Opieka długoterminowa po operacji TGA – monitorowanie i powikłania

Operacja naprawcza przełożenia wielkich pni tętniczych nie oznacza całkowitego wyleczenia – serce nigdy nie staje się całkowicie normalne¹. Dlatego wszyscy pacjenci po operacji TGA wymagają dożywotniej opieki specjalistycznej oraz regularnego monitorowania stanu serca²³.

Organizacja opieki długoterminowej

Po operacji TGA niezbędna jest dożywotnia opieka specjalisty wyszkolonego w problemach serca obecnych od urodzenia – kardiologa wad wrodzonych⁴⁵. Regularne wizyty kontrolne pozwalają na monitorowanie postępów i unikanie powikłań lub innych problemów zdrowotnych³.

W miarę dorastania dziecka będzie ono regularnie spotykać się z zespołem kardiologicznym, który będzie obserwować jego postępy za pomocą regularnych badań echokardiograficznych, EKG i testów wysiłkowych⁶. Gdy dziecko osiągnie wiek dorosły, zespół medyczny pomoże mu w płynnym przejściu do opieki specjalistów zajmujących się wrodzonymi wadami serca u dorosłych⁶.

Przejście do opieki nad dorosłymi

Program opieki nad dorosłymi z wrodzonymi wadami serca został zaprojektowany, aby zapobiec luce w opiece⁷. Pomaga to zapewnić, że mniej poważne problemy są rozwiązywane, zanim przerodza się w większe, bardziej zagrażające życiu problemy, takie jak niewydolność serca, arytmia, resztkowe wrodzone wady serca, zapalenie wsierdzia i udar⁷.

Możliwe późne powikłania

Chociaż wyniki operacji są doskonałe, pacjenci mogą rozwinąć różne późne powikłania, które wymagają monitorowania i ewentualnego leczenia. Ciągły długoterminowy nadzór jest niezbędny do wykrywania rozwoju późnych problemów we wszystkich grupach osób, które przeżyły⁸.

Powikłania po operacji przełączenia tętniczego

Pacjenci, którzy przeszli operację przełączenia tętniczego, są optymistycznie nastawieni do normalnego życia, ale muszą mieć ciągłą, dożywotnią opiekę kontrolną w celu monitorowania potencjalnych problemów¹. Do możliwych powikłań należą:

• Zwężenia w pobliżu zastawki płucnej¹
• Niedomykalność zastawki aortalnej lub rozciągnięcie aorty¹
• Upośledzona funkcja lewej komory, jeśli nastąpiło jakieś uszkodzenie podczas operacji¹
• Problemy związane z tętnicami wieńcowymi¹

Pacjenci po operacji przełączenia tętniczego mogą rzadko potrzebować dodatkowej operacji w celu usunięcia zwężenia w aorcie lub tętnicy płucnej w miejscu, gdzie wykonano pierwotną operację, lub naprawy nieszczelnych zastawek⁹.

Arytmoplastyka u pacjentów z nadklapkowym zwężeniem płucnym lub zwężeniem gałęzi tętnicy płucnej po operacji przełączenia tętniczego może być skuteczną i trwałą opcją leczenia w najbliższym czasie¹⁰.

Powikłania po operacjach przełączenia przedsionkowego

Pacjenci, którzy przeszli operację Mustard lub Senning, mogą potrzebować technik kateteryzacji lub operacji w celu korekcji nieprawidłowości tunelu w przedsionkach, naprawy nieprawidłowych zastawek lub kontroli zaburzeń rytmu⁹.

Dodatkowe leczenie może być potrzebne w wieku dorosłym w celu rozwiązania możliwych późnych powikłań operacji, w tym niedomykalności aortalnej, arytmii, niedrożności lub nieszczelności tunelu utworzonego w celu połączenia prawego i lewego przedsionka, problemów z zastawkami serca oraz zwężenia tętnicy wieńcowej¹¹.

Leczenie powikłań długoterminowych

Po operacji mogą być potrzebne leki, które pomogą sercu lepiej pompować, kontrolować ciśnienie krwi, pomagać pozbyć się nadmiaru płynu w organizmie i spowolnić serce, jeśli bije zbyt szybko³. Jeśli serce bije zbyt wolno, można użyć rozrusznika serca³.

