Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (zespół odwłóknienia)

Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, inaczej zespół DIC, nie jest odrębną jednostką chorobową, lecz zespołem wtórnym do wielu różnych chorób i stanów klinicznych. DIC polega na uogólnionej aktywacji procesu krzepnięcia. W wyniku działania cytokin, uwalnianych w odpowiedzi zapalnej lub w wyniku pojawienia się we krwi czynników prozakrzepowych (np. w przebiegu nowotworów lub powikłań położniczych), dochodzi w organizmie do patologicznego uruchomienia kaskady krzepnięcia.

DIC może rozwinąć się w przebiegu schorzeń, które aktywują kaskadę krzepnięcia:
– ciężkie infekcje, posocznica (sepsa) (wywołana zarówno przez -bakterie, wirusy, grzyby, pierwotniaki, jak i riketsje);
– urazy (rozległe, wielonarządowe, rany miażdżone, oparzenia, hipotermia, zabiegi chirurgiczne);
– nowotwory złośliwe (najczęstsza przyczyna przewlekłego DIC – np. ostra białaczka promielocytarna);
– niedotlenienie, ostra niewydolność oddechowa (zarówno noworodków, jak i dorosłych);
– uszkodzenia narządów (trzustki, wątroby);
-powikłania położnicze (przedwczesne oddzielenie łożyska, zatorowość płynem owodniowym);
– hemoliza wewnątrznaczyniowa;
– ukąszenia przez jadowite węże;
– reakcja odrzucenia przeszczepionego narządu;
– reakcja poprzetoczeniowa;
– duże tętniaki aorty, inne nieprawidłowości naczyniowe.

Objawy DIC zależą od ciężkości przebiegu. Ostre DIC przebiega gwałtownie i może manifestować się:
– silnymi, masywnymi krwawieniami (np. z ran operacyjnych, jamy ustnej, nosa, dróg rodnych, odbytu, miejsc wkłuć naczyniowych, do siatkówki – zaburzenia widzenia);
– niedokrwieniem narządów: nerek (bezmocz, skąpomocz), płuc (duszność, kaszel, krwioplucie), mózgu (zaburzenia orientacji, problemy z koncentracją, udar niedokrwienny),
– wstrząsem (bardzo niskie ciśnienie tętnicze krwi, niewydolność licznych narządów wewnętrznych).

Rozpoznanie DIC ustala się na podstawie badań laboratoryjnych, w określonym kontekście klinicznym (stan pacjenta, wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego). Przede wszystkim konieczne jest wykrycie choroby, która spowodowała uogólnioną aktywację krzepnięcia (w tym celu mogą być wykonywane liczne badania laboratoryjne i badania obrazowe).
W celu potwierdzenia rozpoznania samego DIC badania laboratoryjne powtarza się wielokrotnie, gdyż jednorazowe oznaczenia mają niewielką wartość diagnostyczną. W diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę zakrzepową plamicę małopłytkową oraz zespół hemolityczno-mocznicowy.

Leczenie DIC zależy od choroby podstawowej (trzeba równocześnie pamiętać, że leczenie choroby podstawowej jest najważniejsze). Leczenie ostrego DIC odbywa się tylko i wyłącznie w warunkach szpitalnych. Warunki te umożliwiają rozwiązanie problemu wywołującego DIC z równoczesnym monitorowaniem funkcji narządów.

W zależności od potrzeby przetacza się preparaty krwiopochodne:
– w przypadku znacznej utraty krwi – koncentrat krwinek czerwonych,
-w przypadku niskiego poziomu płytek – koncentrat płytek,
– w przypadku niskiego stężenia fibrynogenu – krioprecypitat, koncentrat fibrynogenu, świeżo mrożone osocze (FFP).

Jedynym znanym sposobem zapobiegania DIC jest prawidłowe leczenie choroby podstawowej.