Właściwe postępowanie z odzieżą, pościelą i innymi tekstyliami używanymi przez osobę chorą na świerzb jest kluczowym elementem zapobiegania rozprzestrzenianiu się tej wysoce zakaźnej choroby skóry. Roztocza świerzbu mogą przeżyć poza ludzkim ciałem przez 2-3 dni, co oznacza, że tekstylia mogą stanowić źródło ponownego zarażenia12.
Zasady czasowe postępowania z tekstyliami
Wszystkie przedmioty tekstylne używane przez osobę zarażoną świerzbem w ciągu trzech dni przed rozpoczęciem leczenia wymagają specjalnego postępowania34. Dotyczy to pościeli, odzieży, ręczników, poduszek, koców oraz wszystkich innych materiałów, które miały kontakt ze skórą chorego5.
Szczególną uwagę należy zwrócić na odzież noszoną bezpośrednio na skórze, taką jak bielizna, T-shirty, skarpety i spodnie6. Te przedmioty mają najwyższe ryzyko zawierania roztoczy i ich jaj, dlatego muszą być bezwzględnie poddane odpowiedniej dezynfekcji.
Proces czyszczenia tekstyliów powinien rozpocząć się w dniu rozpoczęcia leczenia i zostać powtórzony po tygodniu5. Niektóre źródła zalecają również pranie wszystkich przedmiotów używanych w ciągu ostatniego tygodnia przed leczeniem7.
Parametry prania i suszenia
Skuteczne usunięcie roztoczy świerzbu z tekstyliów wymaga zastosowania wysokich temperatur podczas prania i suszenia. Odzież i pościel należy prać w gorącej wodzie o temperaturze co najmniej 60°C8910. Temperatury przekraczające 50°C utrzymywane przez 10 minut są wystarczające do zabicia roztoczy i ich jaj3.
Po praniu tekstylia należy suszyć w suszarce ustawionej na najwyższą temperaturę411. Zalecany czas suszenia w wysokiej temperaturze to co najmniej 20 minut12. Niektóre źródła wskazują temperaturę suszenia na poziomie 60°C jako optymalną13.
Pranie chemiczne jako alternatywa
Dla przedmiotów, których nie można prać w domu w odpowiednio wysokiej temperaturze, doskonałą alternatywą jest pranie chemiczne311. Proces prania chemicznego skutecznie eliminuje roztocza świerzbu i ich jaja dzięki użyciu specjalistycznych rozpuszczalników i wysokich temperatur.
Do pralni chemicznej należy oddać wszystkie delikatne tkaniny, wełniane ubrania, kurtki, płaszcze oraz inne przedmioty oznaczone jako wymagające prania chemicznego4. Ważne jest poinformowanie pracowników pralni o tym, że przedmioty pochodzą od osoby chorej na świerzb, aby mogli zastosować odpowiednie środki ostrożności.
Postępowanie z przedmiotami niemożliwymi do prania
Przedmioty, których nie można wyprać ani oddać do prania chemicznego, wymagają alternatywnych metod dezynfekcji. Najskuteczniejszą metodą jest umieszczenie ich w szczelnie zamkniętych workach plastikowych na okres co najmniej 72 godzin24. Zalecany okres izolacji to jednak tydzień, aby mieć pewność całkowitego wyeliminowania roztoczy311.
Ta metoda jest skuteczna, ponieważ roztocza świerzbu umierają po kilku dniach bez dostępu do ludzkiej skóry11. Do przedmiotów wymagających takiego postępowania należą maskotki, poduszki ozdobne, tapicerka meblowa oraz inne tekstylia, których nie można prać4.
Alternatywną metodą jest pozostawienie przedmiotów w izolacji w zamkniętym pomieszczeniu przez 48 godzin14. W niektórych przypadkach można również rozważyć wystawienie przedmiotów na bezpośrednie światło słoneczne w połączeniu z użyciem niskotoksycznego środka owadobójczego przez 6 godzin15.
Szczególne przypadki i dodatkowe środki
W przypadku świerzbu skorupiakowego (norweskiego), który jest znacznie bardziej zakaźny, mogą być konieczne dodatkowe środki ostrożności przy postępowaniu z tekstyliami16. Ten typ świerzbu częściej rozprzestrzenia się przez wspólną odzież lub przedmioty niż klasyczny świerzb16.
W placówkach opieki zdrowotnej szczególną uwagę należy zwrócić na postępowanie z pościelą i odzieżą pacjentów ze świerzbem skorupiakowym17. Zaleca się ostrożne obchodzenie się z praniem pochodzącym od takich pacjentów oraz stosowanie dodatkowych środków ochrony osobistej przez personel17.
Harmonogram postępowania z tekstyliami
Prawidłowy harmonogram postępowania z tekstyliami jest kluczowy dla skuteczności całego procesu dezynfekcji. W dniu rozpoczęcia leczenia wszystkie tekstylia powinny być wyprane lub poddane alternatywnym metodom dezynfekcji1819.
Po zakończeniu leczenia całego gospodarstwa domowego proces należy powtórzyć4. Ta podwójna dezynfekcja zapewnia maksymalną skuteczność w eliminacji roztoczy i zapobiega ponownemu zarażeniu. W przypadku niektórych tekstyliów może być konieczne ich tymczasowe usunięcie z użycia na okres 3 dni po leczeniu9.
Ważne jest również, aby nie używać wspólnych tekstyliów z osobami, które nie zostały jeszcze wyleczone ze świerzbu78. Dotyczy to szczególnie pościeli, ręczników i odzieży, które mają bezpośredni kontakt ze skórą.





















