Reklama

Dupilumab – działania niepożądane: co warto wiedzieć?

Dupilumab to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu chorób o podłożu alergicznym i zapalnym, takich jak atopowe zapalenie skóry, astma, przewlekłe zapalenie zatok z polipami nosa (PZZPzPN), eozynofilowe zapalenie przełyku (EZP) oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Choć większość osób dobrze toleruje leczenie, jak każdy lek, dupilumab może powodować działania niepożądane. Występowanie skutków ubocznych zależy m.in. od dawki, drogi podania (zwykle podskórnej), wieku pacjenta, leczonej choroby oraz towarzyszących schorzeń1234. Najczęściej działania niepożądane mają łagodny lub umiarkowany charakter, ale w rzadkich przypadkach mogą być poważniejsze. Każde zastosowanie substancji czynnej powinno być poprzedzone rozważeniem korzyści i ryzyka terapii, a działania niepożądane nie muszą wystąpić u każdego pacjenta12.

Ważne: Profil działań niepożądanych dupilumabu może się różnić w zależności od leczonej choroby, wieku pacjenta oraz innych czynników, takich jak stosowanie innych leków czy obecność chorób współistniejących. U dzieci, młodzieży i dorosłych obserwuje się podobne rodzaje i częstości działań niepożądanych, jednak niektóre skutki uboczne mogą występować częściej w określonych grupach lub w zależności od wskazania. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz objawy ze strony oczu, które są częstsze u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry567.

Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10 i ≥1/100 do <1/10)

  • Reakcje w miejscu wstrzyknięcia – mogą wystąpić objawy takie jak: zaczerwienienie, obrzęk, świąd, ból, opuchlizna, a także zasinienie. Zazwyczaj są one łagodne i ustępują samoistnie1234.
  • Zapalenie spojówek – objawia się zaczerwienieniem, pieczeniem, łzawieniem oczu. Najczęściej dotyczy pacjentów z atopowym zapaleniem skóry, rzadziej innych schorzeń13.
  • Alergiczne zapalenie spojówek – może powodować świąd i obrzęk powiek oraz uczucie „piasku w oku”1.
  • Ból stawów – najczęściej o łagodnym nasileniu, przemijający12.
  • Opryszczka jamy ustnej – pojawienie się zmian opryszczkowych, szczególnie u osób z atopowym zapaleniem skóry1.
  • Eozynofilia – czyli zwiększenie liczby pewnych białych krwinek (eozynofilii) we krwi. Najczęściej nie daje objawów i nie wymaga przerywania leczenia12.

Działania niepożądane niezbyt częste i rzadkie (≥1/1000 do <1/100, ≥1/10 000 do <1/1000)

  • Obrzęk naczynioruchowy – objawia się nagłym obrzękiem skóry, ust, powiek lub języka. Wymaga pilnej interwencji medycznej12.
  • Reakcja anafilaktyczna – bardzo rzadki, ale poważny odczyn alergiczny, mogący prowadzić do duszności, obrzęku gardła czy spadku ciśnienia12.
  • Choroba posurowicza lub reakcje podobne – mogą pojawić się objawy ogólne, takie jak gorączka, bóle stawów, wysypka1.
  • Zapalenie rogówki – objawia się bólem oka, światłowstrętem, pogorszeniem widzenia; dotyczy głównie pacjentów z atopowym zapaleniem skóry1.
  • Zapalenie powiek, świąd oka, zespół suchego oka – najczęściej u osób z atopowym zapaleniem skóry1.
  • Wysypka na twarzy – obserwowana rzadziej, zwykle niegroźna1.
  • Wrzodziejące zapalenie rogówki – bardzo rzadko, może prowadzić do poważniejszych powikłań okulistycznych1.

Inne działania niepożądane zależne od wskazania i grupy pacjentów

  • U dzieci leczonych na astmę zgłaszano przypadki owsicy (zakażenie pasożytnicze). Objawy były łagodne, a leczenie nie wymagało przerwania stosowania dupilumabu8.
  • U dzieci z astmą częściej obserwowano eozynofilię, ale nie prowadziła ona do poważnych konsekwencji zdrowotnych9.
  • U pacjentów z POChP mogą wystąpić dodatkowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak stwardnienie, wysypka czy zapalenie skóry3.

