Pesarium stanowi ważną opcję terapeutyczną w niechirurgicznym leczeniu obniżenia przedniej ściany pochwy12. To plastikowe lub silikonowe urządzenie umieszczane w pochwie zapewnia wsparcie dla pęcherza i może znacząco zmniejszyć objawy związane z cystocele34. Właściwa opieka nad pesarium jest kluczowa dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.
Rodzaje pesariów i proces dopasowywania
Pesaria występują w wielu kształtach i rozmiarach, a urządzenie dopasowuje się do pochwy i zapewnia wsparcie tkankom pochwowym przemieszonym przez wypadanie narządów miednicy5. Specjalista może dopasować pesarium i pomóc w dostarczeniu informacji o tym, który typ będzie działał najlepiej5. Większość kobiet może być skutecznie dopasowana do pesarium, a ponad 85% pacjentek, które wybierają leczenie pesarium, zostaje pomyślnie dopasowanych6.
W przypadku łagodnego cystocele leczenie przy użyciu pierścienia z podparciem, naczynia z podparciem, Hodge z podparciem lub pesarium typu donut będzie wystarczające7. Do leczenia dużego wypadania przedniej ściany pochwy pesarium Gellhorn może być najlepszym wyborem, chociaż wprowadzanie i usuwanie może być trudne7. Prawidłowy rozmiar pesarium powinien być wybrany, zwykle metodą prób i błędów8.
Nauka prawidłowego użytkowania
Lekarz powinien nauczyć pacjentkę, jak i kiedy wyjmować, czyścić i ponownie wkładać pesarium12. Nauka prawidłowego wkładania pesarium jest łatwa i pomaga uniknąć chirurgii9. Pesarium może być opcją dla wszystkich stopni wypadania i może zapobiegać progresji wypadania oraz uniknąć lub opóźnić potrzebę chirurgii10.
Stosowanie pesarium może być ograniczone u pacjentek z demencją lub bólem miednicy10. Stosowanie pesarium wymaga zmotywowanej pacjentki, która będzie w stanie prawidłowo dbać o urządzenie11. Dwie trzecie pacjentek z wypadaniem narządów miednicy początkowo wybiera leczenie pesarium, a do 77% będzie kontynuowało stosowanie pesarium po roku10.
Regularne kontrole i monitorowanie
Po początkowym dopasowaniu pesarium pacjentka powinna zgłosić się na kontrolę w ciągu kilku dni, aby lekarz mógł ponownie sprawdzić dopasowanie12. Pacjentki powinny wrócić jeden do dwóch tygodni po dopasowaniu pesarium, aby ocenić zadowolenie z urządzenia i poprawę objawów6. Pacjentka używająca pesarium powinna być uznawana za pozostającą pod opieką osoby, która je założyła, przez cały czas jego użytkowania12.
Regularne i dokładne usuwanie oraz czyszczenie pesarium, a także sprawdzanie sklepienia i ścian pochwy pod kątem infekcji lub urazów, są również ważnymi częściami stosowania pesarium8. Te kontrole pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych powikłań i dostosowanie leczenia do zmieniających się potrzeb pacjentki.
Powikłania i działania niepożądane
Najczęstsze powikłania stosowania pesarium to upławy z pochwy, podrażnienie, owrzodzenie, krwawienie, ból i nieprzyjemny zapach6. Jeśli pacjentka ma pesarium i doświadcza któregokolwiek z tych objawów, powinna porozmawiać ze swoim specjalistą opieki zdrowotnej13. Zazwyczaj mogą one być leczone13.
Ważne jest regularne monitorowanie stanu tkanek pochwy podczas stosowania pesarium. Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, takie jak silny ból, krwawienie, nieprzyjemny zapach lub trudności z wkładaniem lub wyjmowaniem pesarium, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Wczesne rozpoznanie i leczenie powikłań może zapobiec poważniejszym problemom.
Czyszczenie i pielęgnacja pesarium
Właściwe czyszczenie pesarium jest kluczowe dla zapobiegania infekcjom i utrzymania higieny. Pesarium powinno być regularnie wyjmowane, dokładnie myte ciepłą wodą z łagodnym mydłem, a następnie dokładnie spłukiwane i osuszane przed ponownym włożeniem. Częstotliwość czyszczenia zależy od typu pesarium i indywidualnych potrzeb pacjentki, ale zazwyczaj powinna odbywać się co najmniej raz w tygodniu.
Podczas czyszczenia pesarium ważne jest również sprawdzenie urządzenia pod kątem uszkodzeń, pęknięć lub zmian w strukturze. Uszkodzone pesarium może powodować podrażnienie tkanek i powinno być niezwłocznie wymienione. Pacjentka powinna również zwracać uwagę na wszelkie zmiany w kolorze, zapachu lub teksturze pesarium, które mogą wskazywać na problemy wymagające uwagi medycznej.
Wspomagające środki farmakologiczne
W niektórych przypadkach lekarz może przepisać dodatkowe środki wspomagające stosowanie pesarium. Krem estrogenowy do pochvy może sprawić, że pochwa będzie mniej sucha i poprawi jakość tkanek ścian pochvy14. Może to być pomocne, jeśli pacjentka miała powtarzające się infekcje dróg moczowych14.
Jeśli lekarz przepisuje pochwowy krem estrogenowy, należy go stosować dokładnie zgodnie z zaleceniem1. Estrogen w postaci kremu lub pesarium wprowadzanego do pochvy może poprawić i wzmocnić tkanki wokół pęcherza i pochvy oraz poprawić objawy nietrzymania moczu wysiłkowego i parcia na mocz15.
Długoterminowe stosowanie pesarium
Pesarium może być stosowane długoterminowo jako alternatywa dla leczenia chirurgicznego. Wiele pacjentek kontynuuje stosowanie pesarium przez lata z dobrymi rezultatami. Kluczowe jest regularne monitorowanie przez specjalistę oraz systematyczna pielęgnacja urządzenia. Pacjentki powinny być świadome, że pesarium może wymagać wymiany na inny rozmiar lub typ w miarę zmian w anatomii lub progresji schorzenia.
Ważne jest również, aby pacjentki rozumiały, że stosowanie pesarium nie wyklucza możliwości przyszłego leczenia chirurgicznego, jeśli zajdzie taka potrzeba. Pesarium może być stosowane jako „mostek” do chirurgii u pacjentek, które nie są jeszcze gotowe na operację, lub jako długoterminowa alternatywa u tych, które wolą uniknąć leczenia chirurgicznego.
Edukacja i wsparcie pacjentki
Skuteczne stosowanie pesarium wymaga odpowiedniej edukacji pacjentki i ciągłego wsparcia ze strony zespołu medycznego. Pacjentka powinna otrzymać szczegółowe instrukcje dotyczące wkładania, wyjmowania i czyszczenia pesarium, a także informacje o objawach wymagających natychmiastowej uwagi medycznej. Przydatne może być prowadzenie dziennika, w którym pacjentka odnotowuje swoje doświadczenia z pesarium, w tym poziom komfortu, skuteczność w łagodzeniu objawów oraz wszelkie problemy.
Lekarze pierwszego kontaktu powinni czuć się komfortowo przy badaniach przesiewowych pod kątem wypadania, wykonywaniu podstawowej oceny i, w zależności od przeszkolenia, zarządzaniu pesarium6. Kobiety wymagające bardziej zaawansowanej oceny i leczenia powinny zostać skierowane do ginekologa subspecjalisty z certyfikatem w dziedzinie medycyny miednicy żeńskiej i chirurgii rekonstrukcyjnej6.

















