Oprócz podstawowych form terapii zajęciowej i fizjoterapii, istnieje szereg alternatywnych i innowacyjnych metod leczenia dyspraksji, które mogą znacząco wspierać proces rehabilitacji1. Te dodatkowe podejścia terapeutyczne często działają jako uzupełnienie tradycyjnego leczenia, oferując różnorodne sposoby rozwoju umiejętności motorycznych i poprawy jakości życia osób z dyspraksją1.
Hipoterapia – terapia z udziałem koni
Hipoterapia, czyli terapia z udziałem koni, może być korzystną terapią dla osób z zaburzeniami rozwojowymi, w tym dyspraksją2. Według przeglądu z 2022 roku, może to być korzystna terapia dla osób z zaburzeniami rozwojowymi, w tym z rozwojowym zaburzeniem koordynacji2. Hipoterapia polega na współpracy z końmi i może pomóc rozwinąć zdolność opieki nad koniem i jeżdżenia na nim oraz zrozumienia, jak interakcja z koniem na niego wpływa3.
Hipoterapia pozwala na ćwiczenie umiejętności motorycznych w naturalnym i angażującym środowisku3. Jest również znana z tego, że łagodzi stres i sprzyja relaksacji, co może pomóc osobom z dyspraksją funkcjonować bez zakłóceń wynikających z lęku i stresu3. Rytmiczny ruch konia może pomóc w poprawie równowagi, koordynacji i świadomości ciała, co jest szczególnie korzystne dla osób z trudnościami motorycznymi3.
Trening percepcyjno-motoryczny
Trening percepcyjno-motoryczny pomaga poprawić umiejętności językowe, wzrokowe, ruchowe i słuchowe poprzez szereg zadań3. Ta terapia polega na poprawie umiejętności językowych, wzrokowych, ruchowych i słuchowych dziecka poprzez szereg zadań do wykonania, które stopniowo stają się bardziej zaawansowane2. Celem jest wyzwanie dziecka, aby się poprawiało, ale nie na tyle, aby stało się to frustrujące lub stresujące2.
Ten rodzaj terapii może pomóc ludziom otrzymywać informacje zwrotne z otaczającego ich środowiska i reagować na nie3. Może to obejmować naukę opisywania, jak przedmiot się czuje, i omawiania najlepszego sposobu bezpiecznego kontrolowania przedmiotów wokół siebie3. Trening percepcyjno-motoryczny jest głównie stosowany u dzieci, ale dorośli również mogą odnieść korzyści z tego rodzaju terapii4.
Aktywna zabawa i rekreacja
Aktywna zabawa to każda zabawa, która obejmuje aktywność fizyczną1. Może odbywać się na zewnątrz lub w pomieszczeniach i pomaga poprawić aktywność motoryczną1. Zabawa to sposób, w jaki dzieci uczą się o środowisku i o sobie1. Aktywna zabawa jest rodzajem terapii, która polega na angażowaniu się w przyjemne i interaktywne działania5.
Czasami aktywna zabawa ma ukierunkowany zestaw umiejętności, ale może również obejmować spontaniczne działania, które mogą pomóc w budowaniu zdolności, takich jak przechodzenie z jednej czynności do drugiej lub decydowanie o sposobie interakcji z przedmiotami lub innymi ludźmi5. Zachęcanie do aktywności fizycznej jest ważne dla zapobiegania otyłości6. Sporty indywidualne, takie jak pływanie i jazda na rowerze, są często pomocne w utrzymaniu aktywności fizycznej i zmniejszeniu ryzyka otyłości7.
Programy specjalistyczne i obozy terapeutyczne
Interwencja w postaci obozu letniego okazała się skuteczna w poprawie umiejętności motorycznych u dzieci z dyspraksją, podkreślając potencjalne korzyści z takich podejść8. Te specjalistyczne programy oferują intensywne, skoncentrowane podejście do terapii w środowisku grupowym, co może być szczególnie korzystne dla rozwoju umiejętności społecznych i motorycznych8.
Najnowsze badania sugerują większą skuteczność, gdy techniki są podawane mniejszym grupom pacjentów8. Takie podejście pozwala na bardziej indywidualne dostosowanie terapii do potrzeb każdego uczestnika, jednocześnie zapewniając korzyści wynikające z interakcji grupowej8.
Terapia wzroku i umiejętności wizualne
Terapia wzroku to oparta na dowodach metoda leczenia mająca na celu wzmocnienie połączenia i koordynacji między oczami a mózgiem9. Aby poprawić problemy wzrokowe związane z dyspraksją, lekarz przepisze program terapii wzroku w celu wzmocnienia widzenia funkcjonalnego, a także umiejętności przetwarzania wzrokowego9. Terapeuta wzroku pomaga poprawić umiejętności wzrokowe za pomocą ćwiczeń mających na celu wzmocnienie połączenia między oczami a mózgiem10.
Problemy wzrokowe mogą znacząco wpływać na zdolność wykonywania zadań wymagających koordynacji ręka-oko, czytania i poruszania się w przestrzeni9. Terapia wzroku może pomóc w rozwiązaniu tych problemów poprzez specjalistyczne ćwiczenia i techniki9.
Metoda Tomatis
Metoda Tomatis służy jako terapia wspomagająca dla dzieci z dyspraksją11. Poprawia aspekt planowania motorycznego dyspraksji na podstawie studiów przypadków11. Certyfikowani specjaliści Metody Tomatis współpracują z terapeutami zajęciowymi lub logopedami, pracując nad poprawą umiejętności planowania motorycznego dziecka z dyspraksją11.