Przebieg i ustępowanie działań niepożądanych

Większość działań niepożądanych ma łagodny lub umiarkowany przebieg i ustępuje samoistnie podczas leczenia. Na przykład reakcje w miejscu wstrzyknięcia czy zapalenie spojówek zwykle przemijają po kilku dniach lub tygodniach1011. W badaniach długoterminowych nie zaobserwowano zwiększenia częstości poważnych skutków ubocznych przy dłuższym stosowaniu leku1213.

Pamiętaj:

  • Reakcje uczuleniowe i ciężkie działania niepożądane, takie jak obrzęk naczynioruchowy czy anafilaksja, należą do rzadkości, ale wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
  • U większości pacjentów działania niepożądane są łagodne i nie prowadzą do przerwania leczenia.
  • Profil bezpieczeństwa dupilumabu jest podobny u dzieci, młodzieży i dorosłych, niezależnie od wskazania.
  • Działania niepożądane mogą być nieco inne w zależności od leczonej choroby oraz wieku pacjenta.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, nawet łagodne, warto zgłaszać do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub producenta. Dzięki temu możliwe jest ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania dupilumabu i szybka reakcja w przypadku pojawienia się nowych informacji o skutkach ubocznych14151617.

Tabela – działania niepożądane dupilumabu według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie spojówek, opryszczka jamy ustnej Owsica (u dzieci z astmą)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia
Układ immunologiczny Obrzęk naczynioruchowy Reakcja anafilaktyczna, choroba posurowicza, reakcje podobne do choroby posurowiczej
Oczy Alergiczne zapalenie spojówek, świąd oka, zapalenie powiek, zespół suchego oka Zapalenie rogówki Wrzodziejące zapalenie rogówki
Skóra i tkanka podskórna Wysypka na twarzy
Mięśnie, stawy i tkanka łączna Ból stawów
Stany ogólne, miejsce podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (rumień, obrzęk, świąd, ból, opuchlizna, zasinienie) Stwardnienie, wysypka, zapalenie skóry w miejscu wstrzyknięcia (u pacjentów z POChP)

18192021

Bezpieczeństwo stosowania dupilumabu w różnych grupach pacjentów

Badania kliniczne i obserwacje długoterminowe pokazują, że profil bezpieczeństwa dupilumabu jest zbliżony u dorosłych, młodzieży i dzieci, niezależnie od wskazania (atopowe zapalenie skóry, astma, PZZPzPN, EZP, POChP). U dzieci działania niepożądane nie różnią się znacząco od tych, które występują u dorosłych, a większość objawów ubocznych ma łagodny charakter i nie wymaga przerywania leczenia56722.

Dupilumab – skuteczność i bezpieczeństwo w świetle długoterminowych badań

W długotrwałych badaniach nie zaobserwowano wzrostu liczby ciężkich działań niepożądanych podczas wieloletniego stosowania dupilumabu. Większość skutków ubocznych utrzymuje się na stałym, niskim poziomie, a korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko wystąpienia powikłań. Działania niepożądane są regularnie monitorowane i raportowane przez pacjentów oraz personel medyczny1213.

Dupilumab – podsumowanie bezpieczeństwa stosowania

Dupilumab jest nowoczesną substancją czynną o stosunkowo korzystnym profilu bezpieczeństwa. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje w miejscu wstrzyknięcia, objawy ze strony oczu oraz eozynofilia, które zwykle nie są groźne i przemijają samoistnie. Rzadko mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak obrzęk naczynioruchowy czy reakcja anafilaktyczna. Profil działań niepożądanych nie różni się znacząco między dziećmi, młodzieżą a dorosłymi, a także nie zależy istotnie od długości leczenia. Zgłaszanie nawet łagodnych skutków ubocznych pozwala na lepsze monitorowanie bezpieczeństwa terapii i chroni wszystkich pacjentów stosujących dupilumab1416.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane dupilumabu?

Do najczęstszych działań niepożądanych należą reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie spojówek, ból stawów, opryszczka jamy ustnej i eozynofilia.1

Czy działania niepożądane dupilumabu różnią się u dzieci i dorosłych?

Nie, profil działań niepożądanych u dzieci i dorosłych jest bardzo podobny.2

Czy dupilumab może powodować reakcje alergiczne?

Tak, rzadko mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcja anafilaktyczna.3

Jak zgłosić działania niepożądane po dupilumabie?

Działania niepożądane można zgłosić do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub producenta.4

Czy działania niepożądane zależą od leczonej choroby?

Tak, niektóre działania niepożądane, jak zapalenie spojówek, są częstsze u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry.5

Reklama
Reklama