Diagnostyka molekularna NPS – analiza genu LMX1B

Diagnostyka molekularna zespołu paznokieć-rzepka opiera się głównie na analizie genu LMX1B, który koduje białko homeodomeny zawierające dwie N-końcowe domeny wiążące cynk oraz C-końcową domenę bogatą w glutaminę1. Ten czynnik transkrypcyjny odgrywa ważną rolę w kształtowaniu wzorca grzbietowo-brzusznego kończyny i kontroluje początkową trajektorię aksonów motorycznych w rozwijającej się kończynie1. Uważa się również, że reguluje ekspresję genów COL4A3 i COL4A4 wymaganych do prawidłowej morfogenezy błony podstawnej kłębuszka nerkowego1.

Metody testowania genetycznego

Podejścia do testów genetycznych molekularnych mogą obejmować kombinację testów ukierunkowanych na gen, paneli multigenowych oraz kompleksowych testów genomowych w zależności od fenotypu2. Sekwencjonowanie LMX1B jest diagnostyczne u większości pacjentów3. Mutacje LMX1B w egzonach 2-6 można znaleźć poprzez sekwencjonowanie DNA u 80-85% pacjentów z zespołem paznokieć-rzepka, a dodatkowe 5% można wykryć za pomocą analizy delecji i duplikacji3.

Test molekularny może zidentyfikować mutacje genu LMX1B w około 95% przypadków, pomagając w potwierdzeniu diagnozy klinicznej lub w przypadkach, gdy objawy kliniczne nie są jasne4. Gdy podejrzewa się zespół paznokieć-rzepka, testy genetyczne dla mutacji LMX1B potwierdzają diagnozę5. Lekarz używa testu krwi do poszukiwania wadliwego genu i potwierdzenia diagnozy6.

Skuteczność testów genetycznych: Testy genetyczne dla zmian w genie LMX1B wykrywają mutacje u 80-95% pacjentów z zespołem paznokieć-rzepka. Sekwencjonowanie DNA egzonów 2-6 genu LMX1B jest najczęściej stosowaną metodą, uzupełnianą analizą delecji i duplikacji w przypadkach negatywnych.

Interpretacja wyników testów

W około 5% osób zdiagnozowanych z zespołem paznokieć-rzepka nie można znaleźć wady w genie LMX1B78. W przedstawionym badaniu 9% rodzin nie jest nosicielami genomowej alteracji LMX1B po obszernym badaniu regionów kodujących i niekodujących genu9. W 9% testowanych rodzin nie znaleziono żadnej alteracji w LMX1B podczas rutynowego badania przesiewowego9. Ci pacjenci nie różnili się klinicznie od pacjentów z alteracją LMX1B9.

Hipoteza heterogenności genetycznej nigdy nie została zbadana w zespole paznokieć-rzepka9. Warianty lub duże przearanżowania LMX1B zostały zidentyfikowane u 91% pacjentów9. Ten fakt sugeruje możliwość istnienia innych genów odpowiedzialnych za podobny fenotyp lub obecność mutacji w regionach regulatorowych genu LMX1B, które nie są rutynowo badane.

Sekwencjonowanie genu LMX1B zostało wykonane dla tego pacjenta i ujawniło mutację missense LMX1B NM_002316.3:c.[175T>C];[=];LMX1B NP_002307.2:p.[Cys59Arg];[=]10. Testy genetyczne innych członków rodziny narażonych na ryzyko oraz diagnostyka prenatalna i przedimplantacyjna są możliwe tylko wtedy, gdy mutacja wywołująca chorobę jest znana u pacjenta indeksowego10.

Znaczenie kliniczne testowania

Analiza genetyczna w celu zapewnienia molekularnej diagnozy tego zaburzenia jest zalecana dla osób z osobistą i/lub rodzinną historią tego zaburzenia, aby zapewnić odpowiednie leczenie i ustalić ryzyko nawrotu dla członków rodziny11. Testy genetyczne powinny wykazać mutację w genie LMX1B12. Gen LMX1B jest zmutowany w zespole paznokieć-rzepka12.

Testy genetyczne dla zespołu paznokieć-rzepka są zazwyczaj dostępne tylko w instytucjach badawczych, które pracują nad dalszą charakteryzacją tego zaburzenia13. Jednak testy genetyczne nie mogą przewidzieć, które objawy choroby się rozwiną, ani przewidzieć nasilenia objawów choroby13. Analiza mutacji LMX1B jest możliwa, w tym do diagnozy prenatalnej, ale typ mutacji zwykle nie przewiduje nasilenia klinicznych14.

