Reklama
Z tego materiału dowiesz się:
  • Czym jest aminodimetylosiloksan i dlaczego producenci dodają go do kremów i szamponów?
  • Jak działa jego mechanizm tworzenia filmu ochronnego na skórze i włosach?
  • W jakich preparatach aptecznych możesz go spotkać?
  • Czy aminodimetylosiloksan jest bezpieczny i kto powinien zachować ostrożność?

Czym jest aminodimetylosiloksan i skąd pochodzi?

Aminodimetylosiloksan (INCI: Amodimethicone) to syntetyczny polimer silikonowy – pochodna popularnego dimetylikonu – wzbogacona o grupy aminowe zawierające azot5. W czystej postaci to przezroczysta, lekka ciecz o niskiej lepkości, dobrze mieszająca się z wodą i łatwa do wbudowania w różne formuły farmaceutyczne i kosmetyczne67. Nazwa „amino” pochodzi właśnie od tych dodatkowych grup, które odróżniają tę substancję od zwykłego silikonu i nadają jej wyjątkowe właściwości adhezyjne.

Substancja działa wyłącznie jako ekscypient – czyli składnik pomocniczy preparatu, który poprawia jego właściwości aplikacyjne, trwałość lub bezpieczeństwo użycia. Nie ma działania farmakologicznego i nie jest substancją czynną żadnego leku.

Jak aminodimetylosiloksan działa na skórę i włosy?

Kluczem do działania aminodimetylosiloksanu jest jego ładunek elektryczny. W środowisku wodnym (np. w kremie lub szamponie) grupy aminowe ulegają protonowaniu – przyłączają jon wodorowy i stają się dodatnio naładowane2. Skóra i włosy mają natomiast powierzchnię ujemnie naładowaną, bo zbudowane są z białkowej keratyny. Zgodnie z zasadą, że przeciwne ładunki się przyciągają, polimer „przykleja się” do tych powierzchni – szczególnie chętnie do miejsc uszkodzonych, gdzie ładunek ujemny jest największy5.

Po osadzeniu cząsteczki splatają się, tworząc elastyczny, sieciowany film. Ten film2:

  • uszczelnia powierzchnię skóry lub łuski włosa, ograniczając ucieczkę wilgoci,
  • zmniejsza tarcie – skóra staje się gładka w dotyku, włosy łatwiej się rozczesują,
  • neutralizuje ładunek statyczny, redukując elektryzowanie się włosów,
  • odbija światło, nadając połysk,
  • nie nakłada się kolejnymi warstwami – zapobiega efektowi „obciążenia” preparatem.

Co ważne, film jest nieprzetłuszczający i lekki – substancja ma niską lepkość i rozprowadza się równomiernie nawet w małym stężeniu7.

Aminodimetylosiloksan a zwykły dimetikon – czym się różnią? Dimetikon (polydimethylsiloxane) to „bazowy” silikon stosowany w kosmetykach i lekach od dziesięcioleci. Aminodimetylosiloksan różni się obecnością grup aminowych w łańcuchu polimerowym. Dzięki nim zyskuje ładunek dodatni i selektywnie osadza się na uszkodzonych fragmentach keratyny – zwykły dimetikon pokrywa powierzchnię równomiernie, bez takiej selektywności. W praktyce oznacza to, że aminodimetylosiloksan precyzyjniej kondycjonuje włosy zniszczone farbowaniem czy termiczną stylizacją, a w preparatach na skórę lepiej chroni obszary podrażnione28.

W jakich preparatach aptecznych znajdziesz aminodimetylosiloksan?