Leczenie zaburzeń rytmu

Jeśli TGA powoduje zmiany w rytmie serca, może być zalecany rozrusznik serca⁴. Rozruszniki są zazwyczaj wymagane, jeśli pacjenci mają blok przedsionkowo-komorowy, a dorośli z umiarkowaną do ciężkiej dysfunkcją prawej komory i ryzykiem arytmii komorowych mogą otrzymać wszczepialny kardiowerter-defibrylator¹².

Leczenie arytmii może obejmować leki przeciwarytmiczne lub procedury ablacji¹³.

Leczenie niewydolności serca

Leki (inhibitory ACE i beta-blokery) mogą być przydatne w przypadku niewydolności serca¹³. Leczenie farmakologiczne jest zazwyczaj pomocne i może przywrócić część funkcji serca oraz poprawić objawy¹⁴.

Jeśli funkcja prawej komory nadal się pogarsza, pomimo leczenia farmakologicznego, rozważa się przeszczep serca¹⁴. Pacjenci z ciężkimi objawami, w tym progresywną kardiomiopatią z powodu dysfunkcji prawej komory, mogą wymagać przeszczepu serca¹².

Zalecenia dotyczące stylu życia

Większość pacjentów prowadzi normalne aktywne życie po operacji przełączenia, w tym uprawia sport¹⁵. Jeśli istnieją jakiekolwiek szczególnie wyczerpujące aktywności, których należy unikać, kardiolog poinformuje o tym pacjenta¹⁵.

Ponad 90% dzieci, które przeszły operację TGA, dorasta do wieku dorosłego i prowadzi zdrowe życie, ale może być skierowanych do unikania wyczerpujących aktywności, takich jak sporty rywalizacyjne, aby uniknąć wzrostu ciśnienia krwi i stresu dla serca¹⁶.

Profilaktyka zapalenia wsierdzia

Wszyscy pacjenci, którzy przeszli operację przełączenia, są narażeni na ryzyko infekcji serca (zwanej zapaleniem wsierdzia) po operacji¹⁵. Takie infekcje mogą być spowodowane infekcjami zębów lub dziąseł, dlatego ważne jest regularne odwiedzanie dentysty¹⁵. Nie jest już wymagana profilaktyka antybiotykowa przy leczeniu stomatologicznym¹⁵.

Kolczykowanie i tatuaże najlepiej unikać, ponieważ niosą one również małe ryzyko infekcji, która może rozprzestrzenić się na serce¹⁵.

Unikanie czynników ryzyka

Ponieważ może istnieć ryzyko wczesnej choroby tętnic wieńcowych, zdecydowanie odradza się palenie¹⁵.

Planowanie rodziny i ciąża

Kobiety, które przeszły operację TGA i chcą zajść w ciążę, powinny skonsultować się z położnikiem i kardiologiem przed poczęciem¹⁶. Specjalna opieka i badania mogą być potrzebne¹⁶.

Wszystkie kobiety z TGA powinny skonsultować się z programem ACHD (Adult Congenital Heart Disease) przed zajściem w ciążę¹⁷. Dla większości osób, które miały naprawę TGA za pomocą operacji przełączenia tętniczego, ciąża jest bezpieczna¹⁸.

Antykoncepcja

Jeśli masz naprawione TGA, powinieneś stosować antykoncepcję zanim staniesz się aktywny seksualnie¹⁸. Ogólnie rzecz biorąc, osoby z naprawionym TGA mogą stosować dowolną formę antykoncepcji¹⁸. Antykoncepcja awaryjna, taka jak „pigułka dzień po” lub „Plan B”, jest bezpieczna dla kobiet z TGA¹⁸.

Ryzyko dziedziczenia

Szanse na urodzenie dziecka z wrodzoną chorobą serca są nieco zwiększone w porównaniu z populacją ogólną, jeśli sam masz wrodzoną chorobę serca¹⁵. Ryzyko jest ogólnie określane jako około 2-4%, w porównaniu z 1% dla populacji ogólnej¹⁵. Kardiolog może omówić to z tobą w klinice przed planowaniem rodziny¹⁵.

Można zaoferować specjalistyczne badanie USG serca nienarodzonego dziecka około 18-20 tygodni ciąży, które może wykryć każdą większą nieprawidłowość serca¹⁵.