Wsparcie ortopedyczne stanowi istotny element kompleksowego podejścia do zarządzania zespołem hipermobilności stawów. Gdy stawy są nadmiernie luźne, mogą wymagać dodatkowego wsparcia, aby umożliwić bezpieczne wykonywanie codziennych czynności oraz aktywności fizycznych1. Fizjoterapeuci mogą zastosować różnorodne techniki wsparcia, w tym taping stawów, indywidualne szyny lub aparaty ortodontyczne1.
Rodzaje wsparcia ortopedycznego
Dostępne są różne formy wsparcia ortopedycznego dostosowane do specyficznych potrzeb pacjentów z hipermobilnością stawów. Aparaty ortodontyczne i inne wsparcia rzadko są zalecane do ciągłego użytku – zamiast tego fizjoterapeuta może zalecić sposoby bezpiecznego wsparcia codziennych aktywności1. Dla niektórych osób lekarze zalecają szyny, aparaty ortodontyczne lub taping w celu ochrony dotkniętych stawów podczas aktywności2.
Stosowanie aparatów w celu wsparcia słabych stawów, gdy są one kontuzjowane lub bolesne, może być wskazane. Należy jednak zachować ostrożność, aby zapobiec dalszemu osłabieniu stawów przez stałe stosowanie aparatów3. Wkładki do butów i ortezy są również pomocne, gdy problem dotyczy stóp i kostek, które są słabe lub płaskie3.
Wsparcie dla stóp i kończyn dolnych
Stopy i kostki wymagają szczególnej uwagi u pacjentów z hipermobilnością stawów. Stopy i kostki powinny być chronione jak najwcześniej, aby zapobiec deformacjom strukturalnym związanym z nadmierną pronacją4. Dzieci z zespołem Ehlersa-Danlosa i łagodnym zespołem hipermobilności stawów dobrze radzą sobie z indywidualnymi i półindywidualnymi ortezami do butów w przypadku łagodnej do umiarkowanej hipermobilności stóp oraz lekkimi ortezami nadkostkowymi w ciężkich przypadkach4.
Podiatrysta może ocenić chód oraz siłę i funkcję stawów, a także przepisać indywidualne ortezy stóp lub aparaty, które mogą pomóc wspierać stopy i nogi, zmniejszając szkodliwe ruchy i zapobiegając urazom oraz pogorszeniu stanu5. Dzieci powinny nosić wspierające buty sportowe i obuwie, szczególnie gdy stopy lub kolana bolą. Dobra pozycja stóp może pomóc w łagodzeniu bólu kolan i nóg6.
Techniki tapingu i bandażowania
Taping stawów stanowi skuteczną metodę tymczasowego wsparcia hipermobilnych stawów. Techniki te mogą zmniejszyć ryzyko urazu i pozwolić na dłuższe wykonywanie czynności1. Fizjoterapeuci mogą również używać tych urządzeń, aby pomóc w podtrzymywaniu stawu podczas ćwiczeń1. Taping lub stosowanie aparatów na stawy, które są zbyt elastyczne, może pomóc w zapobieganiu urazom poprzez zapewnienie dodatkowego wsparcia7.
Stosowanie technik takich jak taping mięśniowy lub aparaty może pomóc w poprawie chodu i zapobieganiu urazom89. Używanie aparatów, ochraniaczy i opatrunków może pomóc w stabilizacji stawów podczas aktywności fizycznej10.
Sprzęt adaptacyjny dla dzieci
Dzieci z hipermobilnością stawów mogą skorzystać ze specjalnego sprzętu adaptacyjnego ułatwiającego codzienne czynności. Podstawowe potrzeby w zakresie sprzętu i urządzeń są związane z dłońmi, kostkami i stopami11. Dzieci te korzystają z długopisów i ołówków z szerszym uchwytem lub zwykłych z przymocowaną pianką poszerzającą uchwyt11.
Niektóre dzieci korzystają z wczesnego używania komputera lub laptopa do robienia notatek. Szersze akademickie wykorzystanie tabletów elektronicznych może zapewnić jeszcze większą ulgę w objawach związanych z dłońmi11. Rodzice mogą dawać dziecku grubsze ołówki i kredki oraz wybierać odpowiedni plecak szkolny12.
Wsparcie podczas aktywności fizycznej
Podczas aktywności fizycznej szczególnie ważne jest zastosowanie odpowiedniego wsparcia ortopedycznego. Używanie sprzętu ochronnego lub urządzeń ortopedycznych może zmniejszyć ryzyko urazów stawów podczas aktywności fizycznych13. Noszenie butów wspierających, które oferują stabilność, jest jednym z kluczowych elementów ochrony14.
Stosowanie wsparcia stawów, takich jak aparaty lub taping, podczas aktywności fizycznych może być szczególnie pomocne15. Noszenie dobrego, wspierającego obuwia, które pomaga zapobiegać nadmiernemu ruchowi, jest również zalecane – podiatryści mogą pomóc w zaleceniu najlepszego buta dla danego typu stopy10.
Indywidualne dopasowanie wsparcia
Każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia do doboru wsparcia ortopedycznego. Fizjoterapeuta może zapewnić zasoby i narzędzia do zarządzania bólem, w tym skarpety uciskowe oraz szyny na palce lub stopy16. Terapia manualna, ból jest powszechny przy zespołach hipermobilności i podobnych schorzeniach. Fizjoterapeuta może zastosować łagodne techniki ręczne, takie jak masaż, mobilizacje stawów w odpowiednim zakresie ruchu oraz manualne techniki stabilizacji stawów (takie jak taping, odzież uciskowa stawów i aparaty)1.
Monitorowanie skuteczności wsparcia
Ważne jest regularne monitorowanie skuteczności stosowanego wsparcia ortopedycznego. Techniki te mogą pomóc w zmniejszeniu bólu i dyskomfortu stawów, a także pomóc w zwiększeniu stabilności stawów i świadomości stawów, aby pomóc zapobiec dalszym urazom i bólowi1. Dobry program wzmacniający, który pomaga mięśniom wspierać i stabilizować stawy, jest kluczowy15.
Utrzymanie dobrej postawy i staranie się unikania nadmiernego wyprostu stawów tam, gdzie to możliwe, również odgrywa istotną rolę15. Zarządzanie objawami hipermobilności oznacza, że można nadal prowadzić pełne i aktywne życie5.

















