Neuropatia oznacza uszkodzenie pojedynczego nerwu obwodowego, jako polineuropatię można określić uszkodzenie kilku nerwów obwodowych. Dokładniej, polineuropatia to choroba nerwów obwodowych o podłożu neurologicznym,  która występuje, gdy dochodzi do symetrycznego i rozlanego uszkodzenia wielu nerwów. Jest to stosunkowo częsta choroba, dotykająca nawet do 8% populacji. Potwierdza to fakt, że praktycznie każdy jest narażony na wystąpienie polineuropatii. Oczywiście są pewne uwarunkowania, np. genetyczne. Z tego względu można wyróżnić neuropatię wrodzoną (uwarunkowaną genetycznie) oraz nabytą (jest efektem działania jakiegoś czynnika). Do takich czynników mogą należeć m.in. nowotwory, cukrzyca, błonica, zespół Guillain-Barre, niedobory witamin i nadmierne spożycie alkoholu, stosowanie leków np. talidomidu w trakcie leczenia szpiczaka mnogiego. Wynika z tego, że polineuropatia może być traktowana jako osobna jednostka chorobowa lub może być objawem innej choroby. Jest tak wiele rodzajów neuropatii, że w krótkim artykule nie sposób ich opisać, z tego względu będą one tutaj traktowane jako jedna jednostka chorobowa [1]. 

Jakie są objawy polineuropatii?

W zależności od przyczyny, stopnia zaawansowania choroby oraz uszkodzenia włókna nerwowego objawy neuropatii mogą się od siebie różnić. Objawy najczęściej dotyczą dystalnych części kończyn, czyli rąk, przedramion, stóp i goleni. Najważniejsze i najczęściej występujące z nich to:

• uczucie mrowienia i drętwienie (parestezje);
• zmniejszona siła mięśniowa połączona ze zmniejszonym czuciem;
• parestezje, czyli czucie opaczne;
• bóle kończyn;
• znacznie rzadziej występują objawy takie jak kłucie, pieczenie czy zaburzenia percepcji bólu;
• zajęcie układu autonomicznego podczas trwania polineuropatii może skutkować pojawieniem się zaburzeń wydzielania potu, zaburzeń naczynioruchowych, spadku ciśnienia czy zwężaniem źrenic [2].

Co robić w przypadku zaobserwowania objawów polineuropatii?

Jeżeli zaobserwuje się objawy polineuropatii, należy zgłosić się jak najszybciej do lekarza POZ. W przypadku podejrzenia wystąpienia tej choroby skieruje on pacjenta do neurologa. Lekarz już po przeprowadzonym wywiadzie lekarskim może rozpoznać polineuropatię i określić jej najprawdopodobniejszą przyczynę. Do potwierdzenia polineuropatii wykonuje się badanie elektromiografii (EMG), które pozwala określić uszkodzone włókna. Badanie to pozwala również określić dynamikę procesu chorobowego i rokowanie pacjenta. W kolejnym etapie, w zależności od objawów i stopnia nasilenia choroby, określa się indywidualnie jej przyczynę. Najczęściej wykonuje się badania laboratoryjne krwi i moczu, rzadziej punkcję lędźwiową czy badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, badania obrazowe lub genetyczne. Nie zawsze pomimo wielu danych, udaje się znaleźć przyczynę polineuropatii [1,3].

Czy polineuropatia jest uleczalna?

Jest to pytanie, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi. 

Najczęściej polineuropatie mają przebieg przewlekły i są już obecne do końca życia pacjenta. Leczenie z reguły pozwala złagodzić objawy i zahamować postęp choroby. Ale z drugiej strony są również takie polineuropatie, podczas leczenia których objawy mogą ustąpić nawet całkowicie i nigdy nie nawrócić. Zaliczają się do nich np. polineuropatie toksyczne, czy związane z leczeniem przeciwnowotworowym. Dla przykładu, odstawienie leku na wczesnym etapie polineuropatii może spowodować nawet trwałe wycofanie się objawów. Wyleczenie zdarza  też podczas polineuropatii nazywanej zespołem Guillaina i Barrégo. Nie zmienia to faktu, że polineuropatie są klasyfikowane na ten moment jako choroby nieuleczalne [1,2].

Jak leczyć polineuropatię?