Metoda Tomatis przynosi pozytywne zmiany behawioralne, emocjonalne, fizyczne i społeczne dziecku11. Zmniejsza lęk i zwiększa pewność siebie, gdy dziecko wie, co powiedzieć i jak to powiedzieć11. Ta metoda wykorzystuje specjalnie przygotowaną muzykę i dźwięki do stymulacji układu słuchowego i poprawy przetwarzania sensorycznego11.
Strategie samopomocy i organizacji
Dla niektórych dorosłych sporządzanie list i odznaczanie rzeczy to sposób na budowanie umiejętności organizacyjnych12. Inni dorośli z dyspraksją uważają, że systemy folderów kodowanych kolorami, a nawet instrukcje wizualne krok po kroku robią różnicę12. Regularne ćwiczenia mogą pomóc w koordynacji, zmniejszyć uczucie zmęczenia i zapobiec przybieraniu na wadze13.
Nauka korzystania z komputera lub laptopa może być pomocna, jeśli pisanie ręczne sprawia trudności13. Korzystanie z kalendarza lub pamiętnika może poprawić organizację, można go zsynchronizować z telefonem i komputerem13. Nauka pozytywnego mówienia o swoich wyzwaniach i sposobach ich przezwyciężenia może również być pomocna13.
Technologie wspomagające
Wiele dorosłych, którzy są dyspraksyjni lub podejrzewają, że mogą być dyspraksyjni, może skorzystać z korzystania z komputera do pomocy w projektach szkolnych i zawodowych, szczególnie tych, które obejmują pisanie12. Pisanie na komputerze usuwa te problemy i może pomóc osobie skupić się na jakości i treści swojego pisania14.
Często zaleca się, aby dłuższe i bardziej wymagające projekty pisemne były podejmowane za pomocą edytora tekstu, który umożliwia pracę w wersjach roboczych i zapewnia dostęp do sprawdzania pisowni i gramatyki12. Jeśli pisanie nie jest możliwe, alternatywą są aplikacje mowy na tekst12. Kurs TTRS został opracowany, aby pomóc osobom z trudnościami w nauce, motoryce i języku poprawić swoje umiejętności pisania na klawiaturze i jednocześnie wzmocnić umiejętności pisowni i czytania14.
Wsparcie psychospołeczne i grupy wsparcia
Poszukiwanie wsparcia przez programy takie jak Access to Work z Jobcentre Plus może być pomocne13. Istnieją grupy wsparcia, zasoby internetowe i umiejętności radzenia sobie dla osób z dyspraksją poszukujących diagnozy15. Znalezienie wsparcia poprzez ocenę diagnostyczną z wyszkolonym psychiatrą może pomóc w uzyskaniu jasności i komfortu w wiedzy, że trudności wynikają z szeroko nieznanego, ale powszechnego stanu15.
Poszukaj organizacji lub grup wsparcia w swojej okolicy, które mają darmowe zasoby15. Na przykład, Dyspraxia Foundation to brytyjska organizacja charytatywna, która istnieje po to, aby pomóc osobom z dyspraksją znaleźć zasoby i dowiedzieć się o swoim stanie15. Jeśli pochodzisz z USA, możesz znaleźć więcej zasobów w Dyspraxia Foundation USA15.
Programy ćwiczeń specjalistycznych
NeuroClics opracowało specjalne ćwiczenia, które wzmocnią połączenia mózgowe, pozwalając na większą koordynację16. NeuroClics oferuje program multisensoryczny dostosowany zarówno do dzieci, jak i dorosłych16. Nasze podejście łączy ćwiczenia kognitywne i fizyczne, aby zwiększyć sposób, w jaki jednostki rozumieją i angażują się ze światem16.
Performance Breakthrough oferuje specjalistyczne wsparcie poprzez ćwiczenia na desce balansowej, terapię ruchu i strategie kognitywne17. Poprzez zajmowanie się podstawowymi przyczynami dyspraksji i wykorzystywanie nauki neuroplastyczności, pomagają jednostkom osiągnąć trwałe ulepszenia i poprawić jakość życia17. Każdy dorosły przechodzi wstępną ocenę w celu identyfikacji konkretnych wyzwań i mocnych stron18.
Holistyczne podejście do leczenia
Zintegrowany program leczenia, który obejmuje terapie takie jak trening umiejętności akademickich, zdrowe odżywianie i budowanie pewności siebie, może być skuteczny dla dzieci z dyspraksją19. Holistyczne podejście wykracza poza indywidualne sesje, angażując członków rodziny i opiekunów w proces17. Na przestrzeni lat odnotowano liczne historie sukcesu dorosłych, którzy uczestniczyli w programie17. Wielu z nich zgłosiło znaczną poprawę równowagi, koordynacji i umiejętności motorycznych, prowadzącą do większej niezależności i pewności siebie w codziennym życiu17.
Ważne jest, aby pamiętać, że nie istnieje jeden uniwersalny sposób leczenia dyspraksji20. To różnica, która wymaga wielu strategii terapeutycznych i podejść, ponieważ każda osoba doświadcza dyspraksji w unikalny sposób20. Oznacza to, że dostosowany plan opieki jest niezbędny, aby ludzie mogli osiągnąć nowe kamienie milowe i rozwinąć nowe umiejętności20.



















