Czynniki ryzyka zakażeń związanych z piercingiem

Epidemiologia zakażeń związanych z piercingiem jest ściśle powiązana z wieloma czynnikami ryzyka, które można podzielić na związane z procedurą, pacjentem oraz środowiskiem wykonania zabiegu. Zrozumienie tych czynników ma kluczowe znaczenie dla prewencji infekcji i poprawy bezpieczeństwa piercingu¹.

Czynniki związane z lokalizacją przekłucia

Lokalizacja piercingu ma fundamentalne znaczenie dla ryzyka zakażenia. Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na częstość infekcji są te, które oddziałują na czas gojenia, odpowiednie ukrwienie oraz integralność tkanki². Przekłucia chrząstki usznej charakteryzują się znacznie wyższym ryzykiem infekcji (41,4%) w porównaniu z przekłuciami płatka ucha (29,6%)³.

Wielokrotne przekłucia uszu, szczególnie te wykonane przez chrząstkę małżowiny usznej, są związane z gorszym gojeniem i poważniejszymi infekcjami ze względu na beznaczynową naturę chrząstki usznej⁴. Przekłucia chrząstki generalnie wymagają dłuższego czasu gojenia i są bardziej podatne na infekcje, ponieważ ta część ucha jest sztywna i ma mniejsze ukrwienie⁵.

Piercing w miejscach innych niż płatek ucha wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań – około jedna na trzy osoby z takim przekłuciem kończy z powikłaniami⁶. Przekłucia poza płatkami uszu są również narażone na wyższe ryzyko kontuzji i infekcji długo po zagojeniu się przekłucia⁷.

Czynniki proceduralne i środowiskowe

Standardy higieny i sterylizacji podczas wykonywania piercingu mają kluczowe znaczenie dla ryzyka infekcji. Niesterylne techniki przekłuwania i słaba higiena znacząco przyczyniają się do zwiększonego ryzyka infekcji⁸. Wykonanie piercingu niesterylnym sprzętem lub w niesterylnym środowisku, takim jak kuchnia czy łazienka, znacznie zwiększa ryzyko zakażenia⁹.

Jedna trzecia osób z piercingiem zgłasza, że wykonały go poza wyspecjalizowanym studiem body art, co budzi obawy dotyczące zwiększonego przenoszenia infekcji¹¹⁰. Obawy dotyczące niesterylnego i nieprawidłowego czyszczenia sprzętu do piercingu, jak również ogólnych nawyków higienicznych pacjenta i słabej pielęgnacji po piercingu przyczyniają się do zwiększonego ryzyka infekcji¹¹.

Infekcje mogą również wystąpić, jeśli używano niesterylnych narzędzi, osoba wykonująca piercing nie używała rękawiczek, lub jeśli same kolczyki nie były sterylne¹². Wykonanie piercingu przez nieprofesjonalistę lub w nieodpowiednich warunkach sanitarnych zwiększa ryzyko przeniesienia patogenów krwiopochodnych, takich jak wirusy zapalenia wątroby B lub C oraz HIV⁶⁸.

Czynniki związane z pielęgnacją popiercingową

Jakość pielęgnacji po wykonaniu piercingu ma istotny wpływ na ryzyko infekcji. Nieprzestrzeganie protokołu lub nieostrożne przestrzeganie instrukcji pielęgnacji po piercingu może prowadzić do infekcji¹². Bakterie mogą dostać się do otwartego przekłucia podczas procesu gojenia z powodu brudu lub ciał obcych, dlatego przekłucia to otwarte rany, które należy utrzymywać w czystości¹³.

Zaniedbywanie odpowiednich praktyk pielęgnacji popiercingowej, takich jak nieprawidłowe czyszczenie przekłucia lub dotykanie go brudnymi rękami, może wprowadzić bakterie i zwiększyć ryzyko infekcji¹⁴. Dotykanie przekłucia brudnymi rękami, używanie brudnej biżuterii lub nieprzestrzeganie codziennego czyszczenia mydłem i wodą to główne przyczyny infekcji¹⁵.

Czynniki związane z charakterystyką pacjenta

Pewne cechy demograficzne i kliniczne pacjentów wpływają na ryzyko infekcji po piercingu. Młodzi ludzie, szczególnie w wieku 13-18 lat, częściej zgłaszają długotrwałe usuwanie biżuterii, przy czym przyczynami są niezadowolenie, infekcja i brak zainteresowania¹⁶. Kobiety stanowią grupę szczególnego ryzyka ze względu na większą skłonność do wykonywania piercingu oraz częstsze przekłucia w miejscach innych niż płatek ucha¹.

Nastolatkowie z przewlekłymi schorzeniami lub przyjmujący codziennie leki (np. z cukrzycą lub przyjmujący kortykosteroidy) mogą być narażeni na większe ryzyko powikłań związanych z piercingiem i powinni skonsultować się z pediatrą przed wykonaniem przekłucia⁶. Osoby z osłabioną odpornością mogą mieć wyższe ryzyko infekcji po wykonaniu piercingu nosa¹⁷.

Niektóre badania sugerują związek między wielokrotnymi przekłuciami lub intymnymi przekłuciami (brodawka, genitalia) a zwiększoną częstością zachowań wysokiego ryzyka wśród młodzieży i młodych dorosłych¹⁶. Dodatkowym problemem są przekłucia genitaliów, które mogą naruszać integralność antykoncepcji barierowej i zwiększać ryzyko infekcji przenoszonych drogą płciową¹¹.

Czynniki mikrobiologiczne

Różne lokalizacje piercingu są związane z różnymi patogenami. Najczęstszymi patogenami w infekcjach płatka ucha są Staphylococcus aureus i paciorkowce grupy A, podczas gdy w przypadku przekłuć chrząstki dominuje Pseudomonas aeruginosa³. Pseudomonas aeruginosa jest uznaną przyczyną sporadycznych infekcji związanych z piercingiem, które zazwyczaj występują 2-4 tygodnie po wykonaniu przekłucia¹⁸.

Infekcje bakteryjne powstają, gdy bakterie z brudu lub ciał obcych dostają się do otwartego przekłucia podczas jego gojenia¹³. Nowe przekłucia ulegają zakażeniu, ponieważ bakterie zostają przeniesione do rany, zanim miała ona szansę się zagoić⁹.

Czynniki czasowe i sezonowe

Czas od wykonania piercingu ma znaczenie dla ryzyka infekcji. Większość infekcji występuje w pierwszych kilku tygodniach lub miesiącach po wykonaniu piercingu¹⁵. Jednak przekłute obszary, szczególnie wrażliwe miejsca jak pępek, mogą ulec zakażeniu miesiące, a nawet lata po wykonaniu przekłucia, chociaż infekcje najczęściej występują bardzo krótko po wykonaniu piercingu, gdy portal wejścia jest szeroko otwarty¹⁹.

Nawet stare przekłucia mogą ulec zakażeniu, na przykład przez bakterie na brudnej biżuterii, skórze lub rękach, które mogą przenieść się na przekłucie¹⁵. Istnieje również możliwość, że infekcja zagoi się sama, chociaż częściej występuje u nowych przekłuć²⁰.