidy. Najczęściej wykorzystuje się do tego ocet jabłkowy, który wciera się w skórę głowy. Jeszcze lepiej będzie działał ocet spirytusowy, jednak nie jest on polecany ze względu na możliwość podrażnienia skóry głowy.

Inne domowe sposoby to użycie rozpuszczonej soli lub smarowanie głowy oliwą z oliwek. Te metody bardziej wykorzystuje się do usuwania już istniejących wesz. Oliwa z oliwek ma zablokować możliwość oddychania wesz. Niektóre źródła podają, że w podobnym celu stosuje się także majonez lub naftę kosmetyczną. W celu ochrony i odstraszania wesz można stosować także czosnek lub sok z cebuli [1].

Podsumowanie

Skuteczne preparaty do zapobiegania wszawicy bazują na tym, czego nie lubią wszy. Najczęściej zawierają naturalne olejki eteryczne (np. anyżowy, lawendowy, miętowy lub z drzewa herbacianego), które odstraszają dorosłe osobniki. Jak najlepiej zapobiec wszawicy? Wystarczy codziennie przed pójściem dziecka do szkoły spryskać mu obficie włosy preparatem do zapobiegania wszawicy. Ważna jest także edukacja i przestrzeganie pociechy, aby nie dotykało włosów rówieśników i nie dzieliło się przedmiotami osobistymi i do układania włosów. Istnieją pewne babcine sposoby na wszy, które je odstraszają. Ze wszystkich domowych porad, najrozsądniejsze będzie stosowanie olejków eterycznych do pryskania włosów.