Prowadzenie leczenia polineuropatii opiera się na wyeliminowaniu lub próby kontroli czynnika ją wywołującego. Dla przykładu, jeżeli do powstania neuropatii doprowadziła cukrzyca, to należy stosować leki przeciwcukrzycowe zalecane przez lekarza np. insuliny. Oprócz tego ważna jest zmiana trybu życia i odpowiednia dieta. Z kolei w przypadku polineuropatii o podłożu immunologicznym podaje się glikokortykosteroidy, immunoglobuliny czy leki immunosupresyjne. Jeżeli polineuropatia została wywołana przez czynnik toksyczny lub stosowanie leków, najważniejsze jest odstawienie tego czynnika. Oczywiście w przypadku np. leków przeciwnowotworowych należy to zrobić po konsultacji z lekarzem, który zdecyduje czy korzyści jego stosowania są większe niż potencjalne skutki uboczne. W każdym typie polineuropatii zalecane jest stosowanie witamin, w szczególności z grupy B np. Vitaminum B Compositum. Bardzo pomocne w przypadku polineuropatii są również fizykoterapia, odpowiednie masaże, zabiegi czy ćwiczenia [1]. 

 Polineuropatia a renta?

Polineuropatia jest bardzo szerokim schorzeniem. Z tego względu nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Wszystkie osoby, które utraciły zdolność do wykonywania pracy z powodu choroby, mogą ubiegać się o rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oczywiście, żeby ją otrzymać muszą spełnić ściśle określone wymagania i przejść badanie lekarskie. Neuropatie często towarzyszą innym chorobom, z tego względu wielu takich pacjentów może kwalifikować się do otrzymania świadczeń. Należy jednak pamiętać, że nie każda osoba cierpiąca na neuropatię będzie się kwalifikować się do otrzymywania renty.

Podsumowanie 

Polineuropatie są bardzo dużą grupą schorzeń, które mają różne przyczyny i sposoby leczenia. Nie mniej jednak są bardzo groźne, utrudniają życie i nie dają zbyt wielkich nadziei na całkowite wyleczenie. W zależności od przyczyny warto jednak stosować leczenie, bo nie tylko zmniejszy ono objawy choroby, również w pewnych przypadkach (np. spowodowane przez toksyny) potrafi cofnąć objawy. 

O czym zatem każdy Senior powinien wiedzieć na temat bezpłatnych leków 75+?

Po pierwsze – recepta!

Dla większości to sprawa oczywista… Warto jednak przypomnieć, że aby otrzymać refundowane leki w aptece, należy posiadać prawidłowo wystawioną i ważną receptę. Musi ją wystawić osoba do tego uprawniona, czyli lekarz lub pielęgniarka. Recepta może być papierowa bądź elektroniczna. Każda z nich ma określony termin ważności, którego należy pilnować! W przypadku recepty papierowej jest to 30 dni. E-recepta może być czasami wystawiona na dłuższy czas kuracji. Recepta powinna posiadać oznaczenie „S” w polu „uprawnień dodatkowych” pacjenta.

E-recepta w pigułce. Jak ją zrealizować?

Kto może wystawić receptę z uprawnieniem „S”?

Refundowane leki dla Seniorów 75+ może zaordynować lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub pielęgniarka pracująca w przychodni, do której zapisany jest pacjent. Jeszcze do niedawna była to jedyna opcja uzyskania recepty z uprawnieniem „S”.

Od niedawna lekarz specjalista lub pielęgniarka z poradni specjalistycznej również mogą zaopatrzyć pacjenta w receptę uprawniającą do bezpłatnego zaopatrzenia się w leki. Co więcej, taką receptę można otrzymać także od lekarza specjalisty podczas wypisu ze szpitala, w przypadku hospitalizacji.  Należy jednak pamiętać, że lekarz ma obowiązek każdorazowo zweryfikować konieczność wystawienia takiej recepty. Musi wziąć pod uwagę dokumenty wystawione przez innych pracowników medycznych i status ich realizacji. Te informacje są dostępne dla medyka w Internetowym Koncie Pacjenta.

https://leki.pl/poradnik/ikp-twoja-historia-leczenia-dostepna-od-reki/

Innymi słowami: kiedy pacjent posiada ważne recepty wystawione przez innych lekarzy lub wykupiony zapas leku, nie otrzyma świeżej preskrypcji na kolejną porcję refundowanych leków.

Które leki przysługują bezpłatnie Seniorowi powyżej 75 roku życia?

