Sen jest niezwykle ważny w ludzkim rytmie biologicznym, gdyż pozwala on organizmowi na regenerację. Podczas snu zmniejsza się wrażliwość na bodźce zewnętrzne, spowolniona jest przemiana materii, rytm serca oraz częstotliwość oddechu. Najczęściej osoby dorosłe potrzebują od 6. do 8. godzin snu na dobę. Kluczowa jest jakość snu, powinien on zakończyć się samoistnym wybudzeniem, być spokojny i nieprzerwany. Bezsenność wiąże się z problemami z zaśnięciem lub snem przerywanym oraz przedwczesnym budzeniem się ze snu. Odczuwa się wtedy zmęczenie i senność. Czy istnieją jakieś skuteczne i bezpieczne zioła na dobry sen lub mieszanki ziół [1]?

Jakie są zioła na sen?

Na rynku jest wiele preparatów dostępnych bez recepty, zawierających naturalne składniki, takie jak kozłek lekarski, chmiel zwyczajny, melisa, passiflora, lawenda czy rumianek. Działanie tych substancji można scharakteryzować w następujący sposób:

• korzeń waleriany, znana również jako kozłek lekarski, jest stosowana głównie ze względu na działanie uspokajające i nasenne, najlepsze efekty daje regularne stosowanie, jest dostępny w wielu preparatach, np. Zioła w tabletkach Waleriana czy Valerin Max;
• koszyczek rumianku, dzięki zawartości w swoim składzie spiroeteru i związków kumaryny odpręża i uspokaja nerwy oraz ułatwia zasypianie, preparaty to np. Herbapol Rumianek Fix;
• szyszki chmielu mają działanie uspokajające i poprawiające jakość snu w przypadku bezsenności;
• liść melisy ma działanie uspokajające, poprawiające jakość snu i zmniejszające bóle głowy;
• kwiatostan lipy pomaga utrzymać zdrowy sen i poprawia nastrój;
• owoc róży wspiera równowagę psychiczną i ułatwia zasypianie;
• owoc głogu poprawia trawieniu i  funkcjonowanie naczyń krwionośnych, obniża ciśnienie krwi, w medycynie ludowej stosowany na bezsenność i uspokojenie [1,2].

Jakie zioła na spokojny sen wybrać?

Współczesny rynek oferuje szeroki wybór preparatów wspomagających zdrowy sen, które bazują na naturalnych składnikach roślinnych. Dostępne są zarówno jako leki roślinne, jak i suplementy diety. Na rynku dostępne są różne postacie produktów wspomagających dobry sen – od herbatek ziołowych, przez tabletki i kapsułki, aż po syropy – dzięki czemu każdy może dobrać formę najbardziej odpowiadającą swoim potrzebom i preferencjom. Wśród dostępnych preparatów dominują kompozycje ziół o udokumentowanym działaniu uspokajającym i ułatwiającym zasypianie. Poniższa tabela zawiera zestawienie popularnych ziół stosowanych na sen oraz przykładów preparatów dostępnych na rynku, które zawierają te składniki. W zestawieniu uwzględniono:

Podsumowanie

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów, które mają za zadanie ułatwić zasypianie i zapewnić odpowiednią jakość snu. Część z nich jest dostępna bez recepty, jako leki pochodzenia naturalnego. Występują zarówno w postaci tabletek, syropów jak i ziół na sen do zaparzania. Z reguły mają one słabsze działanie niż preparaty na receptę, ale jednocześnie powodują mniej działań niepożądanych, w tym nie wywołują groźnego dla zdrowia uzależnienia. Z tego względu, w przypadku problemów z zasypianiem, warto wypróbować preparaty zawierające w swoim składzie zioła. Jakie zioła na spokojny sen wybrać? Warto zwrócić uwagę na melisę, chmiel, rumianek lub kozłek lekarski.

• Jakie są najczęstsze przyczyny problemów ze snem u niemowląt
• Jak wprowadzić skuteczną rutynę wieczorną, która pomoże maluchowi zasnąć
• Kiedy można bezpiecznie stosować krople na sen dla niemowląt
• Jakie naturalne syropy i herbatki na sen dla dziecka są dostępne w aptekach
• Czy melatonina jest bezpieczna dla najmłodszych pacjentów
• Kiedy problemy ze snem wymagają konsultacji z pediatrą.

Niemowlęta, zwłaszcza w pierwszym półroczu, przesypiają większą część doby. Stopniowo jednak okresy czuwania wydłużają się, wzrasta aktywność poznawcza, zabawowa i społeczna dziecka. Ilość snu potrzebna konkretnemu dziecku jest zawsze sprawą indywidualną. Trzeba obserwować zachowanie malca – jego nastrój, energię, apetyt, chęć zabawy oraz sposób budzenia się: czy wstaje pogodne, chętne do kontaktu. Dzieci sypiają zazwyczaj w tych samych godzinach, jednakże wraz z wydłużaniem się okresów czuwania pora zasypiania także będzie się przesuwać.

Dlaczego niemowlę nie chce spać w nocy?

Problem, że niemowlę nie chce spać, jest bardzo powszechny. Nawet, jeśli w okresie noworodkowym dziecko nie miało problemów ze snem, nie oznacza to, że nie pojawią się one w późniejszym czasie. Trudno jednoznacznie powiedzieć, jakie są przyczyny problemów ze snem. Są dzieci, które przesypiają w swoim łóżeczku całe noce, inne przez kilka pierwszych lat życia nie dają rodzicom przespać choćby jednej całej nocy.

Jakie są zatem powody przerywanego snu lub bezsenności u noworodka?

Przyczyn może być wiele, i nie zawsze związane są one z rozwijającą się chorobą (choć każdorazowo trzeba wykluczyć tę przyczynę). Moment kiedy niemowlę zaczyna dobrze widzieć, sprawia, że dziecko jest bardzo ciekawe świata, który je otacza. Zdarza się więc, że nagle 3-miesięczne niemowlę w ogóle nie chce spać w dzień, tylko chce oglądać ten świat. Problem z zasypianiem może również wynikać z nadmiaru bodźców, na jakie niemowlak narażony jest w ciągu dnia. Należy tak organizować dzień dziecku, by na co najmniej godzinę przed usypianiem wyciszyć je. Nadmierne zmęczenie niemowlęcia również paradoksalnie jest powodem problemów z zasypianiem. Przed pójściem spać należy poświęcić czas dziecku na kąpiel, relaks, przytulenie i ograniczyć mu liczbę bodźców zewnętrznych. Niemowlęta w wieku 6 czy 7 miesięcy zaczynają ząbkować, co również sprawia, że śpią niespokojnie.

Co zrobić gdy dziecko nie chce spać w nocy?

Najważniejsza i najbardziej skuteczna może okazać się rutyna. Wprowadzenie jednej, stałej pory kąpieli dziecka i jego usypiania spowoduje, że dziecko o danej porze będzie śpiące i łatwiej zaśnie. Podobnie ma się sytuacja w ciągu dnia. Należy nauczyć dziecko, że jest jedna stała pora drzemki. Nie można czekać, aż dziecko będzie tak bardzo zmęczone, że samo zaśnie. Należy dziecku tak zorganizować czas, by było śpiące, kiedy nadejdzie zaplanowana pora drzemki. Stałe pory posiłków czy spacerów są bardzo ważne, by zredukować problemy z zasypianiem u dziecka.

Czy można podać coś niemowlakowi na sen?

Jeśli przyczyną niespokojnego snu u niemowlęcia jest ząbkowanie, można podać dziecku lek przeciwbólowy, np. ibuprofen czy paracetamol. Podobnie w przypadku gorączki – należy ją zbić, by pomóc dziecku w spokojnym śnie. W przypadku zaparć, kolek czy innych niepokojących stanów utrudniających dziecku sen konieczne jest działanie przyczynowe i kontakt z pediatrą. W przypadku kolek pomóc może zasada 5S opracowana przez Harveya Karpa, która zakłada spowijanie, stabilną pozycję, szumienie, kołysanie i ssanie.

Czy są jakieś preparaty bez recepty ułatwiające zasypianie u niemowlaka?

Jednym ze sposobów na zapewnienie maluchowi zdrowego i spokojnego snu są kropelki na sen dla dzieci. Zawierają one w składzie substancje pochodzenia roślinnego. Dostępne w aptekach krople na sen dla dzieci bez recepty mają na celu łagodzenie napięcia emocjonalnego. Ich zadaniem może być także tłumienie lęków. Część dostępnych na rynku produktów stosuje się też zewnętrznie – np. jako dodatek do kąpieli, co może być pomocne zwłaszcza w przypadku niemowląt. Formę konkretnego preparatu należy dostosować do indywidualnych potrzeb oraz wieku dziecka. W przypadku młodszych dzieci korzystniej wybrać płynne wsparcie, np. na kropelki na sen dla niemowląt. Natomiast starszym, na przykład dzieciom w wieku szkolnym, można podać kapsułki na sen.

Premium Rosa Herbi Baby Spokojny Sen, herbatka dla dzieci i niemowląt
O produkcie:

• przeznaczona dla niemowląt powyżej 6 miesiąca życia;
• zawiera składniki pochodzenia naturalnego, bez dodatku cukru i sztucznych aromatów;
• posiada następujący skład: Melisa lekarska suszona (45%), kwiat lipy suszony (25%), lebiodka pospolita suszona (15%), rooibos suszony, korzeń lukrecji suszony.