Aminodimetylosiloksan trafia do bardzo różnych form preparatów, wszędzie tam, gdzie potrzebna jest funkcja filmująca, nawilżająca lub przeciwpieniąca3:

Forma preparatu Rola aminodimetylosiloksanu
Kremy, balsamy, maści Film ochronny, poprawa smarowności, ograniczenie utraty wody przez skórę
Szampony lecznicze (np. przeciwłupieżowe), odżywki do skóry głowy Kondycjonowanie, ułatwienie rozczesywania, wydłużenie kontaktu substancji czynnej ze skórą
Syropy i zawiesiny doustne Środek przeciwpieniący – redukuje powstawanie piany podczas produkcji i przechowywania
Plastry transdermalne Silikonowy wzmacniacz adhezji, elastyczność, kompatybilność ze skórą
Emulsje do oczu i iniekcji (niskodyspersyjne) Niskoprzepływowy emulgator silikonowy poprawiający stabilność bez mętnienia

W aptecznych produktach do pielęgnacji włosów – szczególnie tych przeznaczonych do włosów farbowanych lub zniszczonych – aminodimetylosiloksan pojawia się jako składnik kondycjonujący, który chroni kolor i wygładza łuskę włosa9. Warto sprawdzić listę INCI na opakowaniu: substancja figuruje tam pod nazwą Amodimethicone.

Jakie są właściwości fizykochemiczne tej substancji?

Aminodimetylosiloksan to ciecz o pH kompatybilnym z większością preparatów skórnych i doustnych – zakres 5,5–7,0 odpowiada naturalnemu pH skóry i błon śluzowych6. Temperatura wrzenia wynosi 200–350 °C, co oznacza, że substancja pozostaje stabilna w typowych procesach produkcyjnych i podczas używania suszarek czy prostownic6. Dzięki rozpuszczalności w wodzie łatwo się spłukuje i nie pozostawia trwałych złogów na skórze ani włosach1.

Co warto wiedzieć o składzie preparatu z aminodimetylosiloksanem:
  • Substancja jest wodnorozpuszczalna – preparaty z jej udziałem można zmyć wodą, co ogranicza ryzyko kumulacji na skórze.
  • pH preparatu powinno mieścić się w przedziale 5,5–7,0 – w tym zakresie aminodimetylosiloksan jest w pełni aktywny i stabilny6.
  • Niska lepkość sprawia, że preparat dobrze się rozprowadza i nie pozostawia tłustego uczucia na skórze7.
  • Substancja osadza się selektywnie na uszkodzonych fragmentach skóry i włosów – działa tam, gdzie jest najbardziej potrzebna2.
  • Ma niską biodegradowalność środowiskową – warto o tym pamiętać przy wyborze preparatów ze względów ekologicznych10.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Aminodimetylosiloksan jest uznawany za bezpieczny składnik preparatów kosmetycznych i farmaceutycznych – wykazuje niską toksyczność, nie drażni skóry i rzadko uczula410. Reakcje alergiczne zdarzają się wyjątkowo rzadko, a substancja jest dobrze tolerowana nawet przez skórę chemicznie leczoną4.

Mimo to warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli:

  • po nałożeniu preparatu zawierającego aminodimetylosiloksan pojawi się zaczerwienienie, świąd, pieczenie lub wysypka – może to być reakcja na inny składnik formuły lub rzadka nadwrażliwość na silikon,
  • stosujesz preparat na rozległe rany, otwarte owrzodzenia lub mocno zmienioną zapalnie skórę – wchłanianie przez uszkodzoną barierę naskórkową może być inne niż przez zdrową skórę,
  • jesteś w ciąży lub karmisz piersią – dane dotyczące stosowania u tych grup są ograniczone; warto zapytać specjalistę, zwłaszcza jeśli chodzi o preparaty stosowane na duże powierzchnie ciała,
  • preparat ma być stosowany u niemowląt lub małych dzieci – przed użyciem skonsultuj się z pediatrą lub farmaceutą.

Jeśli masz wątpliwości, czy dany preparat jest odpowiedni dla Ciebie, farmaceuta w aptece chętnie przejrzy skład i pomoże podjąć decyzję.

Aminodimetylosiloksan to przykład ekscypientu, który robi dużo dobrego „w tle” – sam nie leczy, ale sprawia, że preparat lepiej działa, przyjemniej się aplikuje i dłużej utrzymuje na skórze. Gdy widzisz go na liście INCI, możesz być spokojny: jego obecność w kremie, odżywce czy syropie jest uzasadniona technologicznie i bezpieczna dla większości użytkowników. Jeśli Twoja skóra jest wrażliwa lub atopowa, sprawdź zawsze cały skład – reakcja niepożądana, jeśli już się zdarzy, jest zwykle wynikiem działania innego składnika, nie samego silikonu.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest aminodimetylosiloksan?

