Ćwiczenia i rehabilitacja w porażeniu Bella – przewodnik praktyczny

Fizjoterapia i ćwiczenia twarzy stanowią istotny element kompleksowej opieki w porażeniu Bella¹. Fizjoterapia może poprawić ruch twarzy, szczególnie jeśli ruch już powraca do twarzy¹. Sparaliżowane mięśnie mogą się kurczyć i skracać, co może być trwałe². Fizjoterapeuta może nauczyć, jak masować i ćwiczyć mięśnie twarzy, aby zapobiec temu zjawisku².

Znaczenie wczesnej rehabilitacji

Rola fizjoterapeuty w procesie zdrowienia różni się w zależności od tego, kiedy pacjent zgłosi się na fizjoterapię³. We wczesnych stadiach leczenie skupia się zazwyczaj na kontroli bólu, edukacji dotyczącej codziennego radzenia sobie z objawami oraz wczesnych, delikatnych ćwiczeniach³. Jeśli pacjent zgłosi się na fizjoterapię w późniejszych stadiach porażenia Bella w celu leczenia uporczywych objawów, leczenie będzie bardziej skoncentrowane na zmniejszeniu napięcia, które może powodować niektóre trwałe asymetrie, oraz na ponownym nauczeniu mięśni twarzy prawidłowych wzorców ruchu³.

Fizjoterapia może być korzystna, ale nie ma wysokiej jakości dowodów na znaczące korzyści lub szkody⁴. Fizjoterapia twarzy powinna być oferowana pacjentom z ciężkim lub całkowitym porażeniem lub przedłużającym się porażeniem (ponad trzy miesiące)⁵.

Podstawowe ćwiczenia twarzy

Należy zademonstrować ćwiczenia twarzy, takie jak marszczenie czoła, nadymanie policzków i gwizdanie, w celu zapobiegania zanikowi mięśni⁶⁷. Podstawowe ćwiczenia, które można wykonywać po 10 razy, 4 razy dziennie, obejmują:

• Delikatne podnoszenie brwi – można pomagać sobie palcami⁸
• Marszczenie czoła⁶
• Nadymanie policzków⁶
• Gwizdanie⁶
• Uśmiechanie się przed lustrem⁹

Ćwiczenia mogą być przydatne w tonizowaniu mięśni twarzy, gdy ruch zaczyna powracać⁸. Jeśli pacjent jest gotowy, należy poprosić go o wykonywanie aktywnych ćwiczeń, takich jak uśmiechanie się przed lustrem⁹.

Techniki masażu twarzy

Należy pokazać pacjentowi, jak wykonywać masaż twarzy delikatnymi ruchami w górę kilka razy dziennie, gdy pacjent może tolerować masaż⁶⁷. Masaż twarzy pacjenta ruchami w górę przez 5-10 minut pomaga utrzymać napięcie mięśniowe i należy zachęcać do samomasażu⁹.

Masaż twarzy może również pomóc¹⁰. Jednym z podstawowych podejść chiropraktora podczas leczenia porażenia Bella jest masaż¹¹. Masaż pomaga zapobiec skracaniu i kurczeniu się sparaliżowanych nerwów twarzy¹¹.

Specjalistyczna fizjoterapia neuromięśniowa

Przeszkolenie neuromięśniowe może przynieść korzyści wielu pacjentom, w tym osobom powracającym do zdrowia po operacji porażenia twarzy¹². Dzięki przeszkoleniu neuromięśniowemu uczymy precyzyjnych, ukierunkowanych ćwiczeń twarzy¹². Ćwiczenia te pomagają mózgowi ponownie nauczyć się komunikowania z nerwami i mięśniami twarzy¹².

Porażenie Bella to forma porażenia twarzy, która wynika z urazu nerwów twarzy i jest stanem przejściowym¹³. W ciągu ostatnich kilku dekad przekwalifikowanie twarzy dla tego typu porażenia okazało się skutecznym elementem poprawy kontroli motorycznej twarzy¹³. Stosuje się różnorodne narzędzia do oceny i oceny każdego pacjenta oraz tworzenia planu leczenia¹³.