Ograniczenia testów genetycznych: Mimo wysokiej skuteczności wykrywania mutacji, testy genetyczne nie pozwalają przewidzieć nasilenia objawów ani określić, które konkretne objawy się rozwiną. Typ mutacji zwykle nie koreluje z nasileniem klinicznym choroby, co oznacza, że nawet w obrębie tej samej rodziny mogą występować znaczne różnice w przebiegu klinicznym.

Diagnostyka prenatalna

Diagnostyka prenatalna jest możliwa, gdy istnieje pozytywny wywiad rodzinny dotyczący zaburzenia4. Niektóre objawy szkieletowe mogą być zidentyfikowane w badaniu ultrasonograficznym płodu w trzecim trymestrze ciąży4. Gdy wariant wywołujący chorobę zostanie znaleziony u dotkniętej osoby z rodziny, możliwe są testy prenatalne dla ciąży o zwiększonym ryzyku oraz diagnostyka genetyczna przedimplantacyjna4.

Opisano użycie ultrasonografii w diagnostyce zespołu paznokieć-rzepka w trzecim trymestrze15. Diagnostykę prenatalną zespołu paznokieć-rzepka uznano za wartościową ze względu na znaczne ryzyko choroby nerek i innych związanych z nią wad15. Zespół paznokieć-rzepka może być zdiagnozowany w kilku etapach życia i czasami może być zdiagnozowany, gdy dziecko jest w łonie matki lub in utero za pomocą ultrasonografii16.

Diagnostyka prenatalna choroby paznokieć-rzepka jest również wyzwaniem ze względu na kilka możliwych mutacji i szeroki zakres fenotypów choroby17. Wyniki badania ultrasonograficznego mogą budzić podejrzenia co do choroby u płodu, takie jak hipoplazja rzepki lub przykurcze stawów17. Zespół ściśle związany jest z mutacjami genu LMX1B, co stwarza możliwość diagnozowania dotkniętych płodów za pomocą technik molekularnych17.

Procedury laboratoryjne

Oczekiwany czas realizacji to zazwyczaj 2 do 4 tygodni od otrzymania próbki w laboratorium, a wszystkie przypadki dotyczące trwających ciąż będą przyspieszone11. Metodologia obejmuje sekwencjonowanie nowej generacji i analizę wariantów liczby kopii11. Analiza ukierunkowana na delecje lub duplikacje genów pomaga sprawdzić mutację w genie LMXB1 i pomaga potwierdzić diagnozę stanu18.

Diagnoza zespołu paznokieć-rzepka jest ustalana w przypadku indeksowym z sugerującymi objawami i/lub heterozygotycznym wariantem patogennym w LMX1B zidentyfikowanym poprzez molekularne testy genetyczne2. Jeśli ukierunkowane testy genetyczne lub sekwencjonowanie egzomu nie są diagnostyczne, ale zespół paznokieć-rzepka jest klinicznie podejrzewany i obserwuje się dominujący wzór dziedziczenia, można rozważyć kariotyp2.

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest skuteczność testów genetycznych w NPS?

Testy genetyczne wykrywają mutacje w genie LMX1B u 80-95% pacjentów z zespołem paznokieć-rzepka. Sekwencjonowanie egzonów 2-6 jest skuteczne u 80-85% przypadków, a analiza delecji/duplikacji wykrywa dodatkowe 5%.

Czy test genetyczny może przewidzieć nasilenie objawów?

Nie, testy genetyczne nie mogą przewidzieć, które objawy się rozwiną ani ich nasilenia. Typ mutacji zwykle nie koreluje z nasileniem klinicznym choroby.

Co oznacza ujemny wynik testu genetycznego?

Około 5-9% pacjentów z klinicznym rozpoznaniem NPS ma ujemne testy genetyczne. Może to sugerować heterogenność genetyczną lub obecność mutacji w regionach niekodujących genu LMX1B.

Czy możliwa jest diagnostyka prenatalna NPS?

Tak, diagnostyka prenatalna jest możliwa poprzez testy molekularne, jeśli znana jest mutacja w rodzinie, oraz przez ultrasonografię w trzecim trymestrze ciąży wykrywającą zmiany szkieletowe.

Ile czasu trwa wykonanie testu genetycznego?

Standardowy czas oczekiwania to 2-4 tygodnie od otrzymania próbki w laboratorium. Przypadki dotyczące ciąż są traktowane priorytetowo i wykonywane szybciej.

Reklama
Reklama