Boiron Sedalia, syrop homeopatyczny
O produkcie:

• to lek homeopatyczny, który stosuje się wspomagająco w stanach niepokoju, trudnościach w zasypianiu oraz zaburzeniach snu;
• syrop pośród substancji pomocniczych zawiera etanol;
• możliwy do stosowania od 1 roku życia – jeśli lekarz nie zaleci inaczej stosować 5 ml syropu 2 razy na dobę (rano i wieczorem).

Apotheke Herbatka Dla Dzieci Uspokajająca
O produkcie:

• w produkcji herbatki uspokajającej Apotheke wykorzystane zostały same naturalne i ekologiczne składniki, a głównym jej składnikiem jest melisa;
• herbatka uspokajająca NIE może być stosowana w przypadku dzieci poniżej 6 miesiąca życia;
• herbatka NIE zawiera glutenu;
• to produkt wegetariański oraz wegański.

Humana, herbatka na dobranoc
O produkcie:

• to kompozycja wartościowych ziół melisy, rumianku i lipy;
• przeznaczona dla niemowląt od 4 miesiąca życia;
• nie zawiera konserwantów, polepszaczy smaku i sztucznych barwników oraz aromatów;
• zawiera laktozę.

Balsam DobraNocka
O produkcie:

• balsam DobraNocka to aż 5 wyciszających olejków eterycznych (czyli destylowanych z roślin, a nie pozyskiwanych sztucznie);
• balsam jest przeznaczony dla niemowląt powyżej 6 miesiąca życia;
• olejki szybko się wchłaniają i dodatkowo nawilżają wrażliwą skórę.

Czy można stosować melatoninę u niemowlaka?

Melatonina jest naturalnym hormonem produkowanym przez ludzki organizm. Pełni on kluczową rolę w regulacji rytmu około dobowego, a także procesów snu   i czuwania, dlatego też odpowiada za prawidłowy sen i regenerację organizmu. Choć melatonina produkowana jest w naszym organizmie, to podawanie syntetycznego preparatu dzieciom budzi wątpliwości. Okazuje się bowiem, że istnieją liczne doniesienia świadczące o zatruciu melatoniną przez dzieci. Dlatego też bezpieczeństwo podawania syntetycznego preparatu najmłodszym jest niejednoznaczne. Stosowanie suplementu w postaci melatoniny powinno być w każdym przypadku konsultowane z lekarzem, najlepiej pediatrą. Co ważne, w przeciwieństwie do leków nasennych, syntetyczna melatonina nie wykazuje właściwości uzależniających. Dlatego też stosowanie jej w odpowiednio dobranych dawkach nawet przy regularnym, stosunkowo długim stosowaniu nie wiąże się z wykształceniem tolerancji, w związku z czy nie obserwuje się zespołu odstawienia po zakończonej kuracji melatoniną.

Podsumowanie

Warto wiedzieć, że powody tego, że dziecko nie chce spać w nocy, mogą być zarówno dość prozaiczne, jak i takie, które będą wymagały konsultacji lekarskiej. Należy wybrać się do lekarza wtedy, kiedy sytuacje z niemożnością zaśnięcia stają się nagminne i mimo podjęcia wszelkich starań i zapewnienia jak najlepszych warunków do snu niemowlę nie chce spać,    a do tego rozpaczliwie płacze. Może to być znak, że coś męczy jego organizm.

Dlaczego nikotyna powoduje problemy ze snem?

Nikotyna jest środkiem pobudzającym, dlatego też osoby, które palą – zwłaszcza w nocy – cierpią na silniejszą bezsenność i są bardziej narażone na niewystarczającą ilość snu. Zły sen może skutkować pogorszonym stanem zdrowia, a bezsenność, powodująca złe samopoczucie, może doprowadzić do dodatkowych i wyższych kosztów opieki medycznej. Oznacza to stracone dni pracy i poważne konsekwencje, jak stres i wzmożoną chęć sięgnięcia po nikotynę. Co więcej:

• papieros komplikuje proces oddychania – w fazie gazowej głównego strumienia dymu poza azotem i tlenem mamy dwutlenek i tlenek węgla. Te dwa ostatnie składniki powodują zwężenie naczyń krwionośnych i niedrożność naczyń włosowatych, w konsekwencji nasze komórki mają problem z zaopatrywaniem się w tlen. Pośrednio dwutlenek węgla przeszkadza też w odpoczywaniu w trakcie snu;
• palenie upośledza układ nerwowy – nikotyna stopniowo zaburza pracę układu nerwowego, a to przecież jego prawidłowe funkcjonowanie ma kluczowy wpływ na zdrowy sen. Bez odpowiedniego wyciszenia (a przecież nikotyna pobudza) i regeneracji układ nerwowy nie działa jak należy;

Ponadto u osób palących papierosy dochodzi do zaburzeń faz snu. Skróceniu ulegają stadia głębokiego snu wolnofalowego, który jest najbardziej regeneracyjny. Zapadanie w fazę głębokiego snu opóźnia zarówno pobudzenie i dłuższy czas zasypiania, jak i zwiększona czujność nocą prowadząca do częstych pobudek i snu płytkiego. W następstwie nawet jeśli sen trwa długo, jest niskiej jakości. To z kolei sprawia, że kolejnego dnia odczuwamy zwiększone zmęczenie i senność.

Czy podczas rzucania palenia i po rzuceniu palenia może pojawić się bezsenność?

Byli palacze, którzy wcześniej nie mieli odczuwalnych problemów ze snem, mogą ich doświadczyć po odstawieniu palenia. Bezsenność po odstawieniu nikotyny jest charakterystycznym następstwem nie tylko w przypadku długoletnich palaczy. Brak pewnego rytuału przed snem może powodować, że zaśnięcie nie będzie możliwe. Pojawią się natomiast następujące  myśli: “gdybyśmy zapalili, sen przyszedłby szybciej”. Powrót do palenia nie jest dobrym „lekarstwem” na pełnowartościowy sen. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie modyfikacja harmonogramu dnia:

• lekkie ćwiczenia lub spacer;
• zmniejszenie ilości spożywanej w ciągu dnia kofeiny. Warto też zrezygnować z popołudniowej kawy lub wybrać wersję bezkofeinową, by organizm przyzwyczaił się do wcześniejszego odpoczynku.

Skąd bierze się bezsenność po rzuceniu palenia?

Osoby rzucające nałóg mogą przez pewien czas odczuwać spadek sił witalnych, zmęczenie i rozdrażnienie, co określić można jednym słowem – senność. Złe samopoczucie wynika z braku substancji, która wcześniej stymulowała układ nerwowy. Ponadto odstawienie nikotyny ma realny wpływ na symptomy obiektywne, takie jak np.

• zmiana rytmu serca,
• spadek ciśnienia tętniczego,
• zaburzenia stężenia niektórych hormonów (np. kortyzolu),
• trudności w zapamiętywaniu i koncentracji
• objawy trawienne, np. zwiększenie apetytu, a nawet nudności, biegunki lub zaparcia.

Utrzymująca się chęć zapalenia papierosa w połączeniu z innymi objawami odstawienia sprawiają, że trudniej jest zasnąć, a sen jest płytki i przerywany. To generuje kolejne problemy ze snem i potęguje nieprzyjemne odczucia związane z rzucaniem nałogu. Tworzy się błędne koło, a szczyt nieprzyjemnych doznań występuje w ciągu pierwszych kilku dni od zaprzestania palenia. Niemniej objawy odstawienia nikotyny są przejściowe i powinny ustąpić całkowicie po maksymalnie kilku tygodniach.

Jak poprawić jakość snu podczas rzucania palenia?

Niezwykle ważna jest właściwa higiena snu. Podstawą jest rutyna, czyli regularne pory zasypiania i wstawania, ale też wieczorna kąpiel czy odpowiednie posiłki i aktywność fizyczna w ciągu dnia. Aby nieco zredukować zmęczenie wynikające z odstawienia nikotyny, warto też możliwie najwięcej czasu spędzać na słońcu, co hamuje wydzielanie melatoniny i dodaje energii. Wieczorem natomiast należy unikać światła – nie korzystać z laptopa i telefonu, należy przyciemniać  światło oraz nie oglądać telewizji w łóżku.

Podsumowanie

Powszechnie wiadomo, że dym tytoniowy ma niekorzystny wpływ na zdrowie i przyczynia się do rozwoju wielu poważnych schorzeń. Co więcej, palenie papierosów, jak również używanie innych preparatów zawierających nikotynę, prowadzi do licznych zaburzeń snu. Lekarze powinni rozważyć wpływ palenia na sen, zwłaszcza podczas planowania programów rzucania palenia. Jeśli palacze mogą zmienić czas lub ilość przyjmowanej nikotyny przed snem, należy wprowadzić dodatkowe zalecenia, gdyż zwiększa się prawdopodobieństwo lepszego snu i być może ta zmiana wesprze proces rzucania palenia.

Bezsenność, zwana także insomnią, dotyka coraz większej grupy pacjentów. W przeszłości bezsenność była raczej traktowana jako objaw innych chorób, dzisiaj jest jednak postrzegana jako oddzielna jednostka chorobowa. Aby można było mówić o bezsenności, problemy z zasypianiem muszą występować co najmniej 3 razy w tygodniu i trwać nie krócej niż miesiąc. Pacjenci, którym dolega bezsenność, mogą mieć kłopoty z normalnym funkcjonowaniem. Obserwuje się u nich brak motywacji do działania, łatwo się denerwują, mają problemy z koncentracją i częściej popełniają błędy. Co więcej, bezsenność może zwiększać ryzyko zachorowania na szereg niebezpiecznych chorób oraz obniżać odporność [1]. 