Zaawansowane techniki rehabilitacyjne

Kombinacja technik terapeutycznych jest wykorzystywana, aby pomóc pacjentom ponownie nauczyć się spontanicznego wykorzystywania mięśni twarzy¹³. Oprócz tradycyjnej terapii manualnej, takiej jak masaż, ćwiczenia postawy i ortezy, terapeuci stosują również różnorodne mniej konwencjonalne interwencje, aby pomóc przywrócić normalny ruch¹³.

Z perspektywy opartej na dowodach ta różnorodna modalność leczenia, która ogólnie obejmuje termoterapię, elektrostymulację, masaż, terapię mimiczną i biofeedback, jest trudna do analizy jako całość¹⁴. Chociaż nie jest zalecana dla wszystkich cierpiących na porażenie Bella, istnieją podgrupy pacjentów, dla których istnieją dowody wspierające stosowanie fizjoterapii¹⁴.

Wskazania do fizjoterapii

Fizjoterapia może być zalecana w ciężkich lub długotrwałych przypadkach¹⁵. Fizjoterapia powinna być oferowana pacjentom z ciężkim porażeniem (stopień V lub VI w skali House-Brackmanna) lub uporczywym porażeniem (ponad trzy miesiące)⁵. Program leczy nowo zdiagnozowanych pacjentów, jak również pacjentów, którzy chcą poprawić swój stan po ostrym epizodzie¹³.

Małe niedawne badanie wypróbowało kombinację pasywnego i aktywnego rozciągania mięśni twarzy, a także elektrycznej stymulacji nerwu twarzy w celu złagodzenia skutków porażenia Bella i wykazało znaczną poprawę u uczestników¹⁶. Chociaż badania takie jak to są małe i nie zostały jeszcze szeroko odtworzone, fizjoterapia twarzy może pomóc w poprawie fizycznej i powrocie do zdrowia po długoterminowym, potencjalnie traumatycznym stanie¹⁶.

Ćwiczenia specjalistyczne

Ćwiczenia twarzy (np. napinanie i rozluźnianie mięśni twarzy) mogą pomóc w powrocie do zdrowia¹⁷. Formalna fizjoterapia może być wskazana u niektórych pacjentów, aby pomóc w masażu, rozciąganiu i wydłużaniu dotkniętych mięśni¹⁷. Należy zachęcać do wykonywania ćwiczeń twarzy, aby pomóc utrzymać napięcie mięśniowe i ułatwić powrót do zdrowia¹⁸.

Chiropraktycy identyfikują nerwy twarzy powiązane z porażeniem¹¹. Manipulują obszarami twarzy, aby przywrócić ruch i mobilność twarzy¹¹. Celem jest złagodzenie objawów, szczególnie gdy porażenie Bella utrudnia zamykanie oczu i ust¹¹.

Zalecenia ogólne i środki ostrożności

Pacjenta należy poinstruować, aby unikał narażania twarzy na zimno i przeciągi⁶⁷. Różnorodne środki niefarmakologiczne zostały zastosowane do leczenia porażenia Bella, w tym fizjoterapia (np. ćwiczenia twarzy, przekwalifikowanie neuromięśniowe) i akupunktura¹⁹. Nie zgłoszono żadnych niekorzystnych skutków tych metod leczenia¹⁹.

Przeglądy sugerują, że fizjoterapia może skutkować szybszym powrotem do zdrowia i zmniejszonymi następstwami, ale potrzebne są dalsze randomizowane, kontrolowane badania, aby potwierdzić wszelkie korzyści¹⁹. Nawet jeśli stan ostatecznie ustąpi samoistnie, pacjenci poddawani leczeniu chiropraktycznemu porażenia Bella cieszą się szybszym gojeniem i mniejszą liczbą powikłań²⁰.