Wiciokrzew przewiercień

Czym jest wiciokrzew przewiercień?

Wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium) to silne pnącze z rodziny przewiertniowatych, pochodzące z Europy południowo-wschodniej i Azji zachodniej. Do Polski trafiło jako roślina ozdobna w XVII–XIX wieku, a dziś można je spotkać zarówno w ogrodach, jak i miejscowo w stanie dzikim – m.in. w dolinach Wisły i Odry, na Pomorzu i w Wielkopolsce.

Roślina tworzy wijące się, nagie pędy osiągające nawet 6–9 metrów długości. Jej charakterystyczną cechą są liście szczytowe zrośnięte nasadami, które tworzą wokół łodygi coś w rodzaju talerzyka – właśnie ta cecha odróżnia wiciokrzew przewiercień od podobnego gatunku, wiciokrzewu pomorskiego. Kwiaty są intensywnie pachnące, jasnoróżowe lub kremowobiałe, a ich aromat jest szczególnie wyraźny wieczorem. Po kwitnieniu pojawiają się kuliste, pomarańczowe owoce – uwaga, są one trujące.

Jakie właściwości zdrowotne ma wiciokrzew przewiercień?

W tradycyjnej medycynie naturalnej najczęściej wykorzystuje się ziele wiciokrzewu – czyli nadziemne części rośliny zbierane w odpowiednim momencie sezonu. Roślina ma kilka obszarów działania, które od lat doceniają zielarze i użytkownicy medycyny ludowej.

Układ oddechowy

To tu wiciokrzew przewiercień znany jest najbardziej. Napar z ziela wspomaga funkcjonowanie dróg oddechowych, działa wykrztuśnie i pomaga rozrzedzić zalegającą wydzielinę płucną. Tradycyjnie sięga się po niego przy kaszlu, zapaleniu gardła i innych infekcjach górnych dróg oddechowych. Roślina wykazuje też właściwości wspierające oczyszczanie dróg oddechowych z wirusów i bakterii.

Układ pokarmowy

Ziele wiciokrzewu może korzystnie wpływać na trawienie. Stymuluje wydzielanie soku żołądkowego, trzustkowego i jelitowego oraz żółci, a także pobudza perystaltykę jelit. To sprawia, że bywa stosowane przy problemach trawiennych i uczuciu ciężkości po posiłku.

Zastosowanie kosmetyczne

Wyciągi wodne i alkoholowe z wiciokrzewu przewiercienia są stosowane w kosmetyce. Działają antyseptycznie, łagodnie oczyszczają powierzchnię skóry, zmiękczają ją i wygładzają. Przypisuje im się też właściwości odmładzające oraz zdolność do przedłużania trwałości preparatów kosmetycznych.

Jak stosować ziele wiciokrzewu – dawkowanie i sposoby przygotowania

Ziele wiciokrzewu przewiercienia można stosować na kilka sposobów – każdy nadaje się do innych celów lub preferencji.

• Napar: 1–2 łyżeczki suszonego ziela zalej szklanką wrzącej wody lub mleka, przykryj i odstaw na 15 minut. Przecedź i pij do czterech razy dziennie po pół szklanki.
• Odwar: 2 łyżki ziela na szklankę wody, gotuj pod przykryciem przez 20 minut, następnie odstaw na kolejne 20 minut. Przecedź, uzupełnij wodą do 0,5 litra i podziel na dwie porcje spożywane w ciągu dnia.
• Ziele mielone: pół łyżeczki wymieszaj z niewielką ilością gorącej wody, po ostudzeniu wypij razem z osadem – stosuj do dwóch razy dziennie.

Ekstrakt z kwiatów wiciokrzewu, przyjmowany doustnie, uznawany jest za prawdopodobnie bezpieczny przy stosowaniu do 8 tygodni. Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpiecznego dawkowania przy stosowaniu długoterminowym.

Czy wiciokrzew przewiercień jest bezpieczny – kto powinien zachować ostrożność?

Choć ziele wiciokrzewu ma długą tradycję stosowania w medycynie ludowej, nie wszystkim osobom wolno po nie sięgać bez ograniczeń. Szczególną ostrożność powinny zachować:

• Kobiety w ciąży i karmiące piersią – stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na brak danych o bezpieczeństwie.
• Osoby z nadwrażliwością lub alergią na rośliny z rodziny przewiertniowatych.
• Pacjenci przyjmujący leki wpływające na krzepliwość krwi – ryzyko interakcji.
• Osoby planujące operację chirurgiczną – wiciokrzew należy odstawić co najmniej 2 tygodnie przed zabiegiem.

Pamiętaj też, że choć ziele rośliny ma zastosowanie lecznicze, jej owoce są trujące i nie mogą być spożywane. To ważne szczególnie w przypadku dzieci, które mogą być przyciągane przez atrakcyjnie wyglądające pomarańczowe jagody.

Podsumowanie – co warto wiedzieć o wiciokrzewie przewierceniu?

Wiciokrzew przewiercień to roślina o ciekawym, dwutorowym zastosowaniu – jako surowiec zielarski wspierający drogi oddechowe i trawienie, a w kosmetyce jako składnik o działaniu antyseptycznym i pielęgnacyjnym. Ziele przygotowuje się najczęściej jako napar lub odwar, stosując do czterech razy dziennie. Nie sięgaj po preparaty z wiciokrzewem w ciąży, podczas karmienia piersią ani jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe – i zawsze miej na uwadze, że owoce tej rośliny są trujące. Jeśli masz wątpliwości co do stosowania, warto skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem.