Chirurgiczne metody leczenia stożka rogówki – Intacs i transplantacja

Chirurgiczne metody leczenia stożka rogówki są zarezerwowane dla przypadków, gdy metody niechirurgiczne nie zapewniają już zadowalającej korekcji wzroku lub gdy choroba osiągnęła zaawansowane stadium¹. Około 10-20% pacjentów ze stożkiem rogówki ostatecznie wymaga interwencji chirurgicznej²³.

Współczesna chirurgia stożka rogówki charakteryzuje się wysokimi wskaźnikami sukcesu i znacznie lepszymi wynikami niż techniki stosowane w przeszłości. Wybór odpowiedniej metody chirurgicznej zależy od stopnia zaawansowania choroby, lokalizacji stożka oraz indywidualnych potrzeb pacjenta¹.

Pierścienie śródrogówkowe Intacs

Intacs to małe, przezroczyste, półokrągłe implanty wykonane z materiału syntetycznego, które są chirurgicznie umieszczane w obwodowej części rogówki⁴. Celem implantacji Intacs jest przekształcenie bardzo stromych rogówek, czyniąc je bardziej symetrycznymi i spłaszczając ich krzywiznę⁴.

Intacs zostały zatwierdzone przez FDA w 2004 roku do leczenia stożka rogówki⁵. Są to urządzenia medyczne oftalmologiczne zaprojektowane do redukcji lub eliminacji krótkozroczności i astygmatyzmu u pacjentów ze stożkiem rogówki, tak aby można było przywrócić ich funkcjonalny wzrok i potencjalnie odroczyć konieczność przeszczepu rogówki⁶.

Umieszczenie implantów Intacs zmienia kształt i wzmacnia rogówkę, eliminując niektóre lub wszystkie nieregularności spowodowane stożkiem rogówki w celu zapewnienia lepszego wzroku⁶. Procedura ta pomaga spłaszczyć rogówkę, co może pomóc poprawić wzrok i sprawić, że soczewki kontaktowe będą lepiej pasować¹.

Implantacja pierścieni śródrogówkowych oferuje kilka korzyści. Jest to minimalnie inwazyjna chirurgia, która nie wymaga usuwania tkanki rogówkowej, jest odwracalna i może zapobiec lub opóźnić konieczność przeszczepu rogówki⁷. Czasami procedura ta jest wykonywana w połączeniu z cross-linkingiem rogówki¹.

Nowoczesne techniki – CAIRS i inne innowacje

CAIRS (Corneal Allogenic Intrastromal Ring Segments) to nowatorska procedura oferowana dla odpowiednich kandydatów⁸. Technika CAIRS została opracowana przez dr Soosan Jacob i jest procedurą addytywną, która pomaga zmienić kształt rogówki⁸.

Technika polega na wstawieniu pierścienia tkanki w obrębie rogówki w celu zmiany kształtu z powrotem do możliwie najbardziej normalnego⁹. Poprzez dodanie większej ilości tkanki na obwodzie, skutecznie zmienia się sposób, w jaki promienie świetlne są załamywane przez rogówkę⁸.

CAIRS wykorzystuje tkankę rogówki dawcy w warstwie pierścieniowej rogówki. Tkanka dawcy jest cięta do określonego rozmiaru na podstawie pomiarów przedoperacyjnych każdego pacjenta, co pozwala chirurgowi na celowanie w najbardziej nieregularne sekcje rogówki¹⁰. W przeciwieństwie do przeszczepu pełnej grubości, tkanka CAIRS jest umieszczana w kieszeni w naturalnej rogówce utworzonej przez laser podczas procedury¹⁰.

Transplantacja rogówki – keratoplastyka

Przeszczep rogówki może być zalecany pacjentom z zaawansowanym stożkiem rogówki, gdy inne metody leczenia nie zapewniają wyraźnego wzroku¹¹. Ma to miejsce u 10-20% pacjentów ze stożkiem rogówki¹¹. Przeszczep rogówki jest znany jako keratoplastyka¹.