Aminodimetylosiloksan (Amodimethicone) to syntetyczny polimer silikonowy z grupami aminowymi. W preparatach pełni rolę ekscypientu – tworzy ochronny film na skórze i włosach, nawilża i stabilizuje formułę, ale nie działa farmakologicznie1.

Czy aminodimetylosiloksan jest bezpieczny?

Tak – substancja jest uznawana za bezpieczną w preparatach kosmetycznych i farmaceutycznych. Wykazuje niską toksyczność, nie drażni skóry i wyjątkowo rzadko wywołuje reakcje alergiczne410.

Czy aminodimetylosiloksan uczula?

Reakcje alergiczne na tę substancję zdarzają się bardzo rzadko. Jest dobrze tolerowana nawet przez skórę chemicznie leczoną (farbowaną, rozjaśnianą). Jeśli po użyciu preparatu pojawi się świąd lub wysypka, warto sprawdzić cały skład, bo przyczyną może być inny składnik4.

Gdzie znajdę aminodimetylosiloksan na liście składników INCI?

Na opakowaniu preparatu szukaj nazwy Amodimethicone – to oficjalna nazwa INCI tej substancji. Figuruje w bazie CosIng Komisji Europejskiej jako środek antystatyczny i kondycjonujący włosy11.

W jakich produktach aptecznych jest aminodimetylosiloksan?

Znajdziesz go w kremach i balsamach do skóry, szamponach leczniczych (np. przeciwłupieżowych), syropach doustnych (jako środek przeciwpieniący) oraz w plastrach transdermalnych3.

Czy aminodimetylosiloksan w szamponie naprawia zniszczone włosy?

Substancja selektywnie osadza się na uszkodzonych fragmentach łuski włosa, wygładza ją i ogranicza utratę wilgoci. Poprawia połysk i ułatwia rozczesywanie, choć nie „naprawia” struktury włosa w sensie biologicznym – działa powierzchniowo28.

Czy aminodimetylosiloksan osiada na skórze i zatyka pory?

Film tworzony przez tę substancję jest cienki, nieprzetłuszczający i przepuszczalny – nie działa jak okluzyjny wosk. Substancja jest wodnorozpuszczalna, więc spłukuje się podczas mycia67.

Czym aminodimetylosiloksan różni się od zwykłego dimetikonu?

Dimetikon pokrywa skórę i włosy równomiernie. Aminodimetylosiloksan ma dodatkowo grupy aminowe, które ładują się dodatnio i przyczepiają selektywnie do najbardziej uszkodzonych, ujemnie naładowanych obszarów – działa precyzyjniej i daje intensywniejszy efekt kondycjonujący25.

Czy aminodimetylosiloksan jest dopuszczony w UE?

Tak – substancja jest dopuszczona do stosowania w kosmetykach zgodnie z przepisami Unii Europejskiej oraz przez FDA w Stanach Zjednoczonych12.

Czy mogę stosować preparat z aminodimetylosiloksanem w ciąży?

Dane dotyczące stosowania w ciąży są ograniczone. Substancja jest uznawana za bezpieczną w typowych stężeniach kosmetycznych, jednak przed stosowaniem preparatu na dużą powierzchnię ciała w ciąży lub podczas karmienia piersią warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Dlaczego aminodimetylosiloksan jest dodawany do syropów?

W syropach i zawiesinach doustnych pełni rolę środka przeciwpieniącego – zapobiega tworzeniu się piany podczas produkcji i przechowywania, co poprawia stabilność preparatu i ułatwia odmierzanie dawki3.

Czy aminodimetylosiloksan jest biodegradowalny?

Substancja ma ograniczoną biodegradowalność środowiskową. Producenci preparatów powinni uwzględniać to w ocenie ryzyka środowiskowego, a użytkownicy – traktować jako jeden z czynników przy wyborze kosmetyków z myślą o ekologii10.

Reklama
Reklama