Wykrywanie ślepoty barw u dzieci stanowi szczególne wyzwanie, ponieważ dziecko urodzone z tym schorzeniem przez lata życia myśli, że wszyscy widzą kolory w taki sam sposób1. Wczesne objawy ślepoty barw mogą pojawić się już w dzieciństwie i obejmują problemy z widzeniem kolorów, trudności z dostrzeganiem jasności barw oraz niemożność rozróżnienia odcieni kolorów1.
Ślepota barw jest zwykle wykrywana u dzieci w wieku szkolnym2. Dopiero gdy dzieci uczą się nazw kolorów, ślepota barw staje się zauważalna2. Rodzice mogą zauważyć problem dopiero wtedy, gdy dziecko zaczyna się uczyć rozpoznawania barw3.
Najczęstsze wczesne objawy
Do głównych objawów ślepoty barw u dzieci należą trudności w rozróżnianiu kolorów oraz popełnianie błędów podczas ich identyfikacji4. Jeśli myślisz, że twoje dziecko może mieć ślepotę barw, główne oznaki, na które należy zwrócić uwagę, to:
- Używanie niewłaściwych kolorów podczas rysowania lub malowania obiektów – na przykład fioletowe liście na drzewach czy zielone twarze4
- Trudności z rozpoznawaniem i identyfikowaniem różnych kolorów5
- Niemożność segregowania przedmiotów według koloru5
- Mylenie kolorów podczas identyfikacji – na przykład określanie fioletu jako niebieskiego lub mylenie czerwieni z zielenią6
Objawy podczas codziennych aktywności
Dzieci z ślepotą barw mogą być niechętne do kolorowania obrazków lub chcieć brać udział w liczeniu, sortowaniu lub innych grach z kolorowymi klockami, koralikami, kostkami itp., albo mogą uwielbiać wykonywać wszystkie te czynności, ale czasami wydają się zdezorientowane podczas uczestnictwa4.
Do charakterystycznych zachowań należą:
- Problemy z czytaniem kolorowych kart pracy7
- Zmniejszona koncentracja podczas kolorowania7
- Używanie wyłącznie niewłaściwych kolorów7
- Ból głowy lub oczu podczas patrzenia na czerwone tło z zielonym napisem lub odwrotnie7
- Trudności z identyfikacją kredek lub ołówków o składzie zielonym lub czerwonym (ślepota barw czerwono-zielona lub deuteranomalia to najczęstszy deficyt)7
Specyficzne oznaki w szkole
W środowisku szkolnym objawy ślepoty barw mogą być szczególnie widoczne. Wczesne oznaki ślepoty barw w szkole obejmują używanie niewłaściwych kolorów podczas rysowania obiektu, na przykład cieniowanie nieba na fioletowo2. Inne charakterystyczne zachowania to wąchanie jedzenia przed jedzeniem czy trudności z czytaniem kolorowych stron2.
Dzieci z ślepotą barw mogą mieć trudności z:
- Czytaniem z tablicy lub graniem w gry wymagające kodowania kolorami8
- Uczestnictwem w sortowaniu lub liczeniu gier z kolorowymi blokami lub koralikami9
- Rozpoznawaniem czerwonych lub zielonych kredek9
- Zwiększonymi trudnościami z rozpoznawaniem kolorów w słabszym oświetleniu, mniejszych kolorowych sekcjach i kolorach tego samego odcienia9
Dodatkowe symptomy u dzieci
Niektóre dzieci z ślepotą barw mogą wykazywać dodatkowe objawy, które mogą pomóc w rozpoznaniu schorzenia:
- Doskonały węch – często wąchanie jedzenia przed jedzeniem9
- Wrażliwość na jasne światła9
- Trudności z czytaniem słów na kolorowych stronach lub z kolorowym tekstem9
- Bóle głowy po wpatrywaniu się w czerwony tekst na zielonym tle lub odwrotnie9
- Odmowa uczestnictwa w sortowaniu lub liczeniu gier z kolorowymi klockami lub koralikami9
Kiedy nie ma wyraźnych objawów
W wielu przypadkach dzieci z ślepotą barw mogą w ogóle nie wykazywać żadnych oznak10. Dzieje się tak, ponieważ uczą się dostosowywać do swojego stanu, używając wskazówek innych niż kolor do identyfikacji i rozróżniania obiektów10. W związku z tym wiele dzieci z ślepotą barw nie jest diagnozowanych, dopóki nie przejdą testu widzenia kolorów10.
Objawy mogą być tak łagodne, że ludzie mogą nie wiedzieć, że są ślepi na kolory11. Rodzic może zauważyć oznaki ślepoty barw, gdy małe dziecko po raz pierwszy uczy się kolorów11.
Znaczenie wczesnego wykrycia
Wczesne wykrycie ślepoty barw może pomóc zapobiec problemom edukacyjnym w latach szkolnych, szczególnie że wiele materiałów edukacyjnych w dużej mierze opiera się na postrzeganiu kolorów12. Wykrycie ślepoty barw u małych dzieci i dzieci jest niezbędne, aby zapobiec zakłopotaniu i zapewnić im najlepszą możliwą edukację13.
Podobnie wczesne ustalenie tego pozwala podjąć odpowiednie działania, być może inwestując w parę korekcyjnych okularów dla osób z ślepotą barw13. Jeśli podejrzewasz, że twoje dziecko może mieć ślepotę barw lub masz trudności z widzeniem kolorów, skonsultuj się niezwłocznie z lekarzem okulistą14.


