W zależności od sytuacji, okulistka może zalecić wymianę całej rogówki lub tylko jej części na zdrową tkankę dawcy¹. Istnieją różne typy transplantacji rogówki, w tym przeszczepy pełnej grubości (penetrująca keratoplastyka – PK) oraz przeszczepy częściowej grubości¹².

Głęboka przednia keratoplastyka warstwowa (DALK) stała się popularną alternatywą wśród doświadczonych chirurgów rogówki¹³. DALK zachowuje najgłębszą warstwę rogówki, zapewnia szybsze wyzdrowienie i zapobiega odrzuceniu przeszczepu¹⁴. Ogólnie jednak DALK to bardziej technicznie wymagająca procedura w porównaniu z penetrującą keratoplastyką i wymaga wyższego poziomu doświadczenia chirurgicznego⁷.

Wyniki transplantacji rogówki przy stożku rogówki są zwykle doskonałe¹⁵. Gojenie może trwać do roku przy niskim wskaźniku odrzucenia¹¹. Zwykle ludzie ze stożkiem rogówki mają lepszy wzrok po przeszczepie, ale może minąć ponad rok, zanim wzrok się ustabilizuje¹⁶.

Wskazania do leczenia chirurgicznego

Decyzja o leczeniu chirurgicznym stożka rogówki opiera się na kilku czynnikach. Chirurgia może być konieczna, gdy występuje bliznowacenie rogówki, ekstremalne ścienienie rogówki, słaby wzrok przy najsilniejszych soczewkach korekcyjnych lub niemożność noszenia jakiegokolwiek typu soczewek kontaktowych¹.

Pacjenci, którzy stają się nietolerancyjni na soczewki kontaktowe lub nie osiągają akceptowalnego wzroku, zazwyczaj z powodu centralnego bliznowacenia, mogą przejść do alternatyw chirurgicznych¹⁷. W niektórych osobach ze stożkiem rogówki rogówka staje się bliznowata przy zaawansowanej chorobie, a u innych noszenie soczewek kontaktowych staje się trudne¹.

Intacs mogą być potrzebne, gdy zniekształcony wzrok spowodowany stożkiem rogówki nie może już być korygowany soczewkami kontaktowymi lub okularami¹⁸. Są przeznaczone dla pacjentów ze stożkiem rogówki, którzy nie są już w stanie osiągnąć odpowiedniego wzroku lub dopasowania/komfortu przy użyciu soczewek kontaktowych lub okularów¹⁹.

Wyniki i powikłania leczenia chirurgicznego

Leczenie chirurgiczne stożka rogówki charakteryzuje się wysokimi wskaźnikami sukcesu, ale jak każda procedura chirurgiczna, niesie ze sobą pewne ryzyko powikłań. Potencjalne powikłania związane z Intacs obejmują infekcję, problemy z oślepieniem lub aureolami oraz ścienienie rogówki²⁰.

Po procedurze Intacs pacjent może odczuwać uczucie ciała obcego (jakby coś było w oku), światłowstręt i łzawienie w miarę gojenia się nacięcia²¹. Główną korzyścią Intacs jest potencjalna poprawa wzroku, a potencjalne ryzyko może obejmować infekcje, stan zapalny i olśnienie²².

Potencjalne powikłania związane z przeszczepem rogówki obejmują odrzucenie przeszczepu rogówki, infekcję i jaskrę²⁰. Po chirurgii przeszczepu rogówki okulistka prawdopodobnie będzie chciała zobaczyć pacjenta następnego dnia, aby sprawdzić oczy²¹.

Ważne jest zrozumienie, że po przeszczepie rogówki, czy to pełnej, czy częściowej grubości, nieregularności powierzchni rogówki mogą zostać zmniejszone, ale prawdopodobnie nadal będzie potrzebna korekcja wzroku¹³. Niektóre osoby mogą nadal potrzebować specjalistycznej soczewki kontaktowej po przeszczepie, aby osiągnąć najlepszy wzrok¹⁶.