Niedobór, której witaminy powoduje bezsenność?

Na jakość snu wpływa bardzo dużo różnych czynników, styl życia, dieta, a w szczególności braki niektórych witamin i minerałów mogą w znacznym stopniu pogorszyć jakość snu. Nie dostarczenie organizmowi niektórych składników w odpowiednich ilościach powoduje niewłaściwe funkcjonowanie szeregu narządów organizmu, co może w konsekwencji prowadzić m.in. do bezsenności. Do najważniejszych witamin, których brak może powodować bezsenność, należą witamina C, D, E oraz witamin z grupy B [1].

Jak witaminy z grupy B wpływają na sen?

Witaminy z grupy B odpowiadają za prawidłowe działanie układu nerwowego. Szczególnie istotna jest witamina B6, która reguluje podaż tryptofanu, który z kolei ma istotny wpływ na produkcję melatoniny. Melatonina to hormon wspomagający regulowanie dobowego cyklu snu i czuwania, a jej niedobór powoduje trudności z zasypianiem, częste wybudzenia i krótszy czas nocnego snu. Niedobór witamin z grupy B może więc prowadzić do poważnych zaburzeń snu. Witaminy z grupy B można znaleźć w licznych preparatach, m.in.: Naturell Witamina B Complex Forte, Vitaminum B Compositum czy Ostrovit Witamina B Complex. Przed zastosowaniem suplementacji tych witamin, warto zadbać o ich odpowiednią podaż z pożywieniem. Można je znaleźć m.in. w:

• owocach, takich jak banany, jabłka, jagody, truskawki czy brzoskwinie;
• warzywach np. fasola biała, kalafior, groch zielony, kapusta, marchew, pomidory czy szpinak;
• ryby, takie jak łosoś, pstrąg czy halibut;
• mięsie, w szczególności wieprzowinie i wołowinie;
• podrobach, głównie wątrobach;
• mleku krowim, jajkach czy serze;
• soi, orzechach i drożdżach [2].

Czy brak witaminy C powoduje bezsenność? 

Podobnie jak witamina B6, również witamina C jest ważna w przypadku tryptofanu. A dokładniej, jest odpowiedzialna za poprawę jego wchłanianie z pożywienia. Preparaty witaminy C to m.in. Ascorvita, Cebion czy Vitaminum C Teva. W witaminę C są szczególnie bogate:

• owoce, takie jak cytrusy, truskawki, kiwi czy czarna porzeczka;
• warzywa, w szczególności szpinak, brokuły, natka pietruszki, papryka czy brukselka [1,2].

Jaki wpływ na sen ma witamina D?

Witamina D ma duży wpływ na jakość snu. Pełni ona istotne funkcje w syntezie melatoniny. Najlepszym źródłem witaminy D są promienie słoneczne, ponieważ jej synteza przebiega w skórze pod wpływem  promieniowania UVB. W naszym klimacie jednak większość ludzi ma niedobory tej witaminy i powinna ją suplementować. W aptece można ją znaleźć m.in. w preparatach: Ibuvit D3, Vigalex Forte czy Vigantol. Z kolei w pożywieniu, jej bogatymi źródłami są m.in.:

• tran i tłuste ryby, takie jak śledź, węgorz, łosoś czy pstrąg;
• nabiał m.in. masło, ser czy mleko;
• grzyby, takie jak borowik, pieczarka czy kurki;
• mięso, w szczególności baranina, wieprzowina czy królik [3].

Czy brak witaminy E może powodować, że jestem śpiący? 

Witamina E pełni szereg ważnych funkcji w organizmie, chociaż jest głównie znana jako przeciwutleniacz, a mało się mówi o jej możliwym wpływie na sen. Tokoferol nie ma  bezpośredniego wpływu na sen, ale udowodniono, że przy jej niedoborze może ucierpieć jakość snu. Można ją znaleźć w szeregu preparatów w aptece, np. Vitaminum E 200 mg, Swanson Witamina E czy Vitagal Witamina E. W produktach żywnościowych można ją spotkać m.in. w:

• warzywach liściastych, takich jak szpinak, kapusta czy jarmuż;
• awokado, truskawki, czy maliny;
• otręby pszenne, płatki owsiane czy brązowy ryż;
• oleje roślinne i orzechy [1,2].

Ziołowe tabletki na sen zawierające witaminy

Ziołowe tabletki na sen to popularne rozwiązanie dla osób zmagających się z problemami z zasypianiem, wywołanymi stresem lub napięciem nerwowym. Coraz częściej preparaty te wzbogacane są o witaminy z grupy B oraz inne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Połączenie naturalnych wyciągów roślinnych z witaminami może zwiększyć skuteczność działania uspokajającego i ułatwiającego zasypianie. Poniżej znajduje się zestawienie wybranych produktów, które łączą w sobie zioła i cenne mikroskładniki.

Jaka dieta na noc, żeby dobrze spać? 

Jak wspomniano, dieta jest bardzo istotnym źródłem, dostarczającym organizmowi witamin. Z tego względu pośrednio odgrywa ważną rolę w przypadku problemów ze snem. Aby uniknąć problemów ze snem, dieta powinna być odpowiednio zbilansowana w witaminy, ale także minerały. Magnez i wapń rozluźniają mięśnie, co poprawia jakość snu. Z kolei niedobór żelaza może prowadzić, chociażby do zespołu niespokojnych nóg, co znacznie zaburza sen. Dodatkowo, aby lepiej spać, posiłki szczególnie spożywane wieczorem powinny być lekkostrawne. Najlepiej, aby ostatni posiłek był spożyty co najmniej 2-3 godziny przed snem. Unikać należy kofeiny, a pomocne mogą okazać się herbatki z rumianku, melisy czy kozłka lekarskiego [1,2]. 

Podsumowanie

Jakich witamin brakuje osobie, której ciągle chce się spać? Na jakość snu mają wpływ przede wszystkim witaminy z grupy B oraz C, D i E. Aby zapewnić odpowiednią podaż tych witamin, należy zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. Należy również pamiętać  o lekkostrawnej kolacji i unikaniu kofeiny przed spaniem. W przypadku niemożności zapewnienia odpowiedniej ilości witamin z pożywienia, warto rozważyć zakup odpowiednich preparatów w aptece.

Olejek CBD pozyskuje się z głównie z kwiatów i nasion konopi siewnych (łac. Cannabis sativa), które charakteryzują się niską zawartością THC (poniżej 0,2-0,3%), co oznacza brak działania psychoaktywnego. W przeciwieństwie do THC, CBD zawierający kannabidiol, nie odurza ani nie uzależnia. Preparaty na bazie olejku CBD mogą zawierać śladowe ilości THC, jednak stężenie jest zbyt niskie, aby wywołać efekt psychostymulujący. 

Uważa się, że olejek CBD może wykazywać właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne, a także przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, przeciwpsychotyczne oraz przeciwdrgawkowe [1,2].

Czy olejek CBD może być stosowany w bezsenności?

Przeprowadzono badanie z udziałem 150 ochotników, którzy przez osiem tygodni stosowali różne dawki CBD (od 25 do 150 mg) lub placebo. W grupie przyjmującej CBD zaobserwowano poprawę jakości snu, szczególnie przy wyższych dawkach, w porównaniu do grupy zażywającej placebo. Choć wyniki są obiecujące, autorzy badania podkreślają potrzebę dalszych, bardziej rozległych badań, aby potwierdzić skuteczność i bezpieczeństwo CBD w leczeniu bezsenności [1,2].

Czym się kierować, wybierając olejek CBD?

Wybierając olejek CBD, zwróć uwagę na:

• Rodzaj olejku – na rynku dostępne są produkty pełnospektralne (zawierające różne kannabinoidy, w tym niewielką ilość THC), o szerokim spektrum (CBD, terpeny i inne kannabinoidy, jak CBM i CBG, ale bez THC) oraz izolaty (zawierające tylko CBD, bez terpenów i innych kannabinoidów). Badania sugerują, że preparaty pełnospektralne i o szerokim spektrum mogą być bardziej korzystne w przypadku bezsenności [3,4].
• Zawartość CBD – oejki CBD zawierają z reguły różne stężenia, np. 5%, 10%, 20%. Osobom początkującym zaleca się stosowanie mniej skoncentrowanych olejków.
• Sposób pozyskiwania olejku CBD – uważa się, że najlepszą jakość mają preparaty produkowane metodą ekstrakcji CO₂ w stanie nadkrytycznym. Unikaj natomiast tych produktów, do produkcji których użyto chemicznych rozpuszczalników, takich jak propan lub butan.
• Ekologia i certyfikaty jakości – przy wyborze sprawdź, czy surowiec użyty do produkcji olejku jest pozyskiwany z hodowli uprawianych w kontrolowanych warunkach, bez użycia herbicydów i innych chemikaliów. Warto stawiać na produkty oznaczone certyfikatami jakości [1,4].

Jaki olejek CBD na sen wybrać?

Przed zastosowaniem olejku CBD warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ preparatów tego typu nie powinno łączyć się z niektórymi antybiotykami oraz wieloma doustnymi lekami stosowanymi przewlekle. Pisaliśmy o tym w innym artykule (Czy olej CBD można łączyć z lekami? | leki.pl). 

Poniżej przedstawię kilka przykładowych preparatów dostępnych na rynku.

