Jak zapobiegać SARS – zasady higieny i środki ochrony osobistej

Zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARS) jest chorobą zakaźną, która może być skutecznie kontrolowana poprzez zastosowanie odpowiednich środków zapobiegawczych. Pomimo że od 2004 roku nie odnotowano żadnych przypadków SARS na świecie, wiedza na temat prewencji tej choroby pozostaje istotna w kontekście przygotowania na ewentualne przyszłe ogniska epidemiczne1.

Zapobieganie rozprzestrzenianiu się SARS jest podobne do prewencji innych infekcji wirusowych układu oddechowego i opiera się na kilku fundamentalnych zasadach. Najważniejszą z nich jest unikanie bliskiego kontaktu z osobami dotkniętymi chorobą, regularne mycie rąk wodą z mydłem oraz zachęcanie osób z infekcjami wirusowymi układu oddechowego do zakrywania ust podczas kaszlu lub kichania1.

Podstawowe zasady higieny osobistej

Higiena rąk stanowi najważniejszy element prewencji SARS2. Regularne mycie rąk wodą z mydłem przez co najmniej 20 sekund lub stosowanie środków dezynfekujących na bazie alkoholu zawierających co najmniej 60% alkoholu jest kluczowe w zapobieganiu zakażeniu34. Szczególnie ważne jest mycie rąk po korzystaniu z toalety, po wydmuchiwaniu nosa lub kichaniu, przed przygotowywaniem posiłków oraz po przebywaniu w miejscach publicznych5.

Istotne znaczenie ma również unikanie dotykania oczu, nosa i ust nieumytymi rękami46. Takie zachowanie może prowadzić do przeniesienia wirusa z zanieczyszczonych powierzchni do błon śluzowych, co zwiększa ryzyko zakażenia7. Dodatkowo zaleca się zakrywanie nosa i ust podczas kaszlu lub kichania, najlepiej łokciem lub chusteczką jednorazową, którą należy natychmiast wyrzucić48.

Ważne zasady higieny: Myj ręce przez co najmniej 20 sekund wodą z mydłem lub używaj środka dezynfekującego zawierającego minimum 60% alkoholu. Unikaj dotykania twarzy nieumytymi rękami i zawsze zakrywaj usta podczas kaszlu lub kichania.

Środki ochrony osobistej i dystans społeczny

W przypadku konieczności przebywania w pobliżu osoby z podejrzeniem lub potwierdzonym SARS, noszenie odpowiednich środków ochrony osobistej ma kluczowe znaczenie. Maski chirurgiczne powinny być używane do zakrywania ust i nosa podczas przebywania w tym samym pomieszczeniu co osoba z SARS3. Alternatywnie można stosować respiratory N95, które również pomagają w blokowaniu rozprzestrzeniania się wirusa SARS23.

Rękawice jednorazowe należy zakładać w przypadku możliwego kontaktu z płynami ustrojowymi osoby zakażonej lub jej kałem3. Po użyciu rękawice należy natychmiast wyrzucić i dokładnie umyć ręce39. Noszenie okularów może również oferować pewną ochronę3.

Utrzymywanie odpowiedniego dystansu społecznego jest równie istotne. Zaleca się zachowanie odległości co najmniej 3 stóp (około 1 metra) od innych osób610, a w przypadku rozmowy z osobą z SARS należy zachować dystans co najmniej 3 stóp10. W sytuacjach epidemicznych może być konieczne unikanie dużych zgromadzeń publicznych1112.

Dezynfekcja środowiska i przedmiotów osobistych

Regularna dezynfekcja powierzchni i przedmiotów osobistych stanowi ważny element prewencji SARS Zobacz więcej: Dezynfekcja w prewencji SARS – skuteczne metody oczyszczania. Należy czyścić środkiem dezynfekującym wszelkie powierzchnie, które mogły mieć kontakt z potem, śliną, śluzem, wymiocinami, kałem lub moczem13. Podczas czyszczenia należy nosić rękawice jednorazowe, które po użyciu należy wyrzucić, a następnie dokładnie umyć ręce13.

Przedmioty osobiste osoby z SARS, takie jak sztućce, ręczniki, pościel i ubrania, należy prać gorącą wodą z mydłem1013. Nie należy dzielić się przedmiotami takimi jak naczynia do jedzenia i picia, ręczniki czy pościel z osobą chorą na SARS, chyba że zostały one wcześniej dokładnie umyte gorącą wodą z mydłem210.

Izolacja i kwarantanna

Izolacja chorych oraz kwarantanna osób narażonych na zakażenie pozostają najbardziej skutecznymi środkami zapobiegania rozprzestrzenianiu się SARS Zobacz więcej: Izolacja i kwarantanna w prewencji SARS – zasady postępowania. Osoby z podejrzeniem lub potwierdzonym SARS powinny pozostać w domu i nie uczęszczać do pracy, szkoły ani żadnych miejsc publicznych przez co najmniej 10 dni po ustąpieniu gorączki i poprawie objawów oddechowych1415.

Bliscy kontakty osób chorych na SARS powinny być objęci ścisłym monitorowaniem pod kątem rozwoju gorączki i objawów oddechowych przez 10 dni po ostatnim kontakcie1617. Jeśli u pracownika służby zdrowia wystąpi gorączka i objawy oddechowe po kontakcie z pacjentem zakażonym SARS, CDC zaleca wykluczenie tego pracownika z obowiązków służbowych18.

