Rokowanie w raku jamy nosowej i zatok przynosowych to złożone zagadnienie, które zależy od wielu wzajemnie powiązanych czynników1. Prognoza jest oceną lekarza dotyczącą tego, jak nowotwór wpłynie na pacjenta i jak będzie reagował na leczenie1. Jedynie lekarz znający historię choroby pacjenta, typ, stadium i inne cechy nowotworu oraz wybrane metody leczenia może połączyć wszystkie te informacje ze statystykami przeżycia, aby określić rokowanie1.
Niestejy, nowotwory jamy nosowej i zatok przynosowych charakteryzują się generalnie niekorzystnym rokowaniem3. Głównym problemem jest fakt, że wiele guzów w tej lokalizacji wykrywanych jest w późnym stadium choroby1. Pięcioletnie całkowite przeżycie dla pacjentów z rakiem płaskonabłonkowym zatok i jamy nosowej waha się od 30% do 50%3, chociaż niektóre dane wskazują na lepsze wyniki – ogółem około 60% pacjentów z rakiem zatok przynosowych żyje dłużej niż 5 lat4.
Stadium choroby jako główny czynnik prognostyczny
Stadium choroby jest najważniejszym czynnikiem rokowniczym w nowotworach jamy nosowej i zatok przynosowych1. Im wcześniej guz zostanie wykryty, tym lepsze jest rokowanie15. Rokowanie zależy bezpośrednio od tego, jak duży jest nowotwór i czy się rozprzestrzenił5.
Wskaźniki przeżycia w zależności od stadium przedstawiają się następująco:
- Choroba ograniczona miejscowo: Pięcioletnie względne przeżycie wynosi około 85%67
- Choroba z zajęciem węzłów chłonnych regionalnych: Pięcioletnie przeżycie wynosi około 50%67
- Choroba z przerzutami odległymi: Pięcioletnie przeżycie wynosi około 44-45%67
Ogólnie dla pacjentów z rakiem jamy nosowej lub zatok przynosowych w Wielkiej Brytanii i Irlandii: ponad 70% pacjentów przeżywa rok lub dłużej po diagnozie, a około 50% przeżywa 5 lat lub dłużej7.
Typ histologiczny i lokalizacja guza
Typ histologiczny nowotworu ma istotny wpływ na rokowanie Zobacz więcej: Typy histologiczne i ich wpływ na rokowanie w raku nosa i zatok. Niektóre rodzaje nowotworów charakteryzują się lepszym rokowaniem niż inne8. Niskogradujące esthesioneuroblastoma, adenocarcinoma i chondrosarcoma mają tendencję do najlepszego rokowania8. Z kolei czerniak i niedifferentiated carcinoma (SNUC) charakteryzują się złym rokowaniem8.
Lokalizacja pierwotnego guza również wpływa na rokowanie. Raki płaskonabłonkowe mają lepsze rokowanie, jeśli nowotwór rozpoczął się w zatokach sitowych, a nie w jamie nosowej lub innych zatokach przynosowych8. Guzy, które rozrosły się do mózgu lub zewnętrznej błony mózgowej, mają złe rokowanie8.
Czynniki kliniczne i demograficzne
Szereg dodatkowych czynników wpływa na rokowanie pacjentów z nowotworami jamy nosowej i zatok przynosowych Zobacz więcej: Czynniki kliniczne wpływające na rokowanie w raku nosa i zatok. Wiek pacjenta odgrywa istotną rolę – młodsze osoby mają tendencję do lepszego rokowania niż starsze8. Podobnie kobiety mogą mieć lepsze rokowanie niż mężczyźni8.
Stan ogólny pacjenta i jego sprawność fizyczna również wpływają na przeżycie5. Im lepszą kondycją charakteryzuje się pacjent, tym lepiej może poradzić sobie z nowotworem i leczeniem5. Osoby z wyższymi wynikami w skali sprawności mogą żyć dłużej i lepiej radzić sobie z efektami leczenia niż te z niższymi wynikami8.
Postępy w leczeniu i przyszłość
Pomimo że rokowanie w nowotworach jamy nosowej i zatok przynosowych pozostaje wciąż trudne, postępy w leczeniu, w tym chirurgia, radioterapia, chemioterapia, terapia celowana i immunoterapia, poprawiły wyniki u wielu pacjentów11. Trwające badania i próby kliniczne nieustannie poszukują nowych i lepszych sposobów leczenia nowotworów nosa i zatok, mając na celu poprawę wskaźników przeżycia i jakości życia osób dotkniętych chorobą11.
Najlepszym źródłem informacji o rokowaniu jest zespół medyczny pacjenta11. Lekarze uwzględniają wszystkie wymienione czynniki, aby dostosować leczenie do konkretnej sytuacji pacjenta, biorąc pod uwagę również jakość życia, preferencje i wartości przy rekomendacji opcji terapeutycznych11. Należy pamiętać, że każda osoba ma unikalną drogę z nowotworem i zawsze istnieje nadzieja11.

