Medihemp Organic, olej 5% CBD & CBG, krople

O produkcie

• zawiera pełne spektrum kannabinoidów;
• buteleczka o pojemności 10 ml zawiera 500 mg CBD;
• pozyskiwany metodą ekstrakcji CO₂;
• surowiec pochodzi z ekologicznych upraw konopi;
• zalecane dawkowanie wynosi 4 krople dziennie (ok. 0,12 ml), co wystarcza na ok. 80 dni regularnego stosowania;
• posiada certyfikaty potwierdzające jakość [5].

Cannaby, Olej CBD Life 5%, krople

O produkcie

• zawiera pełne spektrum kannabinoidów;
• buteleczka o pojemności 10 ml zawiera 500 mg CBD;
• pozyskiwany metodą ekstrakcji CO₂;
• surowiec pochodzi z ekologicznych upraw;
• pozbawiony pestycydów, mikroorganizmów, metali ciężkich;
• dawkowanie jest uzależnione m.in. od masy ciała i tego, czy preparat ma być stosowany profilaktycznie, czy w celu poprawy jakości życia i złagodzenia dolegliwości;
• jedno opakowanie wystarcza na kilkanaśnie dni lub niecały miesiąc regularnego stosowania;
• preparat certyfikowany, testowany laboratoryjnie [6].

HempKing, olej CBD Natural Plus 10%, krople

O produkcie

• zawiera pełne spektrum kannabinoidów;
• jedna kropla olejku zawiera min. 5 mg fitoskładnika, a jedna buteleczka to ok. 200 kropli olejku;
• pozyskiwany metodą ekstrakcji CO₂;
• producent deklaruje brak szkodliwych substancji, takich jak pestycydy oraz metale ciężkie;
• surowiec pochodzi z upraw ekologicznych;
• jedno opakowanie wystarcza na około 2 miesiące;
• posiada certyfikaty potwierdzające spełnienie określonych norm jakościowych [7].

CannabiGold Premium, 1000 mg, krople

O produkcie

• zawiera pełne spektrum kannabinoidów;
• jedna buteleczka zawiera 1000 mg naturalnych fitokannabinoidów;
• pozyskiwany metodą ekstrakcji CO₂;
• surowiec pozyskiwany z upraw ekologicznych;
• pozbawiony metali ciężkich oraz pestycydów;
• wystarcza na około 1,5 miesiąca regularnego stosowania (zalecana dzienna porcja to 1 doza 2 razy dziennie);
• opakowanie wyposażone w pompkę;
• preparat certyfikowany [8].

Cibdol, Meladol CBD, krople

O produkcie

• zawiera pełne spektrum kannabinoidów;
• jedna buteleczka zawiera 1000 mg CBD;
• formuła wzbogaconą w melatoninę (jedna kropla zawiera 1 mg);
• składniki aktywne są zamknięte w liposomach, co chroni przed przedwczesnym rozkładem w przewodzie pokarmowym i ma z założenia zwiększyć wchłanianie substancji czynnych;
• pozyskiwany metodą ekstracji CO₂;
• surowiec pochodzi w upraw ekologicznych;
• jedno opakowanie wystarcza na ok. 15-30 dni regularnego stosowania;
• preparat przebadany laboratoryjnie [9].

Podsumowanie

Przewlekła bezsenność dotyczy nawet 6-15% populacji ogólnoświatowej. Pierwszym sposobem leczenia powinna być terapia poznawczo-behawioralna, która według danych, przynosi poprawę u ok. 60% pacjentów. Gdy jest nieskuteczna lub niedostępna, pacjenci często sięgają po preparaty bez recepty. 

Kannabinoidy mogą być ciekawą alternatywą, szczególnie dla osób, którym inne metody nie przynoszą ulgi. Warto wybierać preparaty pozyskiwane metodami, które nie niszczą związków zawartych w konopiach, pochodzące z ekologicznych upraw i posiadające odpowiednie certyfikaty [1-4].

Jakie są przyczyny bezsenności?

Przyczyn problemów ze snem jest bardzo wiele. Różne badania dowodzą, że częściej kobiety mają trudności z zasypianiem niż mężczyźni. Jest to uwarunkowane zmianami hormonalnymi, które pojawiają się u kobiet w okresie dojrzewania, menopauzy czy w czasie ciąży. Bezsenność może być również konsekwencją współistniejących chorób somatycznych, a więc reumatyzmu, przewlekłych dolegliwości bólowych, zgagi, czy nadczynności tarczycy. Ponadto z tą przypadłością zmagają się chorzy na depresję czy schizofrenię, a więc poważne choroby psychiczne wymagające długotrwałego leczenia. 

Jednakże, u największej grupy ludzi trudności z zasypianiem są jedną z konsekwencji nieradzenia sobie z nadmiernym stresem w życiu zawodowym i prywatnym. Dodatkowo prowadzenie bardzo nieregularnego życia, praca w systemie zmianowym, nadmierne picie alkoholu i napojów energetycznych, czy zbyt długie korzystanie przed snem ze smartfonu, tabletu czy laptopa bardzo przyczyniają się do powstania w krótkim czasie poważnych problemów ze snem [1-3].

Jakie są objawy bezsenności?

Do bardzo charakterystycznych objawów bezsenności zaliczamy [1-3];

• częste problemy z zaśnięciem po położeniu się spać;
• zbyt wczesne budzenie się;
• spędzanie dużej części nocy w pozycji leżącej, nie mogąc zasnąć;
• kilkukrotne wybudzanie się w nocy podczas snu;
• gorszy nastrój, rozdrażnienie i zmęczenie utrudniające codzienne funkcjonowanie;
• senność w ciągu dnia i drzemki w celu poprawy swojego samopoczucia;

Ile należy spać, aby być wypoczętym?

Ostatnie badania naukowe dowodzą, że ilość snu jest uwarunkowana genetycznie. Wg amerykańskiej organizacji zajmującej się badaniem snu- National Sleep Foundation długość snu zależy od wieku osób i obecnie kształtuje się następująco [1}:

• Noworodki (0-3 miesiące): 14-17 godzin snu dziennie
• Niemowlęta (4-11 miesięcy): 12-15 godzin snu dziennie
• Maluchy (1-2 lata): 11-14 godzin snu dziennie
• Przedszkolaki (3-5 lat): 10-13 godzin snu dziennie
• Dzieci w wieku szkolnym (6-13 lat): 9-11 godzin snu dziennie
• Nastolatki (14-17 lat): 8-10 godzin snu dziennie
• Dorośli (18-64 lata): 7-9 godzin snu dziennie
• Seniorzy (65+ lat): 7-8 godzin snu dziennie

Należy jednak pamiętać, że są to ogólne wytyczne. Dlatego mogą wystąpić indywidualne różnice dotyczące długości snu, które bardzo często zależą od stylu życia danej osoby oraz genetycznych predyspozycji.

7 sposobów na bezsenność

Aby poprawić długość i jakość swojego snu należy przestrzegać kilku prostych zasad, które również korzystnie wpłyną na nasze zdrowie i samopoczucie [2-3]:

• Po pierwsze, rozważ zakup wygodnego łóżka oraz dobierz do niego materac o odpowiednim stopniu twardości, który nie powinien być zbyt miękki. Warto przy tej okazji zadbać o 
• Po drugie, regularnie przewietrz swoją sypialnię, gdyż optymalna temperatura snu wynosi pomiędzy 18-20 stopni, a wyższa temperatura sprzyja  wybudzaniu się ze snu, oraz utrudnia zasypianie.
• Po trzecie, zamień wieczorne oglądanie telewizji oraz korzystanie z laptopa, tabletu lub smartfonu na czytanie książek, gdyż urządzenia elektroniczne emitują światło niebieskie, które zaburza nasz rytm snu.
• Po czwarte, bądź systematyczny i kładź się spać codziennie o podobnej porze, a w środku dnia lub popołudniami unikaj krótkich drzemek;
• Po piąte, unikaj spożywania tłustych, ciężkostrawnych pokarmów przed snem oraz spożywania alkoholu i napojów energetycznych;
• Po szóste, zwiększ swoją aktywność fizyczną zwłaszcza w godzinach popołudniowych, ale nie tuż przed pójściem spać;
• Po siódme, staraj się ograniczać otaczające cię źródła stresu, które bardzo negatywnie wpływają na sen. Warto pomyśleć o relaksującej kąpieli, masażu, medytacji czy skorzystaniu z różnych herbat ziołowych np.; z melisy czy dziurawca.

Podsumowanie

Podsumowując, gdy mamy częste trudności z zasypianiem, warto spróbować zmienić swoje złe nawyki poprzez wprowadzenie kilku prostych zasad, które poprawią nasze codzienne funkcjonowanie. Dzięki nim poczujemy się lepiej, a nasza codzienna praca będzie wydajniejsza. 

Nikotyna jest silną trucizną, która uzależnia psychicznie i fizycznie. Efekty odstawienia nikotyny są u większości osób najbardziej uciążliwe w ciągu pierwszego miesiąca po rzuceniu palenia. U niektórych pacjentów mogą trwać znacznie dłużej, nawet przez 3 miesiące. Generalnie objawy odstawienia nikotyny wraz z postępującym czasem ustępują i są coraz łagodniejsze. W zależności jednak od stresu czy trudnych sytuacji, jakie będą się pojawiać w codziennym życiu, nagła chęć zapalenia papierosa może się pojawić po wielu miesiącach lub nawet latach po rzuceniu nałogu [1]. 

Jakie są objawy odstawienia nikotyny?

