Opryszczkowe zapalenie oka należy do najczęstszych przyczyn ślepoty infekcyjnej na świecie1. To schorzenie, wywołane przez wirus opryszczki pospolitej (HSV), dotyka miliony ludzi globalnie i stanowi poważny problem zdrowia publicznego ze względu na swój nawrotowy charakter i potencjalne powikłania prowadzące do utraty wzroku.
Globalna częstość występowania
Według najnowszych szacunków epidemiologicznych, w 2016 roku na świecie około 1,7 miliona osób (95% przedział ufności: 1,0-3,0 miliona) cierpiało na opryszczkowe zapalenie rogówki2. Dane te oparto na połączonych wynikach badań wskazujących częstość występowania 24,0 przypadków na 100 tysięcy osób rocznie (95% przedział ufności: 14,0-41,0)2. Globalna zachorowalność na opryszczkowe zapalenie rogówki wynosi około 1,5 miliona przypadków rocznie, w tym 40 tysięcy nowych przypadków skutkujących poważnymi zaburzeniami wzroku3.
Szacuje się, że rocznie na całym świecie ponad 1,8 miliona osób może cierpieć na różne formy opryszczkowego zapalenia oka4. Te liczby prawdopodobnie są niedoszacowane, ponieważ wiele regionów poza USA i Europą charakteryzuje się wyższą częstością występowania HSV-1 oraz gorszym dostępem do leczenia4.
Częstość występowania w krajach rozwiniętych
W krajach rozwiniętych opryszczkowe infekcje oka występują z częstością 5-15 nowych przypadków na 100 tysięcy osób rocznie5. Ogólna częstość występowania w krajach rozwiniętych wynosi 149 przypadków na 100 tysięcy populacji5. Dane z różnych krajów europejskich i Ameryki Północnej wskazują na częstość występowania łącznych przypadków (nowych i nawrotowych) w zakresie od 4,1 do 31,5 na 100 tysięcy osób rocznie6.
Szczegółowe dane z poszczególnych krajów pokazują zróżnicowanie geograficzne. W Stanach Zjednoczonych częstość występowania nowych przypadków ocznych infekcji HSV wzrosła z 8,4 do 11,8 na 100 tysięcy osób rocznie w okresie między 1950-1982 a 1976-20077. We Francji częstość występowania wynosi 13,2 na 100 tysięcy osób, przy czym częstość nawrotów to 18,3 na 100 tysięcy8 Zobacz więcej: Częstość występowania opryszczkowego zapalenia oka w różnych krajach.
Charakterystyka demograficzna
Opryszczkowe zapalenie oka dotyka równie często mężczyzn i kobiety5. Większość przypadków choroby ocznej występuje u dorosłych, rozwijając się wiele lat po pierwotnej infekcji, ze średnim wiekiem zachorowania przypadającym na późną piątą lub wczesną szóstą dekadę życia9. Wiek, lokalizacja geograficzna oraz status socjoekonomiczny wydają się wpływać na częstość występowania choroby3.
HSV-1 częściej dotyka 70-80% grup o niskim statusie socjoekonomicznym oraz 40-60% osób o lepszej sytuacji ekonomicznej1. W Stanach Zjednoczonych częstość występowania wśród osób żyjących poniżej granicy ubóstwa wynosi 52%, co jest ponad dwukrotnie wyższą wartością niż wśród osób o lepszej sytuacji materialnej10.
- Większość infekcji ocznych HSV (około 90%) spowodowana jest przez HSV-1
- Infekcje występują zazwyczaj jednostronnie
- Do 12% pacjentów może mieć infekcję obustronną, najczęściej w młodszych grupach wiekowych
- Nawroty występują u 27% pacjentów w ciągu roku i u ponad 60% w ciągu 20 lat
Zmiany epidemiologiczne i tendencje
Obserwuje się interesujące zmiany w epidemiologii infekcji HSV-1, z mniejszą ekspozycją w dzieciństwie i większą w wieku dorosłym11. Częstość seropozytywności HSV-1 w krajach rozwijających się spadła, z szacowanym 14% zmniejszeniem w USA w ciągu ostatnich 30 lat10. Jednak w niektórych rozwijających się częściach świata, takich jak Ameryka Łacińska i Afryka Subsaharyjska, częstość występowania HSV-1 przekracza 90%10.
Te zmiany epidemiologiczne mają istotne implikacje kliniczne. Zmniejszona ekspozycja na HSV-1 w dzieciństwie może prowadzić do bardziej poważnych zakażeń w późniejszym życiu, gdy pierwotna infekcja występuje u dorosłych12 Zobacz więcej: Czynniki ryzyka i nawroty opryszczkowego zapalenia oka.
Wpływ na zdrowie publiczne
Opryszczkowe zapalenie oka stanowi znaczące obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że około 500 tysięcy osób jest dotkniętych oczną chorobą HSV, z około 50 tysiącami nowych i nawrotowych przypadków diagnozowanych rocznie13. Koszt leczenia tych przypadków wynosi około 17,7 miliona dolarów rocznie13.
Ekonomiczny wpływ choroby, mierzony w dniach aktywnej choroby i wizytach lekarskich, jest znaczny14. Opryszczkowe zapalenie oka jest również głównym wskazaniem do przeszczepów rogówki15, co dodatkowo zwiększa koszty związane z tym schorzeniem.
Znaczenie w kontekście globalnym
Obciążenie chorobami ocznych HSV prawdopodobnie zostało niedoszacowane, szczególnie w regionach poza USA i Europą, gdzie częstość występowania HSV-1 jest wyższa, a dostęp do leczenia ograniczony4. Podejmowane są wysiłki w celu określenia globalnego i regionalnego obciążenia chorobami związanymi z HSV, aby lepiej zrozumieć obciążenie chorobowe, które potencjalnie mogłoby zostać zapobiegnięte lub zmniejszone poprzez rozwój skutecznych interwencji, takich jak szczepionki4.
Zapobieganie infekcjom HSV mogłoby mieć istotny wpływ na zdrowie oczu na całym świecie16. Rozwój skutecznych szczepionek będzie kluczowy dla zapobiegania chorobom herpeswirusowym w ogóle i ograniczenia częstości powikłań ocznych17.


















