Leki przeciwpsychotyczne są uważane za terapię pierwszego rzutu w leczeniu schizofrenii o wczesnym początku i muszą być stosowane wraz z interwencjami psychospołecznymi1. W porównaniu z danymi dotyczącymi dorosłych, dowody na skuteczność leków przeciwpsychotycznych u dzieci i nastolatków są ograniczone1.
Leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji
Leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji (atypowe) są preferowanym wyborem jako terapia pierwszego rzutu w schizofrenii dziecięcej2. Wiele preparatów drugiej generacji zostało zatwierdzonych przez FDA w ostatnich latach do leczenia schizofrenii u nastolatków, w tym: aripiprazol, lurazydone, olanzapina, kwetiapina, paliperydon i risperidon2.
Badania wykazują, że leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji charakteryzują się lepszą tolerancją niż preparaty pierwszej generacji1. Wszystkie leki przeciwpsychotyczne wykazują wyższą skuteczność w porównaniu z placebo (z możliwym wyjątkiem ziprazydonu), ale brak jest znaczących różnic w skuteczności między preparatami pierwszej i drugiej generacji1.
Wybór konkretnego preparatu
Wybór konkretnego leku przeciwpsychotycznego powinien opierać się na profilu działań niepożądanych oraz innych czynnikach indywidualnych3. Wśród dostępnych opcji, klozapina wykazuje najwyższą skuteczność w porównaniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi1.
Skuteczność w różnych objawach
Leki przeciwpsychotyczne wykazują szczególną skuteczność w redukcji objawów pozytywnych schizofrenii1. W przypadku konkretnych objawów pozytywnych (takich jak halucynacje i urojenia), badania wykazują średnie poprawy przy stosowaniu olanzapiny, risperidonu i asenapiny, oraz niewielkie poprawy przy kwetiapinie, aripiprazolu i paliperidonie w porównaniu z placebo5.
Jednak brak jest znaczącego korzystnego wpływu na objawy negatywne w porównaniu z placebo1. Dane sugerują również, że nie ma różnicy w skuteczności między różnymi preparatami drugiej generacji, z wyjątkiem klozapiny, która przewyższa inne leki przeciwpsychotyczne1.
Działania niepożądane i monitorowanie
Profile działań niepożądanych różnią się między poszczególnymi lekami przeciwpsychotycznymi1. Objawy pozapiramidowe są częstsze u pacjentów otrzymujących preparaty pierwszej generacji, hiperprolaktynemia występuje częściej przy risperidonie i lekach pierwszej generacji, natomiast przyrost masy ciała i działania niepożądane metaboliczne są częstsze przy preparatach drugiej generacji, szczególnie olanzapinie1.
Wszyscy pacjenci otrzymujący leki przeciwpsychotyczne powinni być monitorowani przez cały okres leczenia pod kątem objawów pozapiramidowych: parkinsonizmu polekowego, dystonii, akatyzji i złośliwego zespołu neuroleptycznego6. Ostre objawy pozapiramidowe zazwyczaj pojawiają się w pierwszych dniach lub tygodniach leczenia i są zwykle zależne od dawki6.
Szczególne considerations u dzieci
Generalnie sugeruje się, że działania niepożądane leków przeciwpsychotycznych u nastolatków są podobne do tych obserwowanych u dorosłych pacjentów, z tym że nastolatkowie doświadczają więcej działań niepożądanych1. Przyrost masy ciała stanowi problem przy wszystkich obecnie dostępnych lekach przeciwpsychotycznych atypowych, chociaż może być mniejszy przy ziprazydonie7.
Dzieci ze schizofrenią o wczesnym początku są już w większym ryzyku otyłości i zespołu metabolicznego7. Przepisywanie leków przeciwpsychotycznych drugiej generacji może narazić tych pacjentów na jeszcze większe ryzyko przyrostu masy ciała i rozwoju zespołu metabolicznego7.
Strategie zarządzania
Początkowym krokiem w postępowaniu z parkinsonizmem jest zmniejszenie dawki leku wywołującego objawy6. Jeśli zmniejszenie dawki nie prowadzi do ustąpienia objawów lub powoduje nieadekwatną kontrolę objawów lub ich pogorszenie, należy rozważyć zmianę na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym potencjale wywoływania objawów pozapiramidowych6.
Sugeruje się, że klinicyści powinni rozważyć dodanie metforminy przy rozpoczynaniu terapii lekami przeciwpsychotycznymi drugiej generacji u dzieci7. Chociaż nie jest to jeszcze standard opieki, może być rozważane w zależności od okoliczności klinicznych7.

