Rzucenie palenia nie jest łatwe. Wiele prób jest przerywanych przez pojawiające się objawy odstawienia papierosów. Tutaj potrzebna jest silna wola i ewentualnie wprowadzenie produktów, które ułatwią ten proces. Objawy bowiem są najsilniejsze w ciągu pierwszych dni po odstawienia papierosów, a następnie sukcesywnie maleją. Do najważniejszych objawów należą:

• pogorszenie nastroju, rozdrażnienie – rzucanie palenia najlepiej zacząć od weekendu lub dnia wolnego w pracy, ponieważ dodatkowy stres z nią związany może znacznie utrudnić rzucenie palenia;
• problemy ze snem i koncentracją – warto zacząć ćwiczyć, zainteresować się jogą, rozciąganiem co poprawi koncentrację, a na problemy ze snem zastosować roślinne leki dostępne bez recepty w aptece;
• bóle głowy – warto mieć pod ręką leki przeciwbólowe zawierające np. paracetamol lub Ibuprofen;
• przybranie na wadze – nikotyna hamuje metabolizm i zmniejsza apetyt, dlatego warto zaopatrzyć się w zdrowe przekąski, które nie powodują nagłego wzrostu masy ciała [2].

Jak złagodzić objawy odstawienia nikotyny?

Istnieje wiele sposobów na złagodzenia objawów odstawienia po rzuceniu palenia. Generalnie najlepiej działa połączenie wymienionych poniżej sposobów:

• wsparcie psychologiczne od najbliższych, spotkania z psychologiem czy uczestnictwo w grupach wsparcia;
• techniki relaksacyjne, ćwiczenia fizyczne i unikanie sytuacji, które mogą kojarzyć się z paleniem np. imprezy, alkohol;
• dostępna bez recepty nikotynowa terapia zastępcza jako element stopniowego odstawienia nikotyny, co znacznie zmniejsza objawy efektu odstawienia w porównaniu do rzucenia palenia z dnia na dzień (dostępne są plastry, gumy, czy pastylki nikotyną);
• leki zawierające cytyzynę (dostępne w aptece bez recepty) pozwalające podczas kuracji rzucić palenie i redukujące część efektów odstawienia;
• suplementy diety i leki OTC redukujące stres i ułatwiające zasypianie zawierające np. kozłek lekarski czy melisę;
• w przypadku bardzo silnego efektu odstawienia nikotyny lekarz może zalecić silne leki na receptę zawierające bupropion np. Zyban (zmniejsza głód i poprawia nastrój) lub wareniklina np. Champix (zmniejsza przyjemność z palenia, zmniejsza efekty odstawienia poprzez blokowanie receptorów nikotynowych) [1,2].

Co stosować na objawy odstawienia papierosów?

Najważniejszymi preparatami w tej grupie są te zawierające nikotynę. Dzięki ich zastosowaniu można stopniowo przyzwyczajać organizm do zmniejszającej się dawki nikotyny. Dzięki temu zwiększa się szansa na zmniejszenie efektów odstawienia nikotyny. Dodatkowo, pomocne mogą być preparaty do rzucania palenia z cytyzyną oraz łagodzące stres i ułatwiające zasypianie np. z melisą czy walerianą. 

Nicorette spray, aerozol

O produkcie 

• 1 dawka aerozolu zawiera 1 mg nikotyny (w opakowaniu jest 150 dawek);
• występuje w dwóch smakach – Cool Berry oraz Fresh Mint;
• oprócz nikotyny aerozol zawiera glikol propylenowy, etanol bezwodny, trometanol, poloksamer 407, glicerol, sodu wodorowęglan, lewomentol, aromat miętowy, aromat chłodzący, sukralozę, acesulfam potasowy, kwas solny (10%) (do ustalenia pH 9) i wodę oczyszczoną;
• aerozol zapewnia błyskawicznie wchłanianie,
• może być stosowany przez osoby dorosłe wg. dawkowania podanego w instrukcji rzucania palenia, ułatwia rzucenie palenia i zmniejsza objawy efektu odstawienia [3].

Nicorette, gumy do żucia 

O produkcie 

• gumy są dostępne w dwóch dawkach, każda guma zawiera 2 mg lub 4 mg nikotyny;
• występują w czterech wariantach smakowych, Classic, Fresh Mint, Fruit i Ice White;
• oprócz nikotyny zawierają bezwodny węglan sodu, gumę bazową, sorbitol proszek, aromaty smakowe, glicerynę 85% i żółcień chinolinową;
• osoby dorosłe powinny stosować gumy według harmonogramu rzucania palenia w ulotce [3].

Niquitin, pastylki do ssania

O produkcie 

• występuje w dawkach 2 mg lub 4 mg w 1 pastylce;
• zawiera dodatkowo mannitol (E 421), alginian sodu, gumę ksantanową, wodorowęglan potasu, kopolimer poliakrylu wapnia z glikolem diwinylowym, węglan sodu bezwodny, aspartam (E 451), stearynian magnezu, laktozę i białko sojowe;
• mają miętowy, orzeźwiający smak;
• w zależności od ilości wypalanych papierosów dorośli powinni stosować produkt zgodnie z instrukcją [4]. 

Niquitin, przezroczysty plaster

O produkcie 

• dostępny w trzech dawkach 7 mg, 14 mg oraz 21 mg uwalnianych w 24h;
• aplikowany tylko raz dziennie, nie pogarsza jakości snu;
• dorośli powinni stosować zgodnie z instrukcją w zależności od ilości wypalanych papierosów [4].

Desmoxan, tabletki powlekane 

O produkcie 

• każda tabletka powlekana zawiera 1,5 mg cytyzyny;
• tabletki zawierają substancje pomocnicze: mannitol, celulozę mikrokrystaliczną, magnezu stearynian, glicerolu dibehenian i hypromelozę;
• może być stosowany tylko przez osoby dorosłe;
• terapia trwa 25 dni, zgodnie z instrukcją, po tym czasie, pacjent powinien nie palić [5]. 

Valused, płyn doustny

O produkcie 

• 100 g preparatu zawiera 45 g nalewki z ziela męczennicy, 36 g nalewki z szyszek chmielu i 4,5 g intraktu z korzenia kozłka lekarskiego;
• jest to produkt leczniczy, ma więc udowodnione działanie lecznicze;
• zawiera 55-65 % (v/v) etanolu;
• może być stosowany powyżej 12. roku życia oraz przez osoby dorosłe;
• produkt leczniczy działa uspokajająco i ułatwia zasypianie, co może łagodzić efekty odstawienia nikotyny [6].

Melisal forte, syrop

O produkcie 

• 100 g syropu zawiera 10 g wyciągu płynnego złożonego z liścia melisy (Melissae folium), kwiatostanu głogu (Crateagi inflorescentia) i korzenia arcydzięgla (Archangelicae radix);
• zarejestrowany jako produkt leczniczy, będzie miał działanie lecznicze w przeciwieństwie do suplementów diety;
• zawiera 0,4% etanolu;
• może być używany od 12. roku życia i przez dorosłych;
• pomaga w przypadku stanów napięcia nerwowego i ułatwia zasypianie, łagodząc efekty odstawienia nikotyny [7].

Magne-B6 Zmęczenie i stres, tabletki powlekane

O produkcie 

• wyciąg z ashwagandhy jest standaryzowany, czyli ma określoną jakość;
• magnez ma formę dobrze przyswajalnego cytrynianu;
• magnez może być przydatny w przypadku występowania efektów odstawienia nikotyny, dodatkowo ashwagandha powinna korzystnie wpłynąć na samopoczucie pacjenta [8].

Podsumowanie 

Objawy po odstawieniu nikotyny często zniechęcają do rzucenia palenia. Aby je złagodzić warto przemyśleć ten proces i zrobić to stopniowo. Pomocne mogą w tym być preparaty zawierające nikotynę lub cytyzynyę. Z kolei aby złagodzić objawy, takie jak senność czy rozdrażnienie, warto spróbować leków lub suplementów ułatwiających zasypianie i działających uspokajająco. W rzadkich przypadkach lekarz może zdecydować o konieczności stosowania silnych leków dostępnych jedynie na receptę, zawierających bupropion czy wareniklinę.

Bezsenność to zaburzenie, w którym występuje niedostateczna ilość lub jakość snu, związana z trudnościami w zasypianiu, utrzymaniu snu lub budzeniem się zbyt wcześnie rano z niemożnością ponownego zaśnięcia. Problemy ze snem, aby uznać je za istotne, muszą powodować duży dyskomfort lub trudności w codziennym funkcjonowaniu oraz występować co najmniej 3 noce w tygodniu.  Wyróżnia się bezsenność przygodną, trwającą do kilku dni oraz krótkotrwałą, obejmującą okres do kilku tygodni [1]. 

Ze względu na przyczynę problemu wyróżniamy bezsenność pierwotną (zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenia snu i czuwania oraz zaburzenia ruchowe, np. zespół niespokojnych nóg i okresowe ruchy kończyn podczas snu) i wtórną. Bezsenność wtórna jest objawem innej choroby, np. napięcia psychicznego, często będącego skutkiem stresujących wydarzeń lub istotnych zmian w życiu, przewlekłego bólu. Podłożem problemów ze snem mogą być również krótkie i przemijające dolegliwości fizyczne lub zaostrzenia różnych chorób. Bezsenność przewlekłą rozpoznaje się gdy jest okres trwania objawów jest nie krótszy niż 3 miesiące [1,2].

