Co to jest sero-dodatnie reumatoidalne zapalenie stawów?

Sero-dodatnie reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą zapalną dotykającą stawów. U osoby z tym schorzeniem we krwi występują przeciwciała, które pomagają rozpoznać chorobę. Przeciwciała te nazywane są antycyklicznymi cytrulinowanymi peptydami (anty-CCP) lub czynnikami reumatoidalnymi (RF). Mogą być obecne albo jedne, albo drugie. Ich obecność wiąże się z zapaleniem stawów i wystąpieniem objawów reumatoidalnego zapalenia stawów.

Przyczyny

Jakie są przyczyny sero-dodatniego reumatoidalnego zapalenia stawów?

Sero- dodatnie reumatoidalne zapalenie stawów, spowodowane jest nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego, który atakuje błonę maziową stawów. Choroba może być również związana z czynnikami środowiskowymi.

Objawy

Jakie są objawy sero-dodatniego reumatoidalnego zapalenia stawów?

Do najczęstszych objawów sero-dodatniego reumatoidalnego zapalenia stawów należą:

– obrzęk i ból kilku stawów, zwłaszcza dłoni i stóp;
– poranna sztywność trwająca około 45 minut;
– pogorszenie stanu chrząstek i kości (stwierdzane na zdjęciach rentgenowskich);
– pojawienie się twardych grudek pod skórą w pobliżu stawów (guzki reumatoidalne).

Na początku często pojawiają się objawy „ogólne” przypominające grypę, takie jak uczucie osłabienia, stan podgorączkowy, ból mięśni, utrata apetytu, a także zmniejszenie masy ciała. Mogą one wyprzedzać objawy „stawowe” lub im towarzyszyć. W przebiegu choroby mogą również wystąpić objawy zajęcia innych narządów.

Diagnoza

Jak diagnozuje się sero-dodatnie reumatoidalne zapalenie stawów?

Badania laboratoryjne służą do rozpoznawania reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), prognozowania ciężkości choroby i kontroli jej przebiegu.
– RF (czynnik reumatoidalny) stwierdza się u 70–80% chorych (tzw. seropozytywna postać RZS); RF wykrywa się jednak również u zdrowych osób oraz w innych chorobach reumatycznych.
– Anty-CCP/ACPA (przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi) – ich zaletą jest to, że są bardziej swoiste dla RZS; mogą pojawić się wcześniej niż objawy choroby oraz u osób z seronegatywną postacią RZS.
Duże miano RF i anty-CCP wskazuje na ciężką postać choroby, z szybką destrukcją stawów i wystąpieniem zmian pozastawowych.
Podwyższone wskaźniki zapalne, np. OB, CRP oraz zmiany w morfologii krwi – służą m.in. do oceny aktywności choroby.

W przypadku podejrzenia RZS wykonuje się zdjęcia radiologiczne (RTG) rąk i stóp oraz ewentualnie innych zajętych stawów. Typowe dla RZS zmiany radiologiczne to obrzęk tkanek miękkich i zmniejszenie gęstości kości w okolicy stawu, obecność ubytków kostnych (nadżerek), zwężenie szpar stawowych, a na dalszym etapie zniekształcenie stawów.

Leczenie

Jak leczy się sero-dodatnie reumatoidalne zapalenie stawów?

W leczeniu sero-dodatniego reumatoidalnego zapalenia stawów przede wszystkim stosowane są leki modyfikujące przebieg choroby. Łagodzą one objawy oraz hamują degenerację stawów, co pozwala na zachowanie normalnego funkcjonowania na co dzień. Niestety efekty ich działania po odstawieniu często zanikają. W leczeniu RZS stosowane są leki modyfikujące przebieg choroby pochodzenia biologicznego i niebiolgicznego. Do drugiej grupy zalicza się m.in. metotreksat, leflunomid, sulfasalazynę czy też chlorochinę. Osiągają one pełne działanie po upływie minimum 3 miesiącach regularnego stosowania i są stosunkowo dobrze tolerowane. Leki biologiczne, które są skierowane przeciwko czynnikom procesu zapalnego to m.in. adalimumab, etanercept, certolizumab, golimumab i infliksymab. Ich efekt działania zauważalny jest po upływie mniej więcej 2. tygodni. Często w leczeniu RZS stosuje się leki biologiczne w połączeniu z tymi syntetycznymi, głównie metotreksatem, który pozostaje lekiem pierwszego rzutu w farmakoterapii tego schorzenia.

Zapobieganie

Jaki zapobiega się sero-dodatniemu reumatoidalnemu zapaleniu stawów?

Niestety, obecnie nie można zapobiec wystąpieniu RZS, ale odpowiednio wczesne wykrycie i leczenie choroby pozwala na coraz częstsze uzyskanie długotrwałej remisji.