Soczewki kontaktowe w leczeniu stożka rogówki – rodzaje i zastosowanie

Soczewki kontaktowe stanowią najważniejszą metodę korekcji wzroku u pacjentów ze stożkiem rogówki i są skuteczne w ponad 80% przypadków¹. Większość osób z tą diagnozą otrzymuje przepis na soczewki kontaktowe po rozpoznaniu choroby i nosi je z powodzeniem przez całe życie, umożliwiając prowadzenie normalnej, produktywnej egzystencji².

Wybór odpowiedniego typu soczewek zależy od stopnia zaawansowania stożka rogówki. We wczesnych stadiach choroby mogą wystarczyć miękkie soczewki kontaktowe lub nawet okulary, natomiast w miarę progresji konieczne staje się zastosowanie bardziej specjalistycznych rozwiązań³. Proces dopasowania soczewek przy stożku rogówki wymaga szczególnej ostrożności i doświadczenia ze strony specjalisty².

Miękkie soczewki kontaktowe

Miękkie soczewki kontaktowe mogą być skuteczne we wczesnych stadiach stożka rogówki, gdy deformacja rogówki jest jeszcze niewielka⁴. Mogą one korygować łagodne problemy wzroku podczas początkowych faz rozwoju choroby⁴. Jednak w miarę postępu choroby i zwiększania się nieregularności rogówki, standardowe miękkie soczewki stają się mniej skuteczne⁵.

Specjaliści od stożka rogówki rzadko stosują miękkie soczewki jako skuteczne leczenie, ponieważ zapewniają one akceptowalne rezultaty jedynie w najprostszych przypadkach⁵. W ostatnich latach producenci soczewek kontaktowych opracowali jednak specjalne miękkie soczewki dostosowane do korekcji łagodnego do umiarkowanego stożka rogówki⁶.

Sztywne soczewki przepuszczalne dla gazów (RGP)

Sztywne soczewki przepuszczalne dla gazów były przez dziesięciolecia podstawą leczenia stożka rogówki⁵. Soczewki RGP zapewniają dobrą jakość wzroku i są szeroko dostępne. Każda soczewka jest wykonywana na zamówienie, co czyni je bardzo personalizowalnymi⁵.

Ponieważ są sztywne, soczewki RGP zastępują nieregularny kształt centralnej rogówki oka z stożkiem rogówki gładką, jednolitą powierzchnią refrakcyjną, zapewniając lepszą korekcję wzroku⁷. Większość pacjentów, którzy mogą nosić twarde lub przepuszczalne dla gazów soczewki kontaktowe, odnotowuje dramatyczną poprawę wzroku⁸.

Główną wadą soczewek RGP jest to, że dopasowanie sztywnej soczewki kontaktowej na rogówce w kształcie stożka może być czasami niewygodne dla osoby ze stożkiem rogówki⁹. Z tego powodu niektórzy specjaliści zalecają technikę „piggyback”, polegającą na założeniu miękkiej soczewki kontaktowej, a następnie umieszczeniu soczewki RGP na miękkiej soczewce⁹.

Soczewki hybrydowe

Soczewki hybrydowe łączą małą sztywną soczewkę przepuszczalną dla gazów (około 6 mm średnicy) z miękką obwódką soczewki kontaktowej⁵. Te soczewki są zaprojektowane tak, aby zapewniać ostrość optyczną soczewki RGP w połączeniu z komfortem noszenia porównywalnym z miękkimi soczewkami kontaktowymi⁹.

Soczewki hybrydowe oferują komfort miękkich soczewek kontaktowych z ostrzejszą korekcją wzroku i trwałością twardych soczewek kontaktowych⁴. Dostępne są specjalne projekty soczewek hybrydowych do korekcji stożka rogówki⁹. Wiele osób preferuje te soczewki kontaktowe nad całkowicie sztywnymi⁶.

Soczewki skleralne

Soczewki skleralne stały się obecnie najpopularniejszą i najskuteczniejszą opcją wśród specjalistów od stożka rogówki¹⁰. Soczewka skleralna spoczywa na białej części oka, zwanej twardówką, i przesklepuje się nad rogówką, nie dotykając jej¹⁰.

Największą zaletą soczewek skleralnych jest zdecydowanie ich najlepsza w klasie jakość wzroku i komfort⁵. Te duże soczewki o dużej średnicy przesklepiają się nad nieregularną rogówką, zapewniając doskonały wzrok i komfort nawet w ciężkich przypadkach¹¹. Wymagają one specjalistycznego dopasowania i adaptacji¹¹.

Soczewki skleralne tworzą rezerwuar między rogówką a soczewką, który jest wypełniony solą fizjologiczną bez konserwantów, aby kąpać i nawilżać oko przez cały dzień, zapewniając natychmiastową ulgę i komfort oraz wspierając gojenie¹³. 98% pacjentów ze stożkiem rogówki zgłasza poprawę zdrowia oczu, wzroku i jakości życia dzięki leczeniu soczewkami skleralnymi¹³.

Specjalne techniki dopasowania soczewek

Dopasowanie soczewek kontaktowych u pacjentów ze stożkiem rogówki wymaga szczególnej ostrożności i doświadczenia. Właściwe dopasowanie soczewek jest kluczowe dla zapewnienia optymalnego wzroku, komfortu i zdrowia oczu¹⁴. Często konieczne są częste wizyty kontrolne i zmiany soczewek w celu osiągnięcia i utrzymania dobrego wzroku¹⁵.

Niektórzy specjaliści stosują zaawansowane techniki, takie jak soczewki EyePrintPRO, które są soczewkami protetycznymi podobnymi do soczewek skleralnych, spoczywającymi na twardówce i przesklepiającymi się nad rogówką¹⁶. Te soczewki są indywidualnie projektowane na podstawie dokładnego odwzorowania powierzchni oka pacjenta.

Warto pamiętać, że chociaż soczewki kontaktowe często znacznie poprawiają wzrok, ich noszenie nie jest lekarstwem na stożek rogówki ani nie zmienia przebiegu choroby¹⁷. Stanowią one jednak niezwykle skuteczną metodę korekcji wzroku, która pozwala większości pacjentów na prowadzenie normalnego, aktywnego życia.