Bezsenność u osób starszych

Wiele zmian wzorców snu u seniorów jest fizjologicznie poprawne, czyli normalne, jak na przykład wydłużony czas zasypiania, czy skrócenie całkowitego czasu snu. Zmiany te są związane ze zwyczajnym procesem starzenia. Inne stany, zaliczane do bezsenności pierwotnej, powinny być odpowiednio diagnozowane i leczone. Natomiast wtórne zaburzenia snu częste u osób starszych, wynikające ze współistniejących stanów, to np. przewlekły ból, refluks żołądkowo-przełykowy, częste oddawanie moczu, duszność związana z zastoinową niewydolnością serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, czy astma. Dodatkowo niska aktywność fizyczna w ciągu dnia, mało intensywny styl życia, w szczególności po przejściu na emeryturę, współwystępowanie zaburzeń psychicznych (depresja, zaburzenia lękowe), przyczyniają się do częstszego występowania bezsenności u seniorów [2].

Co stosować na sen dla seniora?

Kiedy pacjent z bezsennością trafi do lekarza, pierwszym etapem nie powinno być od razu leczenie farmakologiczne, lecz edukacja pacjenta w zakresie prawidłowej higieny snu, zmiany nawyków i trybu życia. Dokładne badania diagnostyczne pozwolą na wykrycie chorób współistniejących, w których zaburzenia snu są jednym z objawów. Często rozwiązanie problemów emocjonalnych i sytuacji trudnych psychologicznie dla pacjenta zasadniczo poprawia jego sen. W przypadku bezsenności przewlekłej zaleca się, aby każdy pacjent otrzymał leczenie w formie terapii poznawczo-behawioralnej, która jest krótkoterminową, ustrukturyzowaną metodą leczenia. Jej podstawą są specjalne techniki wzmacniające potrzebę snu oraz okołodobowy rytm snu i czuwania [3].

Higiena snu

Higiena snu to zbiór czynności i zasad, których wykonywanie i przestrzeganie poprawia jakość snu. Jeżeli zachodzi konieczność zastosowania leków nasennych, przestrzeganie zasad higieny snu u większości pacjentów dodatkowo zwiększa ich skuteczność, co może pozwolić na stosowanie leku w najniższej skutecznej dawce i skrócenie czasu leczenia [4].

Zasady właściwej higieny snu są następujące:

• należy unikać ciężkostrawnych posiłków, alkoholu oraz palenia papierosów przed snem;
• intensywną aktywność fizyczną trzeba zakończyć co najmniej 3 godziny przed snem, łagodne i umiarkowane ćwiczenia są dozwolone do 60 minut przed snem;
• należy unikać rozbudzających poznawczo lub emocjonalnie aktywności umysłowych przed snem (np. pracy, intensywnej nauki, programów telewizyjnych, korzystania z Internetu);
• ostatnie 60 minut przed snem trzeba przebywać w łagodnie oświetlonym otoczeniu, unikać silnego światła i korzystania z urządzeń elektronicznych wyposażonych w ekran;
• warto unikać odpoczywania w pozycji leżącej i spędzania czasu w łóżku w ciągu dnia;
• należy unikać regularnego przyjmowania leków nasennych;
• warto prowadzić regularny tryb życia, wstawać rano o tej samej porze;
• należy zadbać o odpowiednią temperaturę (najlepiej ok 18°C) oraz świeże powietrze w sypialni [1,4].

Passiflora – naturalne wsparcie snu i relaksu u osób starszych

Wśród naturalnych sposobów wspierania spokojnego snu u osób starszych warto zwrócić uwagę na Passiflorę (męczennicę cielistą, Passiflora incarnata), która od lat znajduje zastosowanie w łagodzeniu napięcia nerwowego i poprawie jakości snu. Kompleks substancji aktywnych zawarty w Passiflorze działa na układ nerwowy, wspierając naturalne procesy relaksacji i zasypiania. Co istotne, preparaty z Passiflorą są dobrze tolerowane przez seniorów i nie powodują uzależnienia ani porannego otępienia, w przeciwieństwie do wielu syntetycznych leków nasennych. Stosowanie Passiflory przynosi wyraźną poprawę jakości snu, zmniejsza uczucie lęku i pomaga w odzyskaniu naturalnego rytmu dobowego.

Sedistress fortetabletki, 500 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• roślinny, tradycyjny produktu leczniczy;
• zawiera wyciąg suchy z ziela męczennicy – roślinę wykazującą działanie łagodzące objawy stresu psychicznego;
• przeznaczony do łagodzenia nerwowości, niepokoju i rozdrażnienia;
• ułatwia zasypianie;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 12. roku życia.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku nerwowości, stresu oraz bezsenności.

Dawkowanie

Przyjmuj lek zgodnie z poniższymi zaleceniami:

• W przypadku łagodzenia krótkotrwałego stresu psychicznego: przyjmuj od 1 do 2 tabletek na dobę.
• W przypadku trudności z zasypianiem: przyjmij 1 tabletkę wieczorem, na około pół godziny przed snem. W razie potrzeby możesz przyjąć drugą tabletkę później.

Nie przekraczaj dawki 3 tabletek na dobę. Jeśli objawy nie ustępują po 2 tygodniach, skonsultuj się z lekarzem. Tabletki połykaj w całości, popijając dużą ilością wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Leki na sen dla seniora

Zalecenia na temat leczenia bezsenności wskazują, że objawowe leczenie farmakologiczne jest wskazane głównie w leczeniu krótkotrwałych problemów ze snem. Zanim jednak trafimy do lekarza, w przypadku sporadycznych problemów z zasypianiem oraz utrzymaniem snu możemy wypróbować dostępne preparaty z apteki. Poniżej podpowiadamy, co na sen dla seniora spośród dostępnych leków będzie najbezpieczniejsze i najskuteczniejsze [1].

Melatonina

U osób cierpiących na zaburzenia snu, zwłaszcza z opóźnioną fazą snu i zaburzeniami rytmu dobowego, dobrym wyborem leczenia jest melatonina – odpowiednik hormonu wydzielanego przez szyszynkę (gruczoł w naszym mózgu). Średnie dawki to 3–5 mg/dobę. Jednak działanie melatoniny obserwuje się czasami dopiero po upływie 2 tygodni przyjmowania leku. U wszystkich, nie tylko starszych melatonina zalecana w leczeniu bezsenności powodowanej zaburzeniami rytmu snu i czuwania, szczególnie w pracy zmianowej, przy zmianach stref czasowych i u osób niewidomych. Melatonina jest lekiem bezpiecznym, tzn. w praktyce nie obserwuje się istotnych interakcji z innymi lekami. Nie powoduje ona uzależnia, a w trakcie jej stosowania nie obserwuje się narastania tolerancji [1,3,5].

Leki roślinne

Jeśli problemy ze snem są spowodowane napięciem psychicznym, można zastosować leki roślinne. Kozłek lekarski (inaczej waleriana), melisa lekarska, męczennica cielista, chmiel zwyczajny, dziurawiec zwyczajny to gatunki roślin, z których pozyskuje się wyciągi (ekstrakty), stosowane tradycyjnie w okresowych trudnościach w zasypianiu na tle nerwowym, jako środek łagodzący objawy napięcia nerwowego wywołanego stresem, lękiem, niepokojem. Surowcami roślinnymi są korzeń kozłka, liść melisy, ziele męczennicy, szyszka chmielu, ziele dziurawca. Stosowanie leków roślinnych zalecane jest w leczeniu krótkotrwałych problemów ze snem. Warto pamiętać, że składniki ziołowe (przede wszystkim dziurawiec), przy niekontrolowanym i długim stosowaniu mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z innymi lekami. Szczególnie istotne jest to u seniorów, którzy zazwyczaj stosują wiele różnych leków [1,3].

Leki przeciwhistaminowe

Alternatywą dla silnych leków nasennych dostępnych jedynie na receptę (np. Nasen, Stilnox, Imovane, Estazolam) w leczeniu krótkotrwałym, czyli do 7 dni, są leki przeciwhistaminowe, np. doksylamina, dostępna stosunkowo od niedawna bez recepty [1]. Doksylamina wykazuje silne działanie nasenne i uspokajające. Skutecznie skraca czas oczekiwania na zaśnięcie oraz wydłuża czas trwania i zwiększa głębokość snu [6]. Niestety leki przeciwhistaminowe mogą w wyższych dawkach w połączeniu z innymi lekami powodować ryzyko wystąpienia groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Leki przeciwhistaminowe powinny być bardzo ostrożnie stosowane u osób starszych w leczeniu doraźnym, m.in. z powodu długiego okresu utrzymywania się leku w organizmie [1]. Osoby w wieku powyżej 65 lat są bardziej narażone na występowanie innych schorzeń, które mogą wymagać zmniejszenia dawki doksylaminy. Zalecana dawka początkowa wynosi 12,5 mg, podawana 30 minut przed snem [6].

Jakie leki na sen dla osób starszych znajdziemy w aptece?

Spośród leków dostępnych w aptekach na sen dla seniora, najbezpieczniejsze będą preparaty z melatoniną. W drugiej kolejności można wypróbować leki ziołowe, choć trzeba brać pod uwagę podwyższone ryzyko interakcji z innymi lekami. Dopiero na końcu, gdy inne preparaty nie będą skuteczne, można sięgnąć po preparaty z doksylaminą. Warto pamiętać, że pacjenci z uporczywymi problemami ze snem powinni skonsultować się z lekarzem. Poniższa tabela przedstawia różne opcje leków i preparatów wspomagających sen u osób starszych.

