Zespół Gilberta to łagodne schorzenie genetyczne, które u większości osób przebiega bezobjawowo12. Około jedna trzecia pacjentów z tym zespołem w ogóle nie doświadcza żadnych objawów i dowiaduje się o swojej chorobie dopiero podczas rutynowych badań krwi wykonywanych z innych powodów13.
Główny objaw – żółtaczka
Najczęstszym i najbardziej charakterystycznym objawem zespołu Gilberta jest okresowe żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu, zwane żółtaczką14. To żółtawe zabarwienie powstaje w wyniku gromadzenia się bilirubiny we krwi, gdy jej poziom przekracza określoną wartość5. Żółtaczka w zespole Gilberta jest zazwyczaj łagodna, ponieważ schorzenie powoduje jedynie niewielkie podwyższenie poziomu bilirubiny3.
Poziom bilirubiny u osób z zespołem Gilberta ulega wahaniom w czasie67. Czasami może się mieścić w normie, ale często jest podwyższony. Epizody żółtaczki są zwykle krótkotrwałe i mijają samoistnie bez żadnych negatywnych skutków23.
Dodatkowe objawy podczas epizodów żółtaczki
Chociaż żółtaczka jest głównym objawem zespołu Gilberta, niektórzy pacjenci mogą doświadczać dodatkowych dolegliwości podczas epizodów podwyższonej bilirubiny13. Te towarzyszące symptomy obejmują:
- Zmęczenie i uczucie wyczerpania13
- Ból brzucha, szczególnie w górnej części38
- Nudności i uczucie mdłości13
- Utrata apetytu13
- Zawroty głowy13
- Problemy z koncentracją i myśleniem (tzw. „mgła mózgowa”)3
- Objawy podobne do zespołu jelita drażliwego3
- Ogólne poczucie złego samopoczucia3
Warto jednak podkreślić, że nie jest jasne, czy te dodatkowe objawy są bezpośrednio związane z podwyższonym poziomem bilirubiny69. Niektórzy badacze uważają, że mogą one występować równocześnie z powodu obecności innych schorzeń lub stanów10.
Czynniki wyzwalające objawy
U osób z zespołem Gilberta istnieją określone czynniki, które mogą prowadzić do wzrostu poziomu bilirubiny i tym samym do wystąpienia lub nasilenia objawów4. Do najczęstszych czynników wyzwalających należą Zobacz więcej: Czynniki wyzwalające objawy zespołu Gilberta – co nasila dolegliwości:
- Choroby, szczególnie infekcje wirusowe jak przeziębienie czy grypa411
- Głodzenie lub stosowanie bardzo niskokalorycznych diet412
- Odwodnienie organizmu413
- Stres fizyczny i emocjonalny47
- Intensywny wysiłek fizyczny413
- Miesiączka u kobiet411
- Niedobór snu13
- Zabiegi chirurgiczne13
Objawy u noworodków i dzieci
Zespół Gilberta może się ujawnić już w okresie noworodkowym, chociaż zwykle staje się zauważalny dopiero w okresie dojrzewania1516. U noworodków z zespołem Gilberta żółtaczka może być bardziej nasilona i utrzymywać się dłużej niż u dzieci bez tego schorzenia1117. Większość dzieci z zespołem Gilberta nie ma jednak żadnych poważnych objawów18. Czasami można zauważyć łagodne żółknięcie skóry, które staje się bardziej widoczne podczas chorób, takich jak przeziębienie18.
Różnicowanie z innymi schorzeniami
Ważne jest, aby pamiętać, że żółtaczka może być objawem poważniejszych schorzeń wątroby, takich jak marskość czy zapalenie wątroby typu C2. Dlatego każdy przypadek żółtaczki wymaga odpowiedniej diagnostyki medycznej w celu wykluczenia innych przyczyn. W zespole Gilberta inne testy funkcji wątroby pozostają prawidłowe, co pomaga w odróżnieniu tego schorzenia od poważniejszych chorób wątroby1920.
Wpływ na jakość życia
Chociaż zespół Gilberta jest uważany za łagodne schorzenie, które nie wymaga leczenia, może mieć wpływ na jakość życia niektórych pacjentów21. Badania pokazują, że podczas epizodów żółtaczki pacjenci mogą doświadczać obniżenia jakości życia, szczególnie w zakresie witalności, funkcjonowania emocjonalnego i społecznego21. Kobiety mogą być narażone na dodatkowe czynniki ryzyka podwyższenia bilirubiny, takie jak zaburzenia miesiączkowe, ciąża i poród22. Mimo to większość osób z zespołem Gilberta prowadzi całkowicie normalne życie i nie zdaje sobie sprawy z posiadania tego schorzenia Zobacz więcej: Bezobjawowy przebieg zespołu Gilberta – kiedy schorzenie pozostaje niezauważone.

















