Szczepienia przeciwko śwince u pracowników służby zdrowia

Pracownicy służby zdrowia należą do grupy szczególnego ryzyka zakażenia świnką ze względu na charakter wykonywanej pracy i częsty kontakt z pacjentami. Definicja pracownika służby zdrowia obejmuje wszystkie osoby pracujące w placówkach medycznych, które mają potencjalną możliwość kontaktu z materiałami infekcyjnymi¹. Priorytet w ochronie powinni mieć pracownicy zapewniający bezpośrednią opiekę nad pacjentami w kontakcie twarzą w twarz¹.

Wymagania dotyczące dowodów odporności

Kryteria dowodów odporności na świnkę dla pracowników służby zdrowia różnią się nieznacznie od kryteriów stosowanych w środowisku społecznym. Dowody odporności na świnkę u pracowników medycznych obejmują¹:

• Otrzymanie dwóch dawek szczepionki MMR
• Serologiczne dowody odporności (obecność przeciwciał)
• Urodzenie przed 1957 rokiem
• Laboratoryjne potwierdzenie przebytej choroby

Dla pracowników służby zdrowia z udokumentowanymi dwiema dawkami MMR lub innymi akceptowalnymi dowodami odporności na świnkę, badania serologiczne w celu oceny odporności nie są zalecane¹. Jednak sytuacja może się różnić w zależności od lokalnych wytycznych i polityki danej placówki medycznej.

Postępowanie z pracownikami bez dowodów odporności

Pracownicy służby zdrowia, którzy nie posiadają dowodów odporności na świnkę, powinni otrzymać¹:

• Dwie dawki szczepionki MMR w odpowiednich odstępach czasowych, lub
• Badanie serologiczne w celu oceny statusu odporności z późniejszym szczepieniem osób z wynikami negatywnymi lub wątpliwymi

Chociaż większość osób urodzonych przed 1957 rokiem prawdopodobnie posiada odporność na świnkę, nie gwarantuje to pełnej ochrony. Placówki służby zdrowia powinny rozważyć szczepienie pracowników urodzonych przed 1957 rokiem, którzy nie mają dowodów odporności, dwoma dawkami MMR w odpowiednich odstępach czasowych².

Dodatkowe szczepienia podczas epidemii

W odpowiedzi na wybuch epidemii świnki, Komitet Doradczy ds. Praktyk Immunizacyjnych (ACIP) zaleca dodatkową dawkę szczepionki przeciwko śwince dla pracowników służby zdrowia, którzy wcześniej otrzymali dwie dawki szczepionki MMR i znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka zakażenia świnką³. Decyzja o podaniu trzeciej dawki powinna być podjęta przez lokalne organy zdrowia publicznego na podstawie oceny sytuacji epidemiologicznej.

Włoski Narodowy Plan Szczepień zaleca podanie jednej dawki szczepionki MMR pracownikom służby zdrowia, którzy nie mają kompletnej historii szczepień lub wykazują wyniki seronegatywne dla co najmniej jednego z trzech patogenów (odra, świnka, różyczka)⁴. Niektóre badania sugerują konieczność wykonywania badań serologicznych i oferowania dawki przypominającej szczepionki MMR wszystkim pracownikom, którzy są serologicznie niechronieni i narażeni na zwiększone ryzyko zakażenia, niezależnie od ich statusu szczepiennego³.

Definicja ekspozycji i wykluczenia z pracy

Niechroniona ekspozycja na świnkę jest zazwyczaj definiowana jako przebywanie w odległości 3 stóp (około 1 metra) od pacjenta z diagnozą świnki bez użycia odpowiedniego sprzętu ochrony osobistej². W praktyce oznacza to sytuacje, w których pracownik medyczny miał bliski kontakt z chorym na świnkę bez zachowania właściwych środków ostrożności.

Pracownicy służby zdrowia, którzy nie mają dowodów odporności i mieli niechronioną ekspozycję na świnkę, powinni zostać wykluczeni z pracy od 12. dnia po pierwszej niechronionej ekspozycji do 25. dnia po ostatniej ekspozycji². Ten okres wykluczenia odpowiada okresowi wylęgania choroby i potencjalnej zakaźności.

Pracownicy z dowodami odporności

Pracownicy służby zdrowia z dowodami odporności na świnkę nie wymagają wykluczenia z pracy po niechronionej ekspozycji². Jednak należy pamiętać, że dwie dawki szczepionki MMR nie zapewniają 100% ochrony przed świnką, a niektórzy zaszczepieni pracownicy mogą nadal być narażeni na ryzyko zakażenia².

Z tego powodu placówki medyczne powinny być czujne i monitorować wszystkich pracowników pod kątem objawów świnki, niezależnie od ich statusu szczepiennego. W przypadku rozwoju objawów, nawet u zaszczepionych pracowników, należy zastosować odpowiednie środki izolacji i diagnostyki.

Procedury w placówkach medycznych

Pracownicy służby zdrowia, którzy rozwijają objawy świnki, powinni zostać wykluczeni z pracy na 5 dni od pojawienia się obrzęku gruczołów ślinowych⁵. Po powrocie do pracy, placówki mogą zalecać noszenie maseczki do 9. dnia choroby⁵. Chociaż nie jest to określone w standardowych wytycznych, Departament Zdrowia Minnesota uważa to za rozsądne podejście⁵.

Podczas opieki nad podejrzanymi przypadkami świnki należy stosować środki ostrożności przeciwkropelkowe oprócz standardowych środków ostrożności⁵. Oznacza to konieczność używania maseczek chirurgicznych, ochrony oczu i odpowiedniej higieny rąk podczas kontaktu z pacjentem.

Znaczenie badań serologicznych

Badania serologiczne w celu wykrycia przeciwciał IgG przeciwko śwince mogą dostarczyć domniemanych dowodów wcześniejszego szczepienia lub zakażenia⁶. W przypadku pracowników służby zdrowia, szczególnie tych o nieznanym statusie szczepiennym, badania serologiczne mogą być cennym narzędziem do oceny potrzeby szczepienia.

Niektóre badania sugerują, że wszystkie służby medycyny pracy powinny przeprowadzać dokładne badania przesiewowe przeciwciał przeciwko śwince w celu oceny ochrony serologicznej przed rozpoczęciem pracy, niezależnie od historii szczepień danej osoby³⁴. Takie podejście może pomóc w identyfikacji osób wymagających dodatkowej ochrony szczepiennej.