Zasady izolacji: Osoby z SARS muszą pozostać w izolacji przez co najmniej 10 dni po całkowitym ustąpieniu gorączki i objawów oddechowych. Bliscy kontakty powinni być monitorowani przez 10 dni i unikać podróży międzynarodowych w tym okresie.

Środki zapobiegawcze w placówkach służby zdrowia

Pracownicy służby zdrowia narażeni są na szczególne ryzyko zakażenia SARS, dlatego wymagane są dodatkowe środki ochrony. Standard opieki obejmuje stosowanie środków ostrożności dotyczących kropelkowych i powietrznopochodnych ekspozycji, w tym odpowiedniego sprzętu ochrony osobistej (PPE)19. Pacjenci z podejrzeniem SARS powinni być izolowani w salach z ujemnym ciśnieniem powietrza, które zasysają powietrze do wewnątrz (a nie wypuszczają na zewnątrz) po otwarciu, co pomaga kontrolować zakażenie20.

Pracownicy służby zdrowia i odwiedzający powinni nosić maski chirurgiczne, aby zapobiec zakażeniu drogą powietrzną i kropelkową15. Maski te można wyrzucić do zwykłego strumienia odpadów, jeśli nie są zanieczyszczone krwią lub płynami ustrojowymi15. Pracownicy obsługujący szczątki ludzkie pacjentów z SARS powinni używać ochrony układu oddechowego (N95 lub wyższej skuteczności filtrowania) oraz odzieży ochronnej, w tym kombinezonu chirurgicznego, czapki chirurgicznej, nieprzepuszczalnego fartucha z pełnym pokryciem rękawów, ochrony oczu, osłon na buty i podwójnych rękawic chirurgicznych21.

Stan szczepionek i perspektywy przyszłości

Obecnie nie istnieje skuteczna szczepionka przeciwko SARS-CoV-12223. Badacze pracują nad różnymi szczepionkami przeciwko SARS, ale żadna z nich nie została jeszcze przetestowana na ludziach311. Z tego powodu szczególnie ważne jest stosowanie jak największej liczby środków zapobiegawczych22.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) kontynuuje monitorowanie aktywności chorobowej na całym świecie i ustanowiła wytyczne dotyczące gotowości i reagowania w sytuacjach kryzysowych na wypadek pojawienia się kolejnego ogniska SARS1. Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) nadal pracują nad opracowaniem federalnych i lokalnych wytycznych szybkiego reagowania oraz zaleceń na wypadek ponownego pojawienia się wirusa24.

Zalecenia dla społeczności i podróżnych

W przypadku wystąpienia ogniska epidemicznego SARS, podstawowe zalecenia obejmują unikanie podróży do obszarów dotkniętych epidemią oraz unikanie kontaktu z osobami, które mogą być zakażone211. Podróżni opuszczający obszary z lokalną transmisją powinni być poddani kontroli w punkcie wyjazdu poprzez zadawanie pytań i pomiar temperatury25.

Dzieci z gorączką lub problemami oddechowymi po kontakcie z osobą z SARS powinny pozostać w domu i nie uczęszczać do szkoły1022. Władze zdrowia publicznego zalecają kwarantannę dla każdej osoby z objawami SARS, jak również dla wszystkich członków ich gospodarstwa domowego, która powinna trwać przez 10 dni22. Te środki zapobiegawcze należy stosować przez co najmniej 10 dni po ustąpieniu gorączki u osoby chorej i poprawie objawów oddechowych913.

Pytania i odpowiedzi

Jak długo należy stosować środki zapobiegawcze po kontakcie z osobą chorą na SARS?

Środki zapobiegawcze należy stosować przez co najmniej 10 dni po ustąpieniu gorączki u chorego i poprawie jego objawów oddechowych. Bliscy kontakty powinni być monitorowani przez 10 dni po ostatnim kontakcie z chorym.

Czy istnieje szczepionka przeciwko SARS?

Obecnie nie ma dostępnej szczepionki przeciwko SARS-CoV-1. Badacze pracują nad różnymi szczepionkami, ale żadna z nich nie została jeszcze przetestowana na ludziach, dlatego szczególnie ważne jest stosowanie środków zapobiegawczych.

Jakie maski są najskuteczniejsze w prewencji SARS?

Zaleca się używanie masek chirurgicznych lub respiratorów N95. Maski chirurgiczne powinny zakrywać usta i nos podczas przebywania w tym samym pomieszczeniu co osoba z SARS, a respiratory N95 oferują dodatkową ochronę przed wirusem.

Jak często należy myć ręce w ramach prewencji SARS?

Ręce należy myć regularnie wodą z mydłem przez co najmniej 20 sekund, szczególnie po kontakcie z płynami ustrojowymi, po korzystaniu z toalety, przed przygotowywaniem jedzenia i po przebywaniu w miejscach publicznych.

Jakie powierzchnie należy regularnie dezynfekować?

Należy regularnie czyścić środkami dezynfekującymi wszystkie powierzchnie, które mogły mieć kontakt z potem, śliną, śluzem, wymiocinami, kałem lub moczem, takie jak blaty, klamki, telefony i inne często dotykane przedmioty.

Reklama
Reklama