Podsumowanie

Bezsenność jest częstym problemem, szczególnie u osób starszych. Warto zadbać o prawidłową higienę snu i nasze nawyki, ponieważ dzięki temu jesteśmy w stanie znacząco poprawić jakość snu. W przypadku krótkotrwałych kłopotów ze snem możemy wspierać się lekami dostępnymi bez recepty, takimi jak np. melatonina czy leki roślinne. Warto jednak pamiętać, że niektóre leki dostępne bez recepty mogą wchodzić w interakcje z już stosowanymi lekami, szczególnie u seniorów. Pacjenci z długotrwałymi problemami ze snem powinni skonsultować się z lekarzem.

Problemy ze snem dotykają nawet 40% do 60% kobiet w okresie menopauzy. Trudności mogą obejmować nie tylko samo zasypianie, ale także częste nocne wybudzenia, zbyt wczesne pobudki oraz brak poczucia regeneracji, które powinno nastąpić po przespanej nocy. U niektórych kobiet pojawiają się również uderzenia gorąca i nocne poty, które pogarszają jakość snu i wpływają na ogólne samopoczucie.

Za jedną z przyczyn tego typu dolegliwości uważa się spadek poziomu hormonów — estrogenów i progesteronu. Ponieważ odgrywają one ważną rolę w regulowaniu cyklu snu i czuwania, wahanie oraz obniżenie ich stężenia we krwi może prowadzić do bezsenności. Jednocześnie należy mieć na uwadze to, że problemy ze snem mogą wynikać także z innych czynników, takich jak choroby współistniejące oraz fizyczne i psychiatryczne aspekty zdrowia [1-3].

Jak leczyć bezsenność w menopauzie?

Leczenie bezsenności w menopauzie może być trudne, ponieważ przyczyny tego problemu są złożone i różnorodne. Aby znaleźć odpowiednie rozwiązanie, często trzeba wykonać badania, które pomogą ustalić, co dokładnie powoduje kłopoty ze snem i pozwoli dobrać odpowiednią metodę leczenia. Inną opcją jest włączenie leków nasennych. Tutaj pojawia się wiele możliwości terapeutycznych bez recepty (np. zioła, difenhydramina) lub leków nasennych na receptę. Omówmy najpierw przyczyny bezsenności związane z menopauzą i wahaniami hormonów, a potem przejdziemy do leków i suplementów bez recepty [1,2].

Hormonalna terapia zastępcza

Jedną z metod leczenia objawów menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza. Stosuje się wówczas preparaty zawierające te hormony, których niedobór powoduje różne objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca czy bezsenność. Hormonalna terapia zastępcza (Femonston, Systen Conti, Lenzetto) może być stosowana doustnie, jednak dostępne są również preparaty w postaci plastrów i aerozoli na skórę. Wszystkie leki zaliczane do tej grupy wydawane są jedynie z przepisu lekarza i powinny być stosowane pod jego nadzorem. Poniżej opisujemy wybrane leki stosowane w HTZ [1-4].

Femoston, tabletki powlekane

O produkcie

• produkt leczniczy dostępny na receptę;
• zawiera dwa odpowiedniki hormonów — estrogenów i progesteronu, których stężenie we krwi spada po przejściu menopauzy;
• stosowany w hormonalnej terapii zastępczej oraz profilaktyce osteoporozy;
• pomocny w leczeniu zaburzeń snu wywołanych niedoborem estrogenów;
• dostępny w różnych dawkach, co pozwala indywidualnie dostosować terapię do potrzeb pacjentki;
• zażywanie preparatu powinno być nadzorowane przez lekarza [5].

Systen Conti, system transdermalny

O produkcie

• produkt leczniczy dostępny na receptę;
• stanowi połączenie dwóch syntetycznych odpowiedników hormonów naturalnie występujących w organizmie, czyli estrogenów i progesteronu;
• stosowany w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet z zachowaną macicą;
• przeznaczony do stosowania ciągłego, pod nadzorem lekarza;
• postać plastra na skórę sprawia, że stosowanie jest komfortowe i pozwala na stopniowe dostarczanie substancji czynnych do krwiobiegu;
• może przyczyniać się do łagodzenia zaburzeń snu wynikających z niedoboru estrogenów;
• u kobiet, które przeszły zabieg chirurgicznego usunięcia macicy (histerektomię) wskazany jest inny system transdermalny, który zawiera jedynie odpowiednik estrogenów (Systen 50) [6].

Lenzetto, aerozol na skórę

O produkcie

• produkt leczniczy dostępny na receptę;
• zawiera syntetyczny odpowiednik estrogenów, których niedobór może powodować m.in. bezsenność w okresie menopauzy;
• stosowany w hormonalnej terapii zastępczej;
• dostępny w postaci aerozolu na skórę, co jest wygodną alternatywą dla tabletek i plastrów na skórę;
• można stosować u kobiet po zabiegu chirurgicznego usunięcia macicy (histerektomii) [7].

Czy melatonina poprawia sen?

Hormonalna Terapia Zastępcza i nieprawidłowości w poziomie hormonów u kobiet to jedno, ale przyczyny mogą być także inne. Czasami dochodzi do zaburzenia rytmu dobowego, co może być związane z innym hormonem – melatoniną. Melatonina jest hormonem naturalnie występującym w organizmie. Stężenie tej substancji spada wraz z wiekiem, dlatego uważa się, że może być pomocna w leczeniu zaburzeń snu u kobiet w okresie menopauzy. Leki z melatoniną na sen (Senaxa PR, Melatonina Lek-AM) oraz suplementy diety (Olimp Forsen Forte z Melatoniną) uważa się za stosunkowo bezpieczne — nie uzależniają i mogą być stosowane doraźnie lub regularnie przez 2-3 miesiące. Są dostępne bez recepty, a w postaci o przedłużonym uwalnianiu na receptę [1-4].

Leki bez recepty na bezsenność

Jeśli zmagasz się z bezsennością i ziołowe preparaty nie przynoszą oczekiwanych efektów, warto sięgnąć po silniejsze, ale dostępne bez recepty substancje, takie jak doksylamina i difenhydramina. Oba leki skutecznie pomagają zasnąć, są bezpieczne i nie powodują uzależnienia, co odróżnia je od niektórych leków dostępnych na receptę. Difenhydramina zaczyna działać już po 15 minutach, a jej efekt nasenny utrzymuje się od 1 do 3 godzin. Co ważne, działanie zanika po 4-6 godzinach, co pozwala na poranne wstawanie bez uczucia senności. Doksylaminę i difenhydraminę stosuje się zwykle około 20 minut przed snem, wyłącznie u osób dorosłych. To skuteczna alternatywa dla osób szukających szybkiego i niezawodnego rozwiązania problemu z zasypianie.

Leki ziołowe – naturalna pomoc w problemach ze snem

Problemy ze snem w okresie menopauzy można łagodzić, stosując leki ziołowe o działaniu wyciszającym i uspokajającym. Do substancji tych zalicza się m.in. wyciągi z korzenia kozłka lekarskiego, ziela passiflory (męczennicy), szyszek chmielu, liści melisy oraz kwiatów lawendy. Można łączyć tego typu preparaty z solami magnezu, które wywierają pozytywny wpływ na kondycję układu nerwowego [10].

W leczeniu bezsenności mogą pomóc także preparaty zawierające izoflawony sojowe, które są naturalnymi fitoestrogenami i naśladują działanie estrogenów. Izoflawony sojowe łączą się z receptorami estrogenowymi, co przy regularnym stosowaniu może łagodzić objawy menopauzy i ograniczać jej skutki uboczne, w tym problemy ze snem. Na receptory estrogenowe oddziałują również preparaty zawierające wyciąg z pluskwicy groniastej (łac. Cimicifuga racemosa). Składnikiem aktywnym są tu m.in. triterpenoidy [11,12,15].

Leki ziołowe zawierające wyciągi z soi lub pluskwicy groniastej mają zwykle łagodniejsze działanie na organizm i mogą być bezpieczniejszą alternatywą w porównaniu do leków stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej. Jednocześnie uważa się, że preparaty zawierające wyciągi z soi oraz pluskwicy groniastej rzeczywiście zmniejszają niektóre objawy menopauzy, jednak ich stosowanie w leczeniu bezsenności w tym okresie pozostaje kwestią dyskusyjną [11,12].

Podsumowanie

Bezsenność w okresie menopauzy dotyka wiele kobiet i często wiąże się z wahaniami hormonów, takimi jak estrogeny i progesteron. W leczeniu tych dolegliwości skuteczna może być hormonalna terapia zastępcza (HTZ), która pomaga przywrócić równowagę hormonalną, łagodząc objawy, takie jak nocne poty i uderzenia gorąca. Alternatywą są leki bez recepty, np. difenhydramina, która działa szybko, ułatwiając zasypianie bez ryzyka uzależnienia, a jej działanie ustępuje po 4-6 godzinach, pozwalając obudzić się wypoczętą. Kobiety mogą także korzystać z preparatów ziołowych zawierających melisę, kozłek lekarski czy szyszki chmielu, które mają działanie uspokajające. Pomocne mogą być również naturalne fitoestrogeny, takie jak izoflawony sojowe, które naśladują działanie estrogenów. Każda z tych metod ma swoje zalety, ale dobór odpowiedniej terapii zależy od indywidualnych potrzeb. Warto skonsultować się z lekarzem, aby znaleźć najlepsze rozwiązanie dla poprawy jakości snu i życia.