Niestety wbrew oczekiwaniom polskich Seniorów, nie wszystkie leki mogą otrzymać nieodpłatnie. Wykaz leków refundowanych zmienia się co dwa miesiące i publikowany jest w odpowiednim Obwieszczeniu Ministra Zdrowia. Ostatnia taka zmiana nastąpiła 1 maja 2021 roku. Każdorazowo do wspomnianego obwieszczenia jest dołączona tzw. lista „S” – czyli spis leków przysługujących bezpłatnie dla najstarszych pacjentów. Są to najczęściej preparaty mające zastosowanie w leczeniu schorzeń charakterystycznych dla wieku podeszłego. Wśród nich znajdziemy leki na choroby serca, jaskrę, nadciśnienie czy cukrzycę.

https://leki.pl/poradnik/dlaczego-zmieniaja-sie-ceny-lekow-refundowanych/

Należy pamiętać, że wiek nie jest jedynym kryterium gwarantującym nieodpłatność leku, nawet jeśli stosowany preparat znajduje się na liście „S”. Najważniejszym czynnikiem decydującym o możliwości refundacji jest wskazanie medyczne – czyli choroba, na którą dany produkt został zaordynowany. Te same leki często stosuje się w leczeniu różnych schorzeń. Jednak tylko w przypadku niektórych z nich uzyskały możliwość refundacji. Jako przykład można przytoczyć lek Eliquis, zawierający substancję czynną Apixaban. Jest to nowoczesny lek przeciwzakrzepowy, który coraz powszechniej stosuje się w wielu schorzeniach układu sercowo-naczyniowego. Od 1 maja lek ten został objęty refundacją oraz pojawił się na liście bezpłatnych leków dla osób 75+, jednak tylko przy jednym wskazaniu:

„leczenie zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej oraz profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucne”.

Wielu pacjentów zażywa ten lek ze względu na migotanie przedsionków lub zapobieganie udarowi mózgu bądź też po operacjach protezoplastyki stawów. Niestety te osoby,  nie mogą liczyć na refundację tego, skądinąd drogiego, produktu leczniczego, nawet jeśli skończyły 75 lat (czytaj także: Od czego zależy cena leku refundowanego?).

Od czego zależy cena leku refundowanego?

Co jeszcze należy wiedzieć o lekach 75+?

• Jeżeli zabraknie symbolu „S” na recepcie senioralnej – farmaceuta nie może go uzupełnić, nawet pacjent przedstawi mu stosowne dokumenty. O prawidłowo wystawioną receptę należy ubiegać się u lekarza lub pielęgniarki.
• Pacjent otrzymuje tylko taką ilość bezpłatnych leków, jaką lekarz przepisał na recepcie!
• Jeżeli przy danym leku na recepcie lekarz zapisał „X” bądź „100%” – oznacza to, że preparat  zapisano poza wskazaniami refundacyjnymi. Pomimo stosownego wieku, pacjent otrzyma go pełnopłatnie.

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 46,2% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 spadła o 24,3%

Tym wpisem kończę serie i dziękuje za uwagę.

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 10-16.05.2021r.https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-10-05-16-05/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 28% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 spadła o 14,2%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 03-09.05.2021r. https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-03-05-09-05/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 32,8% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 spadła o 26,7%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 26.04-02.05 https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-26-04-02-05/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 37,3% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 spadła o 21,5%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 19.04-25.04 https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-19-04-25-04/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 37,6% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 spadła o 6,3%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 12.04-18.04 https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-12-04-18-04/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 16,7% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 wzrosła o 4%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 05.04-11.04 https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-05-04-11-04/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 27,5% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 wzrosła o 14%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 29.03-04.04 https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-29-03-04-04/

W przypadku odnotowanych zgonów problemem jest to, iż dokumentacja musi przejść całą ścieżkę biurokratyczną, co utrudnia fakt, że pion administracyjny szpitala w weekendy nie pracuje. Raporty o zgonach przekazywane są przez wojewódzkie stacje sanepidu, na podstawie danych z jednostek powiatowych. Natomiast raporty z niektórych szpitali przekazywane są z opóźnieniem lub wręcz zbiorczo z kilku dni.

Niezależnie od tego, że omawiane liczby zgonów oraz zakażeń mogą być niedoszacowane, na dane którymi dysponujemy, najrozsądniej jest patrzeć w sposób zbiorczy, porównując tydzień do tygodnia. Poniżej wykresy prezentujące zmiany liczb tygodniowych od 31 sierpnia 2020r.

Tygodniowa liczba potwierdzonych przypadków zakażeń spadła o 2% w porównaniu do poprzedniego tygodnia.

Tygodniowa liczba zgonów w związku z Covid-19 wzrosła o 18,5%

Źródło danych – Ministerstwo Zdrowia

Grafiki – Łukasz Pietrzak

Podsumowanie tygodnia 22.03-28.03 https://leki.pl/aktualnosci/koronawirus-podsumowanie-tygodniowych-danych-epidemiologicznych-22-03-28-03/