burak cukrowy

Czym jest burak cukrowy i co zawiera?

Burak cukrowy (Beta vulgaris) to roślina uprawiana głównie w strefie klimatu umiarkowanego – w tym w Polsce – przede wszystkim na potrzeby przemysłu cukrowniczego. Jego biały, stożkowaty korzeń zawiera przeciętnie 17–20% sacharozy, a w 75% składa się z wody. To jednak nie jedyne, co ma do zaoferowania.

W korzeniu buraka cukrowego znajdziesz całe spektrum składników odżywczych:

• Witaminy z grupy B – B1, B2, B3, B5, B6 oraz kwas foliowy (B9), które wspierają metabolizm energetyczny i układ nerwowy.
• Żelazo – minerał niezbędny do produkcji hemoglobiny i transportu tlenu we krwi.
• Potas – reguluje ciśnienie krwi i prawidłowe funkcjonowanie mięśni.
• Magnez i wapń – ważne dla kości, mięśni i układu nerwowego.
• Fosfor, cynk, mangan, miedź i selen – minerały śladowe wspierające wiele procesów metabolicznych.

Oprócz składników mineralnych burak cukrowy zawiera betainę – związek, który wykazuje działanie ochronne na komórki i białka, a także wspiera prawidłowe funkcjonowanie wątroby. Obecne są też antocyjany – naturalne barwniki o właściwościach przeciwzapalnych, wspomagające odporność i spowalniające procesy starzenia się komórek.

Syrop z buraka cukrowego – czym jest i jak powstaje?

Sok z buraka cukrowego poddany procesowi zagęszczania przez wielogodzinne gotowanie daje ciemny, gęsty syrop o karmelowym smaku i konsystencji zbliżonej do płynnego miodu. W Polsce – szczególnie na Kujawach, Kociewiu i w Borach Tucholskich – ten produkt jest znany od XIX wieku pod nazwą fjut lub cyrop. W Niemczech jego odpowiednikiem jest goldsaft.

Tradycyjny sposób przygotowania syropu jest pracochłonny: ze 100 kg buraków uzyskuje się ok. 50 litrów soku, a z niego zaledwie ok. 5 litrów gotowego syropu. Produkt nie zawiera żadnych dodatków – ani cukru, ani konserwantów. W 2012 roku fjut został wpisany na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa w kategorii „Warzywa i owoce”.

Wartość odżywcza syropu z buraka cukrowego w 100 g:

Syrop jest produktem wegańskim, bezglutenowym i bezlaktozowym – dobrą opcją dla osób z różnymi ograniczeniami dietetycznymi.

Na co stosuje się syrop z buraka cukrowego?

Syrop z buraka cukrowego ma szerokie zastosowanie jako preparat wspierający organizm. Działa wzmacniająco, witaminizująco i oczyszczająco – stąd jego popularność szczególnie w okresie przesilenia wiosennego i tzw. przednówka, kiedy organizm jest osłabiony po zimie.

Najczęstsze zastosowania syropu z buraka cukrowego:

• Anemia i niedobór żelaza – regularne spożywanie wspiera produkcję czerwonych krwinek i poprawia transport tlenu.
• Zmęczenie i osłabienie – naturalne cukry dostarczają energii, a minerały uzupełniają niedobory.
• Zaburzenia miesiączkowania – może łagodzić obfite krwawienia dzięki zawartości żelaza i witamin z grupy B.
• Ciąża i karmienie piersią – źródło kwasu foliowego i żelaza w okresach wzmożonego zapotrzebowania.
• Kaszel i infekcje górnych dróg oddechowych – działa wykrztuśnie, łagodzi ból gardła i chrypę, osłania błony śluzowe.

Przy kaszlu suchym i mokrym syrop można rozpuścić łyżkę w ciepłej wodzie i przyjmować kilka razy dziennie. Zawarte w nim antocyjany i betaina wykazują działanie przeciwzapalne i osłonowe na błony śluzowe dróg oddechowych.

Jak dawkować syrop z buraka i jak go przechowywać?

Zalecana dawka dla dorosłych to 1–2 łyżki syropu dziennie. Dzieciom powyżej 3. roku życia podaje się 1 łyżeczkę dziennie, zawsze rozcieńczoną w wodzie lub herbacie. Niemowlakom i dzieciom poniżej 1. roku życia syropu nie należy podawać.

Gotowe syropy ekologiczne przechowuje się w temperaturze pokojowej – w ciemnym, chłodnym miejscu. Po otwarciu opakowanie należy trzymać w lodówce, gdzie produkt zachowuje świeżość przez kilka tygodni. Domowy świeży sok z buraka traci wartości odżywcze stosunkowo szybko – najlepiej spożyć go w ciągu 24–48 godzin. Unikaj przechowywania syropu w metalowych naczyniach, ponieważ sprzyja to utlenianiu składników.

Syrop z buraka cukrowego to nie tylko preparat zdrowotny – świetnie sprawdza się też jako naturalny słodzik do herbaty, owsianki, naleśników czy deserów. Zastępuje miód i syrop klonowy, wnosząc przy tym dodatkowe minerały.

Podsumowanie – kiedy warto sięgnąć po syrop z buraka?

Syrop z buraka cukrowego to naturalny preparat z długą tradycją, dostępny w aptekach i sklepach ekologicznych. Sprawdzi się szczególnie u osób z anemią, w stanach przemęczenia i przy sezonowych infekcjach górnych dróg oddechowych. Najlepiej stosować go regularnie w niewielkich dawkach – 1–2 łyżki dziennie dla dorosłych. Osoby z cukrzycą, kamicą nerkową lub przyjmujące leki na nadciśnienie powinny przed włączeniem go do diety porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą. Dla wzmocnienia działania żelaza warto łączyć syrop z produktami bogatymi w witaminę C.