Żyjemy w środowisku pełnym wyzwań, a nasze codzienne zadania wymagają skupienia, koncentracji i szybkiego działania. Z tego powodu możemy czuć się przemęczeni, zestresowani i wyeksploatowani psychicznie. Wynikiem szybkiego trybu życie mogą być problemy ze snem, które objawiają się trudnościami w zasypianiu lub częstym wybudzaniem. Czy zioła na spanie są skuteczne? Jakie herbatki na sen zastosować?

Bezsenność to bardzo ważny problem, gdyż może indukować sporo nieprawidłowości zdrowotnych. Przewlekłe zaburzenia snu zwiększają ryzyko rozwoju nadciśnienie tętniczego krwi, otyłości, cukrzycy, depresji, a nawet choroby Alzheimera. Istnieje wiele leków, które pomagają w trudnościach ze snem, jednak niosą one za sobą pewne działania niepożądane. Nie zawsze też problemy są na tyle silne, aby od razu wkraczać z farmakoterapią. Niektóre zioła na spanie, które znajdziemy w herbatach na dobry sen, są skuteczne w początkowych problemach z bezsennością [1].

Jaką herbatę na sen warto wybrać?

W herbatach na sen dostępnych w aptekach znajdziemy wysuszone surowce roślinne. Niektóre z nich dostępne są jedynie w formie sypkiego produktu, ale sporo można kupić jako herbatki na sen w jednodawkowych saszetkach. W obu przypadkach surowiec jest ten sam. Do najczęstszych ziół na spanie należy kozłek lekarski, lawenda lekarska, chmiel zwyczajny, melisa lekarska, rumianek pospolity, dziurawiec zwyczajny lub męczennica cielista. W dalszej części artykułu omówimy ich właściwości i postaramy się wyłonić najlepszą herbatę na sen [1,2].

Herbatki na sen z kozłkiem

Najczęstsze zioło na spanie, które nasuwa się na myśl, to kozłek lekarski, a dokładniej jego korzenie. Związki zawarte w korzeniu działają uspokajająco i relaksująco. Stosuje się je także do leczenia nerwicy wegetatywnej i napięcia psychicznego, które jest niezależne od naszej woli. Kozłek lekarski znajduje zastosowanie w terapii zaburzeń snu i trudności w zasypianiu. Waleriana zmniejsza czas wybudzeń w trakcie snu oraz poprawia jego długość. Zwykle jednorazowo stosuje się od 2 do 3 g surowca (maksymalnie 10 g na dobę). Lepsze działanie wykazuje korzeń świeży niż wysuszony. Waleriana przez niektórych bywa uważana za surowiec kontrowersyjny w leczeniu zaburzeń snu, gdyż pewne badania wskazują na brak różnicy między nią a placebo [1-3].

Lawenda lekarska

Lawenda to kolejna roślina, której nie powinno zabraknąć w najlepszych herbatach na sen. Kwiaty lawendy wykazują działanie uspokajające, nasenne i relaksujące. Badania skupiają się na właściwościach sileksanu, czyli składnika zawartego w tej roślinie. Ma on potwierdzoną skuteczność w poprawie jakości snu i redukcji stresu. W doświadczeniach wykorzystywano duże dawki związku przez kilka tygodni. Takich ilości nie znajdziemy w mieszankach na sen, ale świadczy to o tym, że lawenda faktycznie działa. Zwykle stosuje się napar z 1 g lawendy podawany maksymalnie 3 razy na dobę. Zbyt częste stosowania surowca w zbyt dużych ilościach może podrażnić błonę śluzową żołądka [1-3].

Chmiel zwyczajny

Szyszki chmielu zwyczajnego nie powinny kojarzyć się tylko z browarnictwem, gdyż to surowiec wykorzystywany do łagodzenia problemów ze snem. W przypadku tego surowca istnieją także różne doniesienia o jego skuteczności. Chmiel zdecydowanie warto łączyć z innymi ziołami na spanie, np. walerianą. Wtedy efekty związane z poprawą snu są zdecydowanie lepsze. Zwykle jednorazowo przygotowuje się napar z 0,5 g szyszek chmielu. Dobowo nie powinno przekraczać się dawki 2 g [1-3].

Dziurawiec

Dziurawiec zwyczajny to kolejna roślina, którą uważa się za dobra na sen. Należy tutaj pamiętać, że najlepsze działanie uspokajające, a nawet przeciwdepresyjne osiągniemy, stosując wyciągi alkoholowe. Z tego powodu napary wodne z dziurawca nie do końca pomogą jako herbatki na sen [3].

Inne zioła na spanie

W ogólnie pojętej terapii zaburzeń snu i problemów z zasypianiem stosuje się także inne zioła. Możemy tu wyróżnić rumianek pospolity, melisę lekarską, rozmaryn lub męczennicę cielistą. Dodatek takich roślin do naszych herbatek na sen zdecydowanie nie zaszkodzi, a poprawi nasze nerwy i sprawi, że lepiej zaśniemy [1-3].

Jak przygotować herbatę na dobry sen?

Poznaliśmy już zioła na spanie, które warto kupić, jeśli nie możemy zasnąć lub często budzimy się w nocy. Jak przygotować herbatę na dobry sen, aby nam pomogła? Herbatki na sen przygotowuje się w formie naparów. Jeśli korzystamy z wysuszonych surowców kupowanych oddzielnie, to najpierw należy odważyć ich odpowiednią ilość i przesypać, np. do zaparzacza lub szklanki. W międzyczasie powinniśmy zagotować wodę. Następnie wrzącą wodą zalewamy szklankę z ziołami na sen i odstawiamy na 10-15 minut. Po tym czasie napar na sen jest gotowy do wypicia [4].

Jakie są najlepsze herbaty na sen z apteki?

Co jeśli nie chcemy sami przygotowywać ziół na spanie? Czy istnieją dobre herbaty na sen? W aptekach znajdziemy sporo gotowych mieszanek, które zwykle są w jednorazowych torebkach gotowych do zaparzenia. Najlepsze herbaty na sen powinny zawierać różnorodne zioła na sen. Najlepsze działanie wykazuje waleriana lekarska i lawenda (np. Ziółko Spokój, Lorem Vit Dobry Sen). Herbaty na dobry sen powinny zawierać przynajmniej jeden z tych składników, a także dodatek innych, np. melisy, chmielu lub rumianku (np. Herbapol Zdrowy Sen, Dary Natury Herbatka ekologiczna dla nerwusów eko, Nervosan fix, Dary Natury Dla Nerwusów, Nervinex wyciszenie). Niektóre herbaty na sen, które działają głównie uspokajająco, mogą być stosowane nawet u dzieci, np. Premium Rosa Herbi Baby Spokojny Sen [2].

Lorem Vit Dobry Sen, susz

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera sproszkowane, wysuszone surowce o działaniu nasennym;
• zawiera 5 ziół na sen oraz 2 najważniejsze, czyli kozłek i lawendę;
• wymaga odważenia surowców przed zaparzeniem;
• czysty skład, bez dodatków.

Ziółko Spokój, susz

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera sproszkowane, wysuszone surowce o działaniu nasennym;
• zawiera 2 najważniejsze, czyli kozłek i lawendę;
• zawiera głóg, który wspomaga pracę serca;
• wymaga odważenia surowców przed zaparzeniem;
• czysty skład, bez dodatków.

Herbapol Zdrowy sen, saszetki

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera lawendę i inne surowce o działaniu nasennym;
• przyjemny, lekko cytrynowy smak ze względu na dodatek trawy cytrynowej;
• produkt w gotowych torebkach do zaparzania, co ułatwia przygotowanie naparu.

Dary Natury Herbatka ekologiczna dla nerwusów, saszetki

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera walerianę i inne surowce o działaniu nasennym;
• surowce pochodzą w 100% z certyfikowanych upraw ekologicznych;
• produkt w gotowych torebkach do zaparzania, co ułatwia przygotowanie naparu.

Nervosan fix, saszetki

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty
• zawiera kozłek lekarski i inne surowce o działaniu nasennym;
• produkt w gotowych torebkach do zaparzania, co ułatwia przygotowanie naparu.

Herbapol Nervinex wyciszenie, saszetki

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera lawendę i inne surowce o działaniu nasennym;
• dodatek cynamonu i imbiru poprawia smak naparu;
• produkt w gotowych torebkach do zaparzania, co ułatwia przygotowanie naparu.

Premium Rosa Herbi Baby Spokojny Sen, saszetki

O produkcie:

• suplement diety;
• zawiera melisę lekarską, która jest bezpieczna do stosowania u dzieci w stanach stresowych;
• dodatek korzenia lukrecji poprawia smak i sprawia, że napar będzie słodszy;
• produkt w gotowych torebkach do zaparzania, co ułatwia przygotowanie naparu;
• można stosować już od 6. miesiąca życia.

Podsumowanie

Zaburzenia snu i trudności z zasypianiem mogą wynikać z przepracowania i stresu, ale mogą być również zwiastunem poważniejszych chorób, np. depresji lub zaburzeń lękowych. Jeśli problemy zdarzają się rzadko i nie trwają długo, to warto zastosować zioła na spanie dostępne w herbatach na sen. Możemy wybrać już gotowe herbaty na dobry sen albo sami przygotować kompozycję ziołową. Ważne, aby w mieszankach znalazła się lawenda lub kozłek lekarski, bo to one mają najlepsze działanie poprawiające jakość snu i zmniejszające liczbę wybudzeń. Jeśli sami przygotowujemy napar na spanie, to warto, aby znalazło się tam jak najwięcej ziół na spanie, czyli kozłek, lawenda, melisa, rumianek, chmiel i